Είναι κι αυτοί που για να κάνουν ένα βήμα παρακάτω, σκανάρουν πρώτα να δουν από ποιον θα κρατηθούν. Είναι κι αυτοί που ψάχνουν το πιο σταθερό “κλαδί” για να τους κρατήσει ασφαλείς. Είναι κι αυτοί που δεν αλλάζουν την κατάστασή τους αν δεν έχουν ήδη κανονίσει πού θα προσκολληθούν, πριν αποχωρήσουν. Αδύναμοι άνθρωποι. Δειλοί άνθρωποι. Άδειοι άνθρωποι. Άνθρωποι παράσιτα, που ζουν και τρέφονται μέσα από τους άλλους, αρνούμενοι να προσπαθήσουν για κάτι οι ίδιοι. Προτιμούν να παραμένουν σε καταστάσεις που δεν τους γεμίζουν, παρά να βγουν απ’ αυτές, αν δεν βρεθεί κάποιος άλλος που να τους κρατάει το χέρι.
Γιατί πάντα στους άλλους έχουν μάθει να στηρίζονται. Γιατί φοβούνται ή δεν δύνανται να βασιστούν στα δικά τους χέρια, στις δικές τους δυνάμεις. Μένουν εδώ για όσο τους εξυπηρετείς, για όσο είσαι ο μόνος “βράχος” τους και μόλις εντοπίσουν τον επόμενο, σε αφήνουν με συνοπτικές διαδικασίες. Μένουν εδώ, μα όσο μένουν είναι ανειλικρινείς, γιατί τρέμουν στη σκέψη πως θα φύγεις εσύ πρώτος και θα μείνουν να αιωρούνται μέσα στο τίποτά τους. Ψάχνουν τη δύναμη στους άλλους, γιατί μέσα τους ξέρουν ότι υπάρχει μονάχα ένα απέραντο κενό.
Άνθρωποι μαϊμουδάκια, που για να “φύγουν απ’ το κλαδί τους”, πρέπει να έχουν βρει πρώτα το επόμενο που θα τους στηρίξει. Λογικό; Ίσως θα ήταν, αν δεν μιλούσαμε για ανθρώπινες ψυχές που στο μεταξύ μπορεί να πληγώνουν. Κι είναι κι αυτοί οι άλλοι… που δεν ψάχνουν δεκανίκι και ρισκάρουν το άλμα χωρίς δανεικό αλεξίπτωτο. Είναι κι αυτοί που δεν χρειάζεται να έχουν εμπιστοσύνη στο “κλαδί” που τους κρατάει, γιατί έχουν εμπιστοσύνη στα δικά τους φτερά. Αυτοί που δεν έχουν ανάγκη να συμβιβαστούν για να έχουν κάπου να βασιστούν, αλλά συμβιβάζονται μόνο όταν αγαπούν και νοιάζονται. Είναι κι αυτοί που αναλαμβάνουν εξ ολοκλήρου τις ευθύνες των πράξεών τους και πληρώνουν μετρητοίς τις συνέπειες…
Κι έρχονται οι μεν και κρίνουν τους δε, κουκουλωμένοι μέσα στο βόλεμά τους, σ’ ένα βόλεμα που κατά βάθος μισούν, μα αρνούνται να κουνηθούν απ’ αυτό. Λες κι είναι δέντρα… Μα όλοι εσείς που για να κάνετε ένα βήμα παρακάτω σκανάρετε πρώτα να δείτε από ποιον θα κρατηθείτε, μη μας κουνάτε το δάχτυλο, γιατί θα σας πούμε πού να το βάλετε!
Γράφω γιατί αυτή είναι η δική μου ψυχοθεραπεία. Για μένα γράφω. Για να σκοτώνω τους προσωπικούς μου δαίμονες. Ίσως όμως, κάπου μέσα στις γραμμές μου, βρεις και τους δικούς σου…
Αυτό που επεδίωκαν πάντα οι μεγάλες εταιρίες του διαδικτύου είναι πως θα καταφέρουν να τους αφιερώνουμε όσο το δυνατόν περισσότερο από τον χρόνο και την προσοχή μας.
Το πέτυχαν χορηγώντας μας κάθε τόσο μικρές δόσεις ντοπαμίνης, στέλνοντάς μας γκλινγκ και μπιπ και ντιν και φωτάκια ή άλλες ειδοποιήσεις επειδή κάποιος μας έκανε like ή σχολίασε μια φωτογραφία ή μια ανάρτηση ή οτιδήποτε άλλο. Αυτό μας παρακινεί να συνεισφέρουμε ακόμη περισσότερο περιεχόμενο ώστε κι αυτό με τη σειρά του να πάρει περισσότερα likes και σχόλια. Κάποιος το ονόμασε «βρόχο ανατροφοδότησης κοινωνικής επικύρωσης», επειδή εκμεταλλεύεται μια αδυναμία της ανθρώπινης ψυχολογίας.
Πως όμως είναι δυνατόν οι εταιρίες αυτές με μόνο λίγα κομμάτια κώδικα που εμφανίζονται σε μια οθόνη να ελέγχουν το μυαλό των χρηστών, να τους εκπαιδεύουν και να αλλάζουν τη συμπεριφορά τους με τρόπους που να τις εξυπηρετούν;
Απλοϊκά θα λέγαμε ότι αυτό λειτουργεί όπως οι κουλοχέρηδες, οι γνωστές μηχανές των καζίνο, που σχεδιάστηκαν έτσι ώστε να ανταποκρίνονται άμεσα σε κάθε σας ενέργεια με οπτική, ακουστική και απτική ανατροφοδότηση. Ένα ντιν κάθε φορά που βάζετε ένα νόμισμα. Ένα κλατς όταν τραβάτε το μοχλό. Μια λάμψη έγχρωμου φωτός όταν το απελευθερώνετε. Γνωστό και σαν φαινόμενο του Παβλόφ, που πήρε το όνομά του από τον Ρώσο φυσιολόγο Ivan Pavlov, ο οποίος χτυπούσε ένα κουδούνι κάθε φορά που τάιζε τον σκύλο του, ώσπου, τελικά αρκούσε μόνο το κουδούνι να κάνει το στομάχι του σκύλου του να ανακατεύεται και τους σιελογόνους αδένες του να πάλλονται, σαν να μην μπορούσε πλέον να διαφοροποιηθεί το χτύπημα του κουδουνιού από τη σωματική αίσθηση του φαγητού.
Οι κουλοχέρηδες λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο, εκπαιδεύοντας το μυαλό μας να συνδυάζει τη συγκίνηση της εικονικής νίκης με τα εικονικά κουδουνίσματα. Η πράξη του τραβήγματος του μοχλού, ακόμη και χωρίς νόημα, γίνεται από μόνη της ευχάριστη.
Η αιτία που συμβαίνει αυτό είναι μια νευρολογική χημική ουσία που ονομάζεται ντοπαμίνη. Ο εγκέφαλός μας απελευθερώνει μικρές δόσεις όταν εκπληρώνουμε κάποια βασική ανάγκη, είτε βιολογική (πείνα, σεξ) είτε κοινωνική (στοργή, επιβεβαίωση). Η ντοπαμίνη δημιουργεί μια θετική συσχέτιση με όποιες συμπεριφορές ώθησαν στην απελευθέρωσή της, εκπαιδεύοντάς μας να τις επαναλάβουμε. Αλλά όταν αυτό το σύστημα ανταμοιβής ντοπαμίνης παραβιάζεται, μπορεί να μας αναγκάσει να επαναλάβουμε αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Για να στοιχηματίσουμε ακόμα μια φορά, να καταναλώσουμε αλκοόλ ή απλά να αφιερώσουμε ώρες σε εφαρμογές ακόμα κι όταν μας κάνουν δυστυχισμένους.
Η ντοπαμίνη είναι ο συνεργός των social media μέσα στον εγκέφαλό μας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το smartphone μας μοιάζει και το αισθανόμαστε σαν κουλοχέρη, που σφύζει από πολύχρωμα σήματα ειδοποιήσεων, ήχους και απαλούς κραδασμούς. Αυτά τα ερεθίσματα δεν έχουν νόημα από μόνα τους νευρολογικά. Αλλά το τηλέφωνό μας τα συνδυάζει με δραστηριότητες, όπως η αποστολή μηνυμάτων σε έναν φίλο ή η προβολή φωτογραφιών, που είναι φυσικά ανταποδοτικές.
Οι εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης επιβάλλουν έναν καταναγκασμό –την ανάγκη σύνδεσης– που μπορεί να είναι ακόμη πιο ισχυρός από την πείνα ή την απληστία.
Μισό λεπτό να μπω στο Facebook να δω τη φωτογραφία που ανέβασε το παιδί (ο σύντροφος, ο φίλος κτλ). Κάτσε λίγο να διαβάσω και τα σχόλια. Τι λέει μωρέ αυτή, ποια είναι; Α! να και ο/η τάδε. Καλέ τι φωτογραφία είναι αυτή; Ουιιι τι λέει εδώ! σώπα!
Από τη στιγμή που αρχίζω να κλικάρω σε όλο και περισσότερες φωτογραφίες, σχόλια κτλ ο εγκέφαλός μου μπερδεύει τους ανθρώπους που συμπαθεί με τους ήχους και τα λαικ της διεπαφής των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (ΜΚΔ). Με τον καιρό αρχίζω να συνδέω τα ΜΚΔ με την ανάγκη μου για κοινωνική σύνδεση. Μαθαίνω να καλύπτω αυτή μου την ανάγκη με μια συμπεριφορά – χρησιμοποιώντας τα ΜΚΔ- που στην πραγματικότητα σπάνια θα εκπληρωθεί.
Οι μεγάλες πλατφόρμες – που όπως είπαμε λειτουργούν σαν κουλοχέρηδες – ανακάλυψαν και το μεγαλύτερο από τα κόλπα των καζίνο: τη διακοπτόμενη μεταβλητή ενίσχυση. Η ιδέα, αν και ακούγεται κάπως περίπλοκη, είναι υπερβολικά απλή. Ο ψυχολόγος B. F. Skinner διαπίστωσε στα πειράματά του ότι αν έβαζε κάποιον να κάνει μια επαναλαμβανόμενη εργασία – να λύσει ένα απλό παζλ, ας πούμε – και τον αντάμειβε κάθε φορά που το ολοκλήρωνε, συνήθως θα συμμορφωνόταν, αλλά θα σταματούσε αμέσως μόλις έπαυε κι αυτός να τον επιβραβεύει. Αλλά αν έδινε την ανταμοιβή μόνο κάποιες φορές και τυχαιοποιούσε τη συχνότητά και το μέγεθός της, τότε εκείνος θα ολοκλήρωνε το έργο πολύ πιο σταθερά και επίμονα. Και θα συνέχιζε να ολοκληρώνει το έργο ακόμη και πολύ αργότερα που μπορεί να σταματούσε τελείως τις ανταμοιβές – σαν να κυνηγούσε καταναγκαστικά την όποια πιθανότητα επιβράβευσης.
Οι κουλοχέρηδες αξιοποιούν αυτή την ψυχολογική αδυναμία μας σε απίστευτο βαθμό. Η μη προβλεψιμότητα της πληρωμής καθιστά πιο δύσκολη τη διακοπή τους. Τα social media κάνουν το ίδιο. Η ανάρτηση στο Twitter μπορεί να αποφέρει μεγάλη κοινωνική ανταμοιβή, με τη μορφή likes, retweet και απαντήσεων. Ή μπορεί να μην αποφέρει καθόλου ανταμοιβή. Το να μην γνωρίζετε ποτέ το αποτέλεσμα καθιστά πιο δύσκολο να σταματήσετε να τραβάτε το μοχλό.
Η διακοπτόμενη μεταβλητή ενίσχυση είναι ένα καθοριστικό χαρακτηριστικό όχι μόνο των τυχερών παιχνιδιών και του εθισμού, αλλά και των καταχρηστικών σχέσεων. Οι κακοποιητικοί σύντροφοι αλλάζουν απρόβλεπτα μεταξύ καλοσύνης και σκληρότητας, τιμωρώντας τους συντρόφους για συμπεριφορές που προηγουμένως είχαν ανταμείψει με στοργή. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε κάτι που ονομάζεται τραυματικός δεσμός. Το θύμα αναζητά ψυχαναγκαστικά μια θετική ενίσχυση, όπως ένας τζογαδόρος που ταΐζει έναν κουλοχέρη ή ένας εθισμένος στο ΜΚΔ που δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την πλατφόρμα – ακόμα κι αν, για πολλούς, αυτό τους κάνει μόνο πιο μοναχικούς.
Επιπλέον, ενώ η ανάρτηση στα ΜΚΔ μπορεί να μοιάζει σαν μια γνήσια αλληλεπίδραση μεταξύ εσάς και των διαδικτυακών φίλων σας, υπάρχει μια κρίσιμη, αόρατη διαφορά. Διαδικτυακά, η πλατφόρμα λειτουργεί ως αόρατος ενδιάμεσος. Αποφασίζει ποια από τα σχόλιά σας θα διανεμηθούν σε ποιον και σε ποιο πλαίσιο. Η επόμενη ανάρτησή σας μπορεί να προβληθεί σε άτομα που θα το λατρέψουν και θα το χειροκροτήσουν, ή σε άτομα που θα το μισήσουν και θα τσακώσουν, ή σε κανένα από τα δύο. Δε θα μάθεις ποτέ γιατί οι αποφάσεις του είναι αόρατες. Το μόνο που ξέρετε είναι ότι ακούτε επευφημίες, βλέπετε φωνές ή λαμπάκια.
Σε αντίθεση με τους κουλοχέρηδες, που δεν τους έχουμε οι περισσότεροι εντάξει στην καθημερινότητά μας, οι εφαρμογές των ΜΚΔ είναι μερικά από τα πιο εύκολα προσβάσιμα προϊόντα στον κόσμο. Είναι ένα καζίνο που χωράει στην τσέπη μας, και έτσι εκπαιδεύουμε σιγά σιγά τους εαυτούς μας να τραβάμε συνεχώς τον πιο πανταχού παρόν κουλοχέρη της ιστορίας.
***
Πηγή/έμπνευση: από το βιβλίο του συγγραφέα, ρεπόρτερ και αρθρογράφου των New York Times Max Fisher “The chaos machine“
Το εικονιζόμενο κόκκινο δίκυκλο έχει εγκαταλειφθεί εδώ και περίπου δέκα ημέρες στον Περιφερειακό δρόμο, στο ρεύμα προς Ν
. Ιωνία, στην έξοδο της οδού Κύπρου, όπως ενημέρωσε περιπατητής την Αστυνομία23 Ιανουαρίου 2025 - 11:46
Μόλις τελειώσει η βενζίνη τα εγκαταλείπουν ακόμη και στη μέση του δρόμου
Περισσότερες από 70 κλοπές δίκυκλων καταγράφηκαν μέσα στο 2024 στο αστυνομικό δελτίο, εάν και εκτιμάται πως ο αριθμός είναι ακόμη μεγαλύτερος αφού αρκετές απώλειες παραμένουν αδήλωτες. Όσα δίκυκλα εντοπίζονται επιστρέφονται στους ιδιοκτήτες τους αμέσως, ωστόσο σε αρκετές περιπτώσεις και ο εντοπισμός του κατόχου μπορεί να καταστεί δύσκολος.
Τα περισσότερα μετατρέπονται σε βίδες, συναρμολογούνται ξανά από μηδενική βάση, με άλλες πινακίδες (συνήθως πλαστές) και πολλές φορές καταλήγουν στη μαύρη αγορά προς πώληση.
Οι δράστες είναι κατά κύριο λόγο τοξικομανείς, οι οποίοι αρπάζουν μηχανάκια μόνο και μόνο για να μετακινηθούν προς τον «στόχο» τους, να κλέψουν και να αγοράσουν τη δόση τους.
Επίσης, στο εδώλιο του κατηγορουμένου πολλές φορές έχουν βρεθεί για κλοπή δίκυκλου ανήλικοι με παραβατική συμπεριφορά, οι οποίοι κατά καιρούς απασχολούν τις αρχές για διάφορα μικροαδικήματα.
Ακόμη μία εκδοχή, είναι ότι αρκετά δίκυκλα καταλήγουν στις γειτονικές θεσσαλικές πόλεις (Λάρισα, Τρίκαλα, Καρδίτσα) και αντιστρόφως τα αντίστοιχα κλεμμένα από τις προαναφερθείσες πόλεις στον Βόλο.
Μόλις τελειώσει η βενζίνη τα εγκαταλείπουν
Αστυνομικές πηγές που ρωτήθηκαν είπαν στον ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ ότι στις περισσότερες των περιπτώσεων οι δράστες που αρπάζουν μηχανάκια μόλις τελειώσει η βενζίνη τα εγκαταλείπουν όπου βρούνε. Ετσι εκτιμούν πως δεν πρόκειται να πέσουν στα χέρια των αρχών και «ούτε γάτα ούτε ζημιά».
Παρατηρητικός Βολιώτης μόλις προχθές διαπίστωσε πως ένα κόκκινο δίκυκλο παραμένει εγκαταλελειμμένο για περισσότερο από δέκα ημέρες, στον περιφερειακό δρόμο, στην έξοδο της οδού Κύπρου, στο ρεύμα προς Νέα Ιωνία. Ενημέρωσε την Αστυνομία για τα σχετικά. Το μηχανάκι «φοράει» αριθμό πινακίδας που είναι «χρεωμένη» στον νομό Τρικάλων. Πιθανότατα εκλάπη από τον γειτονικό Θεσσαλικό νομό και ακόμη ο ιδιοκτήτης του το ψάχνει.
Πάντως στις περιπτώσεις που εντοπίζονται οι δράστες, η Αστυνομία σχηματίζει δικογραφίες κατά των κατηγορούμενων, οι οποίοι συνήθως δικάζονται σε ρητή δικάσιμο.
Για να αποφύγουν τις κλοπές οι αρχές προτρέπουν τους ιδιοκτήτες να σταθμεύουν τα δίκυκλά τους ή τα αυτοκίνητα σε σημεία όπου υπάρχει επαρκής φωτισμός και αφού πρώτα τα έχουν κλειδώσει. Οι κλέφτες προτιμούν τα σκοτεινά σημεία για να «χτυπήσουν» ώστε να μη γίνονται αντιληπτοί, γιατί μπορούν και δρούνε ανενόχλητοι και χωρίς τον φόβο να αποκαλυφτούν.
Η εικόνα ανθρώπων που κολυμπούν παρά τις χαμηλές θερμοκρασίες ή τον συννεφιασμένο, βροχερό ή ακόμα και χιονισμένο καιρό, είναι συνηθισμένη στους Βολιώτες. Οι παραλίες της πόλης είναι γεμάτες κόσμο σχεδόν όλο τον χρόνο, αλλά πρόκειται κυρίως για ενήλικες, που έχουν αυτό το χόμπι πολλά χρόνια. Φέτος τον χειμώνα, όμως, ένα 8χρονο παιδί, έσπασε την παράδοση… Πρόκειται για τον Κώστα Μπόζα, τον Κωστάκη, όπως τον φωνάζουν οι δικοί του, που δεν σταμάτησε να χαίρεται τη θάλασσα τον Σεπτέμβριο, όπως τα περισσότερα παιδιά. Αντίθετα, και με προτροπή της οικογένειάς του, δοκίμασε να συνεχίσει και τους επόμενους μήνες.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΛΑΜΠΡΟΝΙΚΟΥ
Οι γονείς του δεν πίστευαν ότι θα κατάφερνε να συνεχίσει και στη διάρκεια του χειμώνα, ο Κωστάκης, όμως, όχι απλά τους διέψευσε, αλλά δηλώνει ενθουσιασμένος με την καινούργια του δραστηριότητα, την οποία επιθυμεί να συνεχίσει, μάλλον προς… απογοήτευση του μπαμπά του, ο οποίος δεν το κρύβει ότι έχει αρχίσει να κρυώνει! Ο μπαμπάς του μικρού χειμερινού κολυμβητή, του πιο μικρού που τολμά να κολυμπά στις θάλασσες του Βόλου, κ. Παναγιώτης Μπόζας, μίλησε στη «Θ» για τη δραστηριότητα αυτή, που ξεκίνησε τελείως χαλαρά, αλλά έχει εξελιχθεί σε μία συνήθεια για όλη την οικογένεια. Όπως είπε «ξεκινήσαμε από το καλοκαίρι. Δεν σταματήσαμε τα μπάνια τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο και συνεχίζουμε ακόμη και σήμερα. Ο Κώστας κάνει μπάνιο κάθε μέρα, εκτός Δευτέρας και Παρασκευής, στον «Ιάσονα» στις Πλάκες, είτε μαζί μου είτε με τη μαμά του. Πηγαίνουμε γύρω στη 1.30 το μεσημέρι, κάνουμε μπάνιο, ντουζ και φεύγουμε για να συνεχίσει τις δραστηριότητές του». Κανένας από τους δύο γονείς δεν είναι χειμερινός κολυμβητής, εκτός από τον κ. Παναγιώτη που πριν από λίγα χρόνια έκανε μπάνιο κάποιους μήνες περισσότερο. Πλέον, όμως, και οι δύο φορούν τα μαγιό τους και βουτούν στη θάλασσα. «Δεν κρύβω ότι έρχονται μέρες που κρυώνω πολύ, η σύζυγός μου όμως με έχει εκπλήξει, αφού βουτά κανονικά και δεν κρυώνει ποτέ» αναφέρει ο κ. Μπόζας. Μάλλον το… ταλέντο ο 8χρονος το κληρονόμησε από τη μητέρα του, βοήθησε, ωστόσο, ότι από πιο μικρό οι γονείς του κρύωναν λίγο το νερό κάθε φορά που τον έκαναν μπάνιο στο σπίτι, μέχρι που έφτασε στο σημείο να το γυρίζει μόνος του στο εντελώς κρύο. Μία προτροπή που ξεκίνησε ως απλή ιδέα, έχει εξελιχθεί σε οικογενειακή συνήθεια, με τον Κώστα να ζητά πλέον να πηγαίνει για μπάνιο, χωρίς να σταματά ούτε τις ημέρες που όλοι οι υπόλοιποι δεν έβγαιναν από το σπίτι τους λόγω του κρύου. Η πιο χαμηλή θερμοκρασία της θάλασσας που έχει μετρήσει με το ψηφιακό του θερμόμετρο είναι 13,5 βαθμοί και του ντουζ που κάνουν στη συνέχεια 8 βαθμοί.
«Σκοπεύουμε να το συνεχίσουμε, να το πάμε ώς το τέλος» δηλώνει ο κ. Μπόζας. Ο μικρός Κώστας έχει γίνει το πρόσωπο – κατατεθέν της παραλίας και μάλιστα συμμετείχε και στην κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας του συλλόγου χειμερινών κολυμβητών, φορώντας αγιοβασιλιάτικο σκουφί. Μάλιστα, όλους αυτούς τους μήνες δεν αρρώστησε ούτε μία φορά. Οι φίλοι του στην αρχή δεν τον πίστεψαν, όμως, τον είδαν σε ρεπορτάζ στην τηλεόραση και πείστηκαν ότι λέει την αλήθεια. Για την ώρα, πάντως, δεν φαίνεται κάποιος από αυτούς να θέλει να τον ακολουθήσει στη νέα του συνήθεια, σίγουρα, όμως, γίνεται παράδειγμα για τους γύρω του. Ο Κώστας Μπόζας, εξάλλου, είναι ένα παιδί που ασχολείται με τον αθλητισμό. Από την ηλικία των 4,5 ετών κάνει kick boxing, έχοντας αποκτήσει μάλιστα κίτρινη ζώνη, παίζει σκάκι, κάνει ορειβασία, πηγαίνει κολυμβητήριο, από του χρόνου θα αρχίσει το πόλο, ενώ παρακολουθεί και μαθήματα μπουζουκιού.
Δεν είναι αγάπη αυτό που ζούμε, εγώ το λέω φονικό μην πάει ο νους σου στο κακό με το μπαμπάκι θα σφαχτούμε Με λίγα λόγια, ένα νεύμα με ένα βλέμμα ή χωρίς, είναι αργά κι ίσως νωρίς να τρέξει μεταξύ μας αίμα Δεν είναι αγάπη, δεν είναι αγάπη αυτό που ζούμε, είναι σου λέω πανικός, ένας μικρός Τιτανικός και θα ‘ναι θαύμα αν σωθούμε Δεν είναι αγάπη αυτό που ζούμε, εγώ το λέω ποινικό κακούργημα κανονικό και ισόβια θα δικαστούμε Για πράξεις και για παραλήψεις, ιδιαζόντως ειδεχθείς αλλά εσύ μην φοβηθείς και αρχίσεις τις αποκαλύψεις Δεν είναι αγάπη, δεν είναι αγάπη αυτό που ζούμε είναι σου λέω πανικός, ένας μικρός Τιτανικός και θα ‘ναι θαύμα αν σωθούμε Ούτε και ‘γώ θα ομολογήσω ότι σ’ αγάπησα πολύ και πως με καίει το φιλί που δεν μπορώ να ξαναζήσω Έλα λοιπόν να μοιραστούμε της φυλακής μας το κελί και αν αγαπιόμαστε πολύ μπορεί και να αθωωθούμε Δεν είναι αγάπη, δεν είναι αγάπη αυτό που ζούμε είναι σου λέω πανικός, ένας μικρός Τιτανικός και θα ‘ναι θαύμα αν σωθούμε
Μεταπολεμικοί ηγέτες του 20ού αιώνα που λέρωσαν την Ιστορία
Μεταπολεμικοί ηγέτες του 20ου αιώνα / ethnos.gr
Σκοτεινές και παράξενες οι εποχές που ζούμε… Ό,τι είχαμε να διαβάσουμε γι’ ανθρώπους που λέρωσαν με το πάτημά τους τη Γη, το έχουμε διαβάσει…
Πιο πριν ήταν πολοί... Όμως μεταπολεμικοί ηγέτες του 20ου αιώνα που λέρωσαν την Ιστορία, λίγοι· κάτι τέτοιοι κάνουν τους Τραμπ και Πούτιννα μοιάζουν με αγίους...
Σκοτεινές και παράξενες οι εποχές που ζούμε… Ό,τι είχαμε να διαβάσουμε γι’ ανθρώπους που λέρωσαν με το πάτημά τους τη Γη, το έχουμε διαβάσει… Και τώρα; Ασφυκτικά αδειανό το αμφιθέατρο στο μάθημα της Ιστορίας… Πόσοι απόντες ξαναγράφουν διαγώνισμα τα ίδια και τα ίδια κι ακόμα δεν έμαθαν. Θλίβεται ο σώφρων για την είδηση που είδε και διάβασε: «ο Ίλον Μασκ χαιρέτισε ναζιστικά»! Τι να περιμένουμε ακόμα;
Κλαίει επειδή πήγε χαμένη η είδηση στον κάδο της ανακύκλωσης της μαλθακότητας· δεν είναι πια είδηση, ούτε εντυπωσιακό το καθημερινό. Μυθριδατισμός! Σήμερα ο Τραμπ. Χθες ο Πούτιν, πιο παλιά κάποιος άλλος. Ηγέτες που τρομάζουν με το βλέμμα τους και το σκληρό σαρδόνιο χαμόγελό τους.
Κι ας κάνουμε μια «έτσι» κι ας ξεφυλλίσουμε το βιβλίο των πεπραγμένων Μεγάλων Ανδρών των καιρών μας (του 20ου αιώνα οι ταξιδιώτες) που φρόντιζαν να μην χαιρετούν ναζιστικά, αλλά που ο Αδόλφος θα ζήλευε τις επιδόσεις τους στην αλαζονεία, στην οίηση και για κάποιους από αυτούς, στην αιμοποσία…
Ο Βασιλιάς ήταν... γυμνός. /copyright Ap Photos
Φαρούκ: διεφθαρμένος, ανάλγητος, κοιλιόδουλος
Ο Βασιλιάς της ΑιγύπτουΦαρούκ Α'(1920 – 1965) βασίλεψε από το 1936 μέχρι που ανατράπηκε το 1952. Τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του σημαδεύτηκαν από εκτεταμένη διαφθορά, προκλητική αδιαφορία για τον λαό και αξιοπερίεργη συμπεριφορά. Και κλεπτομανής ο Φαρούκ, δεν μπορούσε να αντισταθεί στο να αρπάξει πράγματα από σπίτια αξιωματούχων του που συχνά μάζευε στις τσέπες του. Μάλιστα σε μια συνάντησή του με τονΤσώρτσιλ, ο Πατέρας της Νίκης διαπίστωσε ότι έλειπε από το κομοδίνο του σαλονιού του ένα παλιό ρολόι-οικογενειακό κειμήλιο! Δυο μέρες μετά, ο Φαρούκτο επέστρεψε ντροπαλά, ισχυριζόμενος ότι το «βρήκε»στην τσάντα του… Ο Φαρούκ ήταν επίσης μανιώδης συλλέκτης πορνογραφικών φωτογραφιών και ταινιών.
Ο Φαρούκ άρχισε την μοναρχική πορεία του ως δημοφιλής, λεπτός και όμορφος νεαρός· κατέληξε ένας παχύσαρκος ελεεινός απεχθής μονάρχης· πολλοί τον αποκαλούσαν «το στομάχι με το κεφάλι». Η λαιμαργία και η παχυσαρκία του έχουν μείνει παροιμιώδεις. Ο τρυφηλός και χλιδάτος τρόπος ζωής του, όταν οι υπήκοοί του υπέμειναν στις κακουχίες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, τον έκαναν μισητό πρόσωπο στην Αίγυπτο.
Ο Φαρούκ είχε (και) εφιάλτες· κάθε βράδυ στον ύπνο του τον κυνηγούσε ένα λιοντάρι! Ο Βασιλιάς της Αιγύπτου συμβουλεύτηκε τον πρύτανη του Πανεπιστημίου Al Azhar του Καΐρου, Μουσταφά αλ-Μαραγκί, ο οποίος του συνέστησε: «δεν θα ησυχάσεις μέχρι να σκοτώσεις ένα λιοντάρι». Έτσι ο Φαρούκ πήγε στον ζωολογικό κήπο και πυροβόλησε, όχι ένα, μα δύο λιοντάρια στο κλουβί τους· δεν έγινε γνωστό αν σκότωσε και τους εφιάλτες του… Όταν ανατράπηκε το 1952, ο Φαρούκ κατέφυγε με μεγάλο μέρος της αμύθητης περιουσίας του στην Ρώμη. Στις 18 Μαρτίου του 1965, ο Φαρούκ έπαθε ανακοπή ενώ έτρωγεε στο γαλλικό εστιατόριο Ile de France στη Ρώμη, με το μεταμεσονύκτιο δείπνο να περιέχει στρείδια και αρνί· κάποιοι ισχυρίζονται ότι δηλητηριάστηκε από την αιγυπτιακή υπηρεσία πληροφοριών· ήταν 45 ετών και ζύγιζε 135 κιλά!
Έγραψε και βιβλίο ο Μποκάσα... /copyright Ap Photos
Μποκάσα: ο ανθρωποφάγος αυτοκράτωρ
Ο πρώην αυτοκράτορας της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας Ζαν Μπεντέλ Μποκάσα κάθισε στο εδώλιο του κατηγορουμένου τον Δεκέμβριο του 1986, δύο μήνες μετά την επιστροφή του από την εξορία. Κατηγορήθηκε για τα πιο φρικτά εγκλήματα που μπορεί να κάνει άνθρωπος: ανθρωποφαγία, ακρωτηριασμούς, σαδιστικά βασανιστήρια, οικονομικές καταχρήσεις και 38 ανθρωποκτονίες!
O απόλυτοςδικτάτωρ μιας από τις φτωχότερες χώρες της Αφρικής θα ερχόταν επιτέλους πρόσωπο με πρόσωπο με τους ανθρώπους που είχε βασανίσει. Ο Μποκάσα κατέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα του 1966, ανακηρύσσοντας «την απαρχή μιας νέας εποχής ισότητας» για την ηπειρωτική χώρα της Κεντρικής Αφρικής· εννοούσε βέβαια ισότητα μόνο για έναν άνθρωπο, τον εαυτό του. Με τη βοήθεια της Λιβύης και της Γαλλίας αποδύθηκε σε ένα όργιο παρεκτροπών και καταχρήσεων που θα διαρκούσε 13 χρόνια.
Ο 65χρονος πρώην αυτοκράτορας, έκανε μία γελοία εμφάνιση στο δικαστήριοντυμένος με ένα υπέρκομψο κοστούμι σε χτυπητή αντίθεση με την πλαστική σαγιονάρα που φορούσε στο πρησμένο από την ποδάγρα δεξί του πόδι. Παρακολουθούσε με προσήλωση τα τεκταινόμενα, χάνοντας κατά καιρούς την ψυχραιμία του και παρεμβαίνοντας με παράταιρα σχόλια και δικαιολογίες. Μάρτυρες κατηγορίας έριξαν άπλετο φως στην κτηνώδη αγριότητα του καθεστώτος του. Ένας από τους πρώην μαγείρους του ο Φιλίπ Λινγκουΐσα κατέθεσε ότι του είχε ζητήσει να ετοιμάσει ένα ιδιαίτερο γεύμα με κυρίως πιάτο ένα ανθρώπινο σώμα, που ο δικτάτορας διατηρούσε στο τεράστιο ψυγείο του. Άλλοι μάρτυρες περιέγραψαν τη μέρα που παραβίασαν το ανάκτορο του Μποκάσα, λίγο αφού ανατράπηκε από την εξουσία. Αναζητούσαν χαμένους από χρόνια συγγενείς τους και έφριξαν όταν ανακάλυψαν πτώματα και ανθρώπινα μέλη αποθηκευμένα στα ψυγεία του παλατιού. Ο Μποκάσα επέβλεψε προσωπικά τη δολοφονία πάνω από 100 παιδιών από την αυτοκρατορική φρουρά του. Τα βασανιστήρια και η σφαγή των παιδιών ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι· αμέσως μετά, γάλλοι αλεξιπτωτιστές ανέτρεψαν τον Μποκάσα.
Όταν ήρθε η ώρα να πάρει το λόγο για την υπεράσπιση του έκανε μια απίστευτη δήλωση: «Δεν είμαι Άγιος είμαι ένας απλός άνθρωπος όπως όλοι»… Στις 12 Ιουνίου του 1987 ο Μποκάσα κρίθηκε ένοχος για όλες τις κατηγορίες εκτός από εκείνες που αφορούσαν την ανθρωποφαγία. Δεν υπήρξαν αρκετά στοιχεία για να καταδικαστεί ότι έτρωγε υπηκόους του. Ούτε και επιβεβαιώθηκε ποτέ αν είχε σερβίρει ανθρώπινο κρέας σε επίσημο δείπνο που παρέθεσε στο Γάλλο Πρόεδρο Ζισκάρ ντ’ Εστέν. Κι εδώ μια παρένθεση: Στις 10 Οκτωβρίου του 1979, ξέσπασε στη Γαλλία η υπόθεση των «διαμαντιών του Ζισκάρ», η υπόθεση με τους πολύτιμους λίθους που είχε λάβει ως δώρο ο γάλλος πρόεδρος από τον προστατευόμενό του δικτάτορα Μποκάσα. Όταν ξέσπασε το σκάνδαλο στη Γαλλία, ο ντ' Εστεν δεν έκανε την παραμικρή δήλωση, όμως αργότερα, το σκάνδαλο πήρε έκταση, ο πρόεδρος στριμώχτηκε και αναγκάστηκε, μετά σχεδόν δυο μήνες, να προβεί σε διαψεύσεις και δικαιολογίες με μισόλογα που οδήγησαν τους Γάλλους να τον καταψηφίσουν στις επόμενες εκλογές! Τον «έφαγε» ο Μποκάσα!
Επιστροφή στον μονάρχη: ο πρώην αυτοκράτορας έκλαψε σιωπηλά όταν ο δικαστής ανακοίνωσε την καταδίκη του σε θάνατο. Τελικά δεν οδηγήθηκε στην αγχόνη γιατί η ποινή του μετατράπηκε σε ισόβια κάθειρξη σε απομόνωση. Το 1989 η ποινή του μειώθηκε σε 20 χρόνια και το 1993 ο διαβόητος ηγέτης της Αφρικής αφέθηκε ελεύθερος στο πλαίσιο γενικής αμνηστίας. Το 1996, λίγο αφότου αυτοανακηρύχθηκε σε 13ο απόστολο, ο πρώην αυτοκράτορας πέθανε από καρδιακή προσβολή. Άφησε πίσω του 17 συζύγους και πάνω από 50 παιδιά.
Έτρωγε ανθρώπους; Μπορεί... /copyright Ap Photos
Ίντι Αμίν: ο τελευταίος βασιλιάς της Σκωτίας…
Ο Ίντι Αμίν Νταντά Κιουμί (1928-2003), όπως ήταν το όνομά του, διετέλεσε τρίτος πρόεδρος της Ουγκάντας από το 1971 μέχρι το 1979· κυβέρνησε σαν σκληρός δικτάτωρ και ήταν υπεύθυνος για συστηματικές διώξεις και δολοφονίες από 100.000 μέχρι 500.000 ανθρώπων· διέπραξε ανεξέλεγκτες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θεωρείται ηθικός αυτουργός για χιλιάδες φόνους αντιφρονούντων. Η Ιστορία έχει καταγράψει τον Αμίν ως έναν από τους πιο βάναυσους τυράννους που λέρωσαν με την παρουσία τους τη Γη. Δεν είναι τυχαίο, ότι το προσωνύμιο που ακολούθησε τον Αμίν σε ολόκληρη τη ζωή του: ο Χασάπης της Ουγκάντας. Για οκτώ ολόκληρα χρόνια, η Ουγκάντα δεν κοιμόταν από τον τρόμο. Ο Ίντι Αμίν ήταν διεστραμμένος, κακός και απρόβλεπτα τρομακτικός.
Ο Αμίν είχε γεννηθεί στην Καμπάλα ή στην πόλη Κομπόκο, αλλοί λένε το 1923 κι άλλοι το 1928· κάπου ενδιάμεσα μάλλον. Σε νεαρή ηλικία, ο πατέρας του εγκατέλειψε την οικογένεια και τον μεγάλωσε η μητέρα του. Ο Αμίν σπούδασε σε ισλαμικό σχολείο μέχρι την Δ’ τάξη και στη συνέχεια εντάχθηκε στον βρετανικό αποικιακό στρατό· υπηρέτησε σε εκστρατείες κατά των Σομαλών ανταρτών καθώς και κατά των Μάου Μάου στην Κένυα. Μέχρι το 1953, ο Αμίν είχε προαχθεί σε λοχία. Ο Αμίν ήταν θηριώδης στο σώμα, επιβλητικός, με ύψος 1.85 και βάρος πάνω από 150 κιλά· διακρίθηκε στην πυγμαχία και σε άλλα αθλήματα δύναμης.
Το 1962, η Ουγκάντα απέκτησε την ανεξαρτησία της από τη Βρετανία και ο Μίλτον Ομπότε εξελέγη πρωθυπουργός. Έχοντας κερδίσει την εμπιστοσύνη του Ομπότε, ο Αμίν αναρριχήθηκε στη στρατιωτική κλίμακα και υπηρέτησε σε σημαντικές θέσεις· μέχρι το 1964, είχε προαχθεί σε Αρχηγό Στρατού και στη συνέχεια χρίστηκε Αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων. Το 1971, ο Αμίν θα καταλάμβανε την εξουσία με πραξικόπημα. Λίγο μετά την κατάληψη της εξουσίας, ο Ίντι Αμίν άρχισε να λαμβάνει στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη από τη Μεγάλη Βρετανία και το Ισραήλ, όταν όμως ζήτησε από το Ισραήλ προηγμένο στρατιωτικό εξοπλισμό, του το αρνήθηκαν και ο Αμίν κατήγγειλε τον Σιωνισμό και επιδίωξε το εμπόριο με τη Λιβύη. Στο πλαίσιο μπήκε και ο Καντάφι. Από το 1973 και μετά, η Σοβιετική Ένωση άρχισε να παρέχει όπλα, αμυντικά συστήματα και τεχνική βοήθεια στην Ουγκάντα.
Στα τελευταία χρόνια της βασιλείας του, ο Αμίν επέζησε από πολλές απόπειρες δολοφονίας. η επιρροή του αποδυναμώθηκε και μειώθηκε σημαντικά ο αριθμός των οπαδών του. Τον Απρίλιο του 1979 η Τανζανία κατέλαβε την πρωτεύουσα της Ουγκάντα και ο Αμίν διέφυγε στο εξωτερικό. Η Σαουδική Αραβία πρόσφερε άσυλο στον δικτάτορα και ο Αμίν πέρασε το υπόλοιπο της ζωής του εκεί. Μια απεχθής φήμη που συνοδεύει τον Αμίν ήταν πως του άρεσε να τρώει ανθρώπινο κρέας. Κι όμως στα τελευταία χρόνια της ζωής του, ο Αμίν έγινε Vegan και μάλιστα λάτρευε τα πορτοκάλια· πέθανε από νεφρική ανεπάρκεια το 2003. Ο Ίντι Αμίν ήταν πολυγαμικός: είχε τουλάχιστον έξι συζύγους, ήταν χαρισματικός, ευφυής με χιούμορ. Εκτός των άλλων τίτλων που είχε απονείμει στον εαυτό του, ο Αμίν κόμπαζε ότι ήταν Βασιλιάς της Σκωτίας, δίχως στέμμα...
Ο Τρελός Σκύλος και γαύγιζε και δάγκωνε... / copyright Ap Photos
Καντάφι: ο τρελός σκύλος της Μέσης Ανατολής
Στις 20 Οκτωβρίου του 2011 αντάρτες βρήκαν τρυπωμένο σαν αρουραίο τον άλλοτε πανίσχυρο Μουαμάρ Καντάφι (1942-2011), σε μια σήραγγα στην πόλη της Σύρτης, εκεί από όπου όλα είχαν αρχίσει πριν από 40 χρόνια και κάτι. Οι ακριβείς συνθήκες του θανάτου του παραμένουν αμφισβητούμενες: είτε «σκοτώθηκε από διασταυρούμενα πυρά», είτε εκτελέστηκε με συνοπτικές διαδικασίες, είτε τον λίντσαραν και τον έσυραν στους δρόμους. Ο Μουαμάρ Καντάφι, ο σκληρός δικτάτορας της Λιβύης, ο Τρελός Σκύλος της Μέσης Ανατολής, όπως τον έλεγαν φίλοι και εχθροί, ήταν νεκρός.
Κατά τη διάρκεια μιας περιόδου που κράτησε τέσσερις δεκαετίες, ο Λίβυος ηγέτης παρέλασε στην παγκόσμια λεωφόρο με στιλ τόσο ξεχωριστό και απρόβλεπτο που τα επίθετα «κακός», «στυγνός» ή «εκκεντρικός» ή και «ονειροπόλος» απλά τον αδικούν. Ο Καντάφι προακλούσε σχόλια με τις αμέτρητες εμφανίσεις του σε επίσημες αραβικές ή και διεθνείς συναντήσεις, ξεχωρίζοντας όχι μόνο για τα περίεργα πλουμιστά ρούχα του, αλλά και για τις κυνικές ομιλίες και την αντισυμβατική του συμπεριφορά· ξόδεψε τη ζωή του ανακαλύπτοντας συνεχώς τον εαυτό του και την επανάστασή του: άραβας σχολιαστής τον αποκάλεσε «Πικάσο της πολιτικής της Μέσης Ανατολής», αν και αντί για την Μπλε, την Ροζ ή την περίοδο του Κυβισμού, ο Καντάφι είχε την Παναραβική περίοδο, την Ισλαμιστική περίοδο, την Παναφρικανική του περίοδο και τα λοιπά και τα λοιπά…
Στις ρομαντικές μέρες του 1969 - όταν κατέλαβε την εξουσία, ο Καντάφι, με αναίμακτο στρατιωτικό πραξικόπημα - και στις αρχές της δεκαετίας του ‘70, ήταν ένας γοητευτικός και χαρισματικός νεαρός αξιωματικός του στρατού, πολλά υποσχόμενος - τουλάχιστον στον λαό του. Γεννημένος από νομάδες Βεδουίνους γονείς το 1942, ο Μουαμάρ Καντάφι ήταν σίγουρα ένας έξυπνος, πολυμήχανος και οξύνους άνθρωπος, χωρίς να λάβει ποτέ πλήρη εκπαίδευση, εκτός από το ότι έμαθε να διαβάζει το Κοράνι και τα βασικά θεωρητικά μαθήματα της στρατιωτικής του εκπαίδευσης. Παρόλα αυτά, στις αρχές της δεκαετίας του 1970, θεωρείτο από αρκετούς: κορυφαίος πολιτικός φιλόσοφος, αναπτύσσοντας κάτι που ονομάστηκε Τρίτη Καθολική Θεωρία, που περιγράφεται στο περίφημο «Πράσινο Βιβλίο» του. Στην πραγματικότητα, εκείνο το βιβλίο, δεν περιείχε κάτι περισσότερο από μια σειρά ανόητων θεωριών, συνταγμένων με μια πικρή και ειρωνική πραγματικότητα: ένα κείμενο του οποίου ο- δήθεν- στόχος ήταν να σπάσει τα δεσμά που επιβάλλονταν από τα συμφέροντα που κυριαρχούσαν στα πολιτικά συστήματα, χρησιμοποιήθηκε για να καθυποτάξει έναν ολόκληρο λαό. Οι αληθινές ιστορίες που περιγράφουν βασανιστήρια, μακροχρόνιες ποινές φυλάκισης χωρίς δίκαιη δίκη, εκτελέσεις και εξαφανίσεις δεν χωρούν σε ένα πολυσέλιδο βιβλίο. Πολλοί από τους πιο μορφωμένους και καλλιεργημένους πολίτες της Λιβύης επέλεξαν την εξορία. Δεκάδες από εκείνους του λίβυους αυτο-ξόριστους δολοφονήθηκαν!
Και όπως όλα έχουν ένα τέλος, τέλος οικτρό και άδοξο είχε και ο Μουαμάρ Καντάφι. Κα το έχει γράψει σωστά ο Τίγρης της Γαλλίας, ο Ζορζ Κλεμανσό: Οι δικτατορίες μοιάζουν με το μαρτύριο του παλουκιού. Αρχίζουν ευχάριστα και τελειώνουν δυσάρεστα…
Αιμοσταγής ο Πολ Ποτ!
Πολ Ποτ: ένας πολύ ευγενικός φονιάς
Ο καμποτζιανός κομμουνιστής επαναστάτης-ηγέτης Σαλόθ Σαρ, πιο γνωστός ως Πολ Ποτ (1925 – 1998), ήταν ένα τέρας που κρυβόταν πίσω από τη μάσκα του χαρισματικού ηγέτη· όταν κατέλαβε την εξουσία, επικεφαλής των Ερυθρών Χμερ το 1975, τίποτα δεν έδειχνε τη φρίκη και τον θάνατο που επρόκειτο να εξαπολύσει. Ο Πολ Ποτ μετονόμασε τη χώρα σε Δημοκρατική Καμπουτσέα και τη μετέτρεψε σε εφιαλτικό μπουντρούμι και ένα απέραντο νεκροταφείο. Περίπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού της Καμπότζης σκοτώθηκε σε μια ελεεινή γενοκτονία που διεξήχθη από τον Πολ Ποτ και τους οπαδούς του· πόλεις ολόκληρες εκκενώθηκαν και οι αστοί μετατράπηκαν βίαια σε αγρότες που γονάτιζαν από την εργασία σε συλλογικά αγροκτήματα. Περίπου τρία εκατομμύρια άνθρωποι δολοφονήθηκαν ή πέθαναν από την πείνα πριν τελειώσει ο εφιάλτης και οι Ερυθροί Χμερ εκδιωχθούν από την εξουσία το 1979.
Γεννημένος από εύπορη οικογένεια, ο Πολ Ποτ, έλαβε ανώτατη εκπαίδευση στα καλύτερα σχολεία της Καμπότζης και στη συνέχεια μετακόμισε στο Παρίσι, όπου εντάχθηκε στο Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα. Επέστρεψε στην Καμπότζη, έγινε καθηγητής Γαλλικών και Γεωγραφίας και έγινε αγαπητός στους μαθητές του που τον θεωρούσαν έναν «πολύ ευγενικό άνθρωπο». Συχνά, ο Πολ Ποτ, μιλούσε για θέματα ανθρώπινης ευπρέπειας και καλοσύνης και τον περιέγραφαν όλοι ως: «γοητευτικό και ελκυστικό με βαθιά φωνή και πραότητα». Πολλοί μαθητές λάτρευαν εκείνον τον «ήρεμο, σίγουρο για τον εαυτό του, ειλικρινή και πειστικό». Και πολλοί από εκείνους τους μαθητές έγιναν οι πιο φανατικοί οπαδοί του Πολ Ποτ όταν ηγήθηκε των Ερυθρών Χμερ. Ο Πολ Ποτ ήταν από τους πιο αδίστακτους εκτελεστές της Ιστορίας. Μετά την ανατροπή του, ο Πολ Ποτ οδηγήθηκε σε δίκη και καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη. Στις 15 Απριλίου του 1998, ο Πολ Ποτ πέθανε στον ύπνο του από «καρδιακή προσβολή» σύμφωνα με την επίσημη ιατροδικαστική έκθεση, όμως η αλήθεια είναι ότι ο στυγνός δικτάτορας δηλητηριάστηκε. Τρεις μέρες αργότερα, η σορός του αποτεφρώθηκε σε μια πυρά από λάστιχα και σκουπίδια!
Ο κορυφαίος θεωρητικός της εξουσίας, ο άνθρωπος που έγραψε τη Χρυσή Βίβλο των ηγετών: «Il principe», δηλαδή Ο Ηγεμών, το ξεκαθαρίζει: «Έναν ηγέτη πρέπει να τον φοβούνται και να τον αγαπούν. Αν δεν γίνεται και τα δύο, τότε καλύτερα μόνο να τον φοβούνται». Και τους πιο πάνω ηγέτες τους έτρεμε ακόμα κι ο Θεός...
ΔΕΝ ΤΑ ΚΑΤΑΦΕΡΕ!!! Πέθανε ο θρυλικός Μίμης Δομάζος σε ηλικία 83 ετών
Την τελευταία του πνοή σε ηλικία 83 ετών άφησε ο Μίμης Δομάζος μετά από καρδιακό επεισόδιο που υπέστη το πρωί της Τετάρτης.
Την τελευταία του πνοή άφησε ο Μίμης Δομάζος. Ο «στρατηγός» του ελληνικού ποδοσφαίρου μετά τη μάχη που έδωσε δεν κατάφερε να βγει νικητής και άφησε την τελευταία του πνοή το πρωί της Παρασκευής (24/01) σε ηλικία 83 ετών.
Ο Μίμης Δομάζος πήγε το πρωί της Τετάρτης (22/01) σε διαγνωστικό κέντρο. Ο «στρατηγός» είχε covid και κρίθηκε απαραίτητο να υποβληθεί σε κάποιες ιατρικές εξετάσεις. Αυτές έδειξαν ότι είχε καρδιολογικά προβλήματα και πνευμονικό οίδημα, είχε υγρό και στους δύο πνεύμονες.
Οι γιατροί του συνέστησαν να μεταβεί αμέσως σε νοσοκομείο, όμως την ώρα που εξέρχονταν από το διαγνωστικό κέντρο έχασε τις αισθήσεις του. Αμέσως του παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες και στο σημείο έφτασε ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ το οποίο και τον μετέφερε στον «Ερυθρό Σταυρό».
Σε όλη τη διαδρομή οι διασώστες του έκαναν ΚΑΡΠΑ με τον θρυλικό άσο των γηπέδων να φτάνει στο νοσοκομείο χωρίς σφυγμό. Τελικά, οι γιατροί κατάφεραν να τον επαναφέρουν, ωστόσο η κατάστασή του ήταν σοβαρή και χρειάστηκε να τον διασωληνώσουν.
Η μεγάλη πορεία του στα γήπεδα
Ο Μίμης Δομάζος άρχισε να παίζει ποδόσφαιρο στην Άμυνα Αμπελοκήπων. Γρήγορα προσέλκυσε το ενδιαφέρον του Παναθηναϊκού και έκανε το ανεπίσημο ντεμπούτο του τον Δεκέμβριο του 1958 σε φιλικό απέναντι στην ΑΕΚ για το Κύπελλο των Χριστουγέννων, που διεξήχθη στις 26 Δεκεμβρίου 1958. To 1959 ο τότε προπονητής των «πρασίνων», Σβέτισλαβ Γκλίσοβιτς εισηγήθηκε την απόκτηση του, και σε ηλικία 17 ετών μεταγράφηκε στον Παναθηναϊκό.
Στο «τριφύλλι» έκανε σπουδαία καριέρα και δικαίως θεωρείται ως ένας εκ των κορυφαίων ποδοσφαιριστών που φόρεσαν τη φανέλα του αθηναϊκού συλλόγου. Στον Παναθηναϊκό αγωνίστηκε συνολικά σε 502 αγώνες πρωταθλήματος, επίδοση που τον κατατάσσει πρώτο σε συμμετοχές στην ιστορία των «πρασίνων». Κορυφαία του στιγμή υπήρξε η συμμετοχή του στον τελικό του κυπέλλου Πρωταθλητριών το 1971 στο Γουέμπλεϊ, απέναντι στην κορυφαία ομάδα της εποχής στην Ευρώπη, Άγιαξ του Γιόχαν Κρόιφ. Εκείνη την χρονιά ψηφίστηκε δέκατος καλύτερος παίκτης στην Ευρώπη με πρώτο τον Γιόχαν Κρόιφ. Με τον Παναθηναϊκό κατέκτησε συνολικά 13 τίτλους και ήταν αρχηγός της ομάδας για περίπου 15 χρόνια.
Τη διετία 1978-1980 αγωνίστηκε στην ΑΕΚ κατακτώντας ένα πρωτάθλημα. Το 1980 επέστρεψε στον Παναθηναϊκό με τη φανέλα του οποίου ήθελε να αποσυρθεί από την ενεργό δράση.
Βασικό στέλεχος και της Εθνικής
Φυσικά, ο Μίμης Δομάζος υπήρξε βασικό στέλεχος και της Εθνικής με την οποία αγωνίστηκε 50 φορές και σημείωσε 4 τέρματα, ενώ για αρκετά χρόνια είχε το περιβραχιόνιο του αρχηγού. Το ντεμπούτο του με τη γαλανόλευκη φανέλα πραγματοποιήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 1959 στο Γήπεδο Απόστολος Νικολαΐδης εναντίον της Δανίας
Στις 11 Νοεμβρίου 1980 στο ίδιο γήπεδο διεξήχθη φιλικός αγώνας εναντίον της Αυστραλίας, στον οποίο τιμήθηκε για την πολυετή προσφορά του στο εθνικό αντιπροσωπευτικό συγκρότημα αλλά και στο ελληνικό ποδόσφαιρο γενικότερα.