Πως χρησιμοποιούσαν τα δόρατα και τα ξίφη τους οι Αρχαίοι Έλληνες

 Πως χρησιμοποιούσαν τα δόρατα και τα ξίφη τους οι Αρχαίοι Έλληνες

Posted on 20 Φεβρουαρίου, 2024 by ellas

Το ελληνικό οπλιτικό ξίφος ήταν αμφίκοπο. Η λάμα του ήταν πλατύτερη στο μέσον του μήκους της έτσι ώστε το βάρος της να συγκεντρώνεται σε αυτό το σημείο κάνοντας το θλαστικό κτύπημα στον εχθρό ακόμη πιο συντριπτικό. Το ελληνικό ξίφος χρησιμοποιείτο εξίσου και για διατρητικό κτύπημα.

Το ξίφος ήταν επικουρικό όπλο για τους Έλληνες οπλίτες, που το χρησιμοποιούσαν συνήθως όταν έσπαζε το δόρυ ή όταν το τελευταίο δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί λόγω περιορισμένου χώρου.

Ωστόσο δεν υστερούσαν στη ξιφομαχία, συγκριτικά με τη δορυμαχία. Διάφοροι μελετητές υπονοούν συχνά ότι οι Ρωμαίοι λεγεωνάριοι της εποχής της μεγάλης ακμής τους, ήταν καλύτεροι ξιφομάχοι συγκριτικά με άλλους λαούς που δεν προτιμούσαν την χρήση του ξίφους, ανάμεσα στους οποίους βρίσκονται οι αρχαίοι Έλληνες.

Όμως, πρέπει να παρατηρηθεί ότι οι Ρωμαίοι χρησιμοποιούσαν το βαρύ ξίφος τύπου «γκλαντιους» (gladius italiensis και αργότερα το ισχυρότερο gladius hispaniensis) που δε χρειαζόταν ιδιαίτερη επιδεξιότητα στην χρήση του.

Οι Ρωμαίοι χρησιμοποιούσαν το βάρος και το σχήμα του, το οποίο επέτρεπε την πλήρη εκμετάλλευση αυτού του βάρους, προκειμένου να πετύχουν συντριπτικό κτύπημα έναντι του αντιπάλου τους, καταστρέφοντας και την ασπίδα του αν αυτή δεν ήταν μεταλλική (όπως συνέβαινε συνήθως με τις ασπίδες των εχθρών της Ρώμης).

Αντίθετα, τα ελληνικά ξίφη ήταν σχετικά ελαφρά, με την εξαίρεση της κοπίδας (ή «μάχαιρα» ή falcata, falx όπως ήταν γνωστή στην δυτική Μεσόγειο) και λίγων άλλων τύπων.

Αυτό το στοιχείο δείχνει ότι οι Έλληνες χρησιμοποιούσαν ειδική τεχνική στη χρήση του ξίφους προκειμένου να τραυματίσουν ή να σκοτώσουν τον αντίπαλο τους.

Εξάλλου αυτός ο αντίπαλος ήταν συνήθως Έλληνας οπλίτης και δεν υπήρχε ξίφος που θα μπορούσε με άτεχνα δυνατά κτυπήματα, να συντρίψει τη στιβαρή ορειχάλκινη οπλιτική ασπίδα του. Επιπρόσθετα, ο οπλίτης ήταν καλά θωρακισμένος με κράνος και θώρακα διαφόρων τύπων.

Ο μόνος τρόπος που ο Έλληνας οπλίτης μπορούσε να κτυπήσει με το ξίφος του την σάρκα του ομοεθνούς αντιπάλου του ήταν η ανάπτυξη της δεξιότητας του στην χρήση αυτού του όπλου.

Συμπερασματικά, οι Ρωμαίοι απλά προτιμούσαν τη χρήση του ξίφους περισσότερο από τους Έλληνες, χωρίς να είναι καλύτεροι ξιφομάχοι από τους τελευταίους.

Οι Σπαρτιάτες χρησιμοποιούσαν τον κλασσικό ελληνικό τύπο ξίφους με λεπίδα από σίδηρο. Κατά τη διάρκεια του 5ου αιώνα π.Χ. μείωναν συνεχώς το μήκος της λεπίδας του, εξελίσσοντας το στο τέλος του ίδιου αιώνα σε έναν καθαρά σπαρτιατικό τύπο.

Η εξήγηση βρίσκεται στον τρόπο πολέμου του Σπαρτιάτη, που προσπαθούσε να πλησιάσει όσο γινόταν τον αντίπαλο του για αγχέμαχη σύρραξη, στην οποία ήταν ακαταμάχητος.

Στον στενό χώρο της φάλαγγας, ένα ξίφος που διατηρούσε τη νυκτική (διατρητική) ισχύ του, και το οποίο θα πλησίαζε το μήκος ενός εγχειρίδιου, ήταν το ιδανικότερο.

Τα αθηναϊκά ανάγλυφα επιβεβαιώνουν τις αναφορές των αρχαίων συγγραφέων στο βραχύ σπαρτιατικό ξίφος. Αυτά εικονίζουν συχνά Λακεδαιμόνιους που φέρουν ένα κοντό ξίφος με μήκος το πολύ 30 εκατοστών και με σχήμα φύλλου δένδρου (περίπου όπως η αιχμή του οπλιτικού δόρατος).

Το μοναδικό δείγμα αυτού του τύπου ξίφους βρέθηκε σε ανασκαφές στην Κρήτη και αποτελούσε αρχικά μέρος ενός αγάλματος.

Το βραχύ μήκος του σπαρτιατικού ξίφους έχει οδηγήσει τους μελετητές στο συμπέρασμα ότι χρησιμοποιείτο και για νυκτικά κτυπήματα από κάτω προς τα άνω.

Αυτό επιβεβαιώνεται από κάποιες απεικονίσεις τραυματισμένων ή πεσμένων στο έδαφος Λακεδαιμόνιων οι οποίοι κρατούν αυτό το ξίφος και στοχεύουν προς τα άνω, προς την κοιλιακή ή την βουβωνική χώρα του όρθιου αντίπαλου τους.

Σύντομα το βραχύ ξίφος εξαπλώθηκε στις περισσότερες ελληνικές περιοχές εκτοπίζοντας τους παλαιότερους τύπους. Η «ξυήλη» είναι ένα άλλο όπλο που αναφέρεται από τις αρχαίες πηγές ότι χρησιμοποιείτο από τους Σπαρτιάτες.

Έχει θεωρηθεί ότι επρόκειτο για εγχειρίδιο ή είδος μαχαιριού, με την τελευταία εκδοχή να είναι η πιθανότερη. Λόγω του τρόπου χρήσης του, φαίνεται πολύ πιθανό να είχε δρεπανοειδές σχήμα.

Αν ισχύει αυτό, τότε η ξυήλη ανήκε στην ομάδα των δρεπανοειδών ξιφών και εγχειριδίων (κοπίδες, φαλκάτες, ρομφαίες κ.α.) τα οποία χρησιμοποιούσαν διάφοροι λαοί της Μεσογείου.

Οι Αθηναίοι οπλίτες χρησιμοποιούσαν επίσης το σύνηθες οπλιτικό ξίφος αλλά φαίνεται πως μερικοί χρησιμοποιούσαν την κοπίδα αν και επρόκειτο για ξίφος καταλληλότερο για το ιππικό, επειδή η χρήση του απαιτούσε ανοικτό χώρο.

Η κοπίδα ήταν μία στιβαρή μονόκοπη σπάθη, της οποίας ένα μόνο καλοζυγισμένο πλήγμα μπορούσε να ακρωτηριάσει τον εχθρό, κόβοντας του το χέρι ή το πόδι.

Τα δρεπανοειδή ξίφη χρησιμοποιούντο από αρκετούς μεσογειακούς λαούς (Ίβηρες, Κελτίβηρες, Έλληνες, Θράκες, Ετρούσκοι, Λύκιοι, Κάρες, Λυδοί, Φρύγες, Δάκες και άλλοι).

Η κοπίς δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά στον περιορισμένο χώρο μίας οπλιτικής σύρραξης.

Όμως μπορούσε να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά από τους οπλίτες εναντίον Ασιατών και Αιγυπτίων πολεμιστών, επειδή η σύρραξη με τους τελευταίους δεν ήταν ενδο-οπλιτικού τύπου (μεταξύ οπλιτών) και η συνήθως γρήγορη διάρρηξη της παράταξης τους, έδινε άφθονο χώρο στους πρώτους για να τους εξοντώσουν ταχέως με τα φονικά κτυπήματα της κοπίδας (εξάλλου η αμυντική οπλοσκευή των Ασιατών και Αιγυπτίων ήταν υποτυπώδης ή ανύπαρκτη).

Γενικά οι Αθηναίοι και άλλοι Έλληνες οπλίτες, προτιμούσαν την κοπίδα περισσότερο από ότι οι Σπαρτιάτες. Όμως και σε αυτούς, το τυπικό βραχύ οπλιτικό ξίφος επικρατούσε.

Τέλος, λίγες αθηναϊκές αγγειογραφίες των 6ου-5ου αι. π.Χ., απεικονίζουν Αθηναίους οπλίτες με ένα είδος κυρτής σπάθης (τύπου «γιαταγανίου» όπως έχει αποκληθεί).

Αυτή η σπάθη είχε προέλευση μάλλον από τη Μικρά Ασία, από όπου πέρασε στο ελληνικό οπλοστάσιο της εποχής, όμως η σπάνια απεικόνιση της δείχνει ότι δεν κατέστη δημοφιλής. thesecretrealtruth.blogspot.com Πηγή

https://ellas2.wordpress.com/

Το βρήκα στο: https://vequinox.wordpress.com/

«Ακούγοντας» το Ιερό του Διός στο Όρος Λύκαιο

 «Ακούγοντας» το Ιερό του Διός στο Όρος Λύκαιο

Posted on 21 Φεβρουαρίου, 2024 by ellas

Νέα έρευνα αξιοποιεί την ψυχοακουστική στην αρχαιολογία των αισθήσεων.

Η όραση αποτελεί παραδοσιακά το κύριο αισθητήριο μέσο για την κατανόηση του παρελθόντος – οι αρχαιολόγοι «βλέπουν» τα μνημεία και προσπαθούν να βγάλουν συμπεράσματα. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, νέες μέθοδοι και θεωρητικές προσεγγίσεις υπόσχονται να αποκαλύψουν ακόμα περισσότερα μέσα και από άλλες αισθήσεις, όπως η ακοή. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η έρευνα, που πρόσφατα δημοσιεύτηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό Open Archaeology, με τίτλο «Χρησιμοποιώντας την Ψυχοακουστική στην Αρχαιολογία των Αισθήσεων: Εξελίξεις στο Αρχαίο Ιερό του Διός στο Λύκαιο Όρος» της Πάμελα Τζόρνταν (αρχιτέκτονας, υποψήφια διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ).

Τι σημαίνει, όμως, ψυχοακουστική; «Η ψυχοακουστική μελετά τον τρόπο που το ανθρώπινο αυτί αντιλαμβάνεται τον ήχο. Έρχεται σε αντίθεση με την ακουστική, που είναι η μελέτη του τρόπου με τον οποίο ο ήχος κινείται σε ένα περιβάλλον, αλλά και με την ανθρώπινη ερμηνεία του ήχου, ό,τι δηλαδή κάνει ο εγκέφαλός μας στην αρχική λήψη ενός ήχου. Ένα καλό παράδειγμα θα μπορούσε να είναι το εξής: Φανταστείτε ότι περπατάτε σε έναν πολυσύχναστο δρόμο της πόλης και παράλληλα συνομιλείτε με έναν φίλο σας. Ενώ η ακουστική μελέτη θα μπορούσε να εστιάσει σε όλους τους ήχους και τα χαρακτηριστικά τους, η ψυχοακουστική θα μπορούσε να μελετήσει πώς εσείς ακούτε τον φίλο σας που μιλάει υπό τους ήχους ενός ηχηρού διερχόμενου λεωφορείου και η ερμηνεία του ήχου τον τρόπο που μπορεί να το βρίσκετε αυτό φυσιολογικό», απαντά στην ερώτηση του ΑΠΕ-ΜΠΕ η Πάμελα Τζόρνταν.

Το Ιερό του Δία στο Λύκαιο Όρος, στο νοτιοδυτικό άκρο της Αρκαδίας, ένα από τα σημαντικότερα ιερά της αρχαιότητας, αναπτυγμένο σε δύο διαφορετικές θέσεις, αλλά σε μικρή μεταξύ τους απόσταση, είναι το μέρος όπου κατά την παράδοση γεννήθηκε και ανατράφηκε ο Δίας, αλλά και ο τόπος όπου κάθε τέσσερα χρόνια διεξάγονταν τα Λύκαια, οι αθλητικοί αγώνες προς τιμήν του θεού. Είναι, επίσης, ένας αρχαιολογικός χώρος που γνωρίζει καλά η συνομιλήτρια του ΑΠΕ-ΜΠΕ. «Όταν ξεκίνησα την ανεξάρτητη έρευνά μου για τον ήχο στην αρχιτεκτονική κληρονομιά, σκεφτόμουν την προηγούμενη εμπειρία που είχα στο Ιερό του Διός στο Λύκαιο Όρος, όταν από το 2005 έως το 2008 μελετούσα την αρχιτεκτονική του. Εκείνη την εποχή είχα εντυπωσιαστεί από την ηχητική δυναμική της θέσης. Επιστρέφοντας ως αρχιτέκτονας με ειδίκευση στην ψυχοακουστική και τη μελέτη ηχοτοπίων, ήθελα να χρησιμοποιήσω ό,τι είχα τεκμηριώσει, βάσει δεδομένων, για την ηχητική αντίληψη ώστε να εξερευνήσω τη σχέση μεταξύ ήχου, αρχιτεκτονικής και σχεδιασμού μιας θέσης μέσα στον χρόνο. Ήμουν πραγματικά περίεργη να πειραματιστώ με τον συνδυασμό μεταξύ ψυχοακουστικής και αρχαιολογικών προσεγγίσεων. Είναι τόσα πολλά που δεν γνωρίζουμε για την καθημερινή ζωή ενός ιερού στην αρχαιότητα, που ίσως ο ήχος αποκάλυπτε ένα μοτίβο που δεν μπορούσα να δω», συμπληρώνει η ερευνήτρια που μελετά τον ήχο σε ιστορικούς χώρους από το 2015.

«Δανείστηκα εξοπλισμό ψυχοακουστικής ηχογράφησης από την HEAD Acoustics και το καλοκαίρι εκείνης της χρονιάς έκανα το πρώτο ταξίδι στο Λύκαιο Όρος για να κάνω ένα πείραμα χρησιμοποιώντας τον συγκεκριμένο εξοπλισμό, έναν ήχο κλήσης κινητού τηλεφώνου και ένα μικρό ηχείο. Επέστρεψα με συνεργάτες πεδίου και πιο ειδικές μεθόδους τα έτη 2017, 2019 και 2022 και με χρηματοδότηση από διάφορες επιχορηγήσεις. Το 2018 έκανα την έρευνα αντικείμενο της διδακτορικής μου έρευνας, την οποία ολοκληρώνω τώρα», επισημαίνει η Π. Τζόρνταν και συνεχίζει ως προς την επιλογή του χώρου: «Ήξερα ότι διατηρούνται ακόμα αρκετές από τις αρχαίες συνθήκες και πως θα μπορούσαν να γίνουν άνετα ακουστικές δοκιμές επειδή η τοποθεσία παραμένει απομονωμένη από τις περισσότερες σύγχρονες πηγές ήχου. Υπήρχαν μόνο δύο ήχοι που έπρεπε να αποφύγω όσο το δυνατόν περισσότερο: τα αεροπλάνα και τα κουδούνια των κατσικιών. Σκέφτηκα, λοιπόν, ότι ήταν μια καλή περίπτωση μελέτης ώστε να δοκιμάσω τη μεθοδολογία μου, ενώ πιθανώς απαντούσα και στο ερώτημά μου, εάν δηλαδή τα αποτελέσματα της ακουστικής έρευνας ευθυγραμμίζονταν με την αρχαία αρχιτεκτονική στην περιοχή ή όχι».

Όσο για τις απαντήσεις, η ίδια επισημαίνει: «Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η τοποθεσία δεν σχεδιάστηκε σύμφωνα με τις ηχητικές ιδιότητες του χώρου – δεν υπάρχει κάποια εμφανής γενική “ακουστική λογική” που να σχετίζεται με τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του ιερού. Ωστόσο, επιβεβαιώνεται πως οι ήχοι σε ορισμένες τοποθεσίες γίνονται αντιληπτοί πιο έντονα ή πιο αδύναμα από ό,τι “θα έπρεπε”, ιδιότητες που συνδέονται με ορισμένα αρχιτεκτονικά ή τοπικά χαρακτηριστικά. Το πιο καλό παράδειγμα είναι το ημικυκλικό εσωτερικό μιας κατασκευής, που ενισχύει σημαντικά την αίσθηση οποιουδήποτε ήχου για κάποιον που βρίσκεται στο εσωτερικό της. Καθώς ο λόγος της κατασκευής αυτής είναι ακόμα άγνωστος, αναρωτιέται κανείς ποιες δραστηριότητες θα είχαν ωφεληθεί από μια τέτοια ηχητική ενίσχυση».

Η ερευνήτρια αναφέρεται και σε ένα παράδειγμα ασθενέστερων ηχητικών αποτελεσμάτων που σχετίζονται με κατασκευές πιο μακρινές, όπως το λίθινο οικοδόμημα που έχει συνδεθεί με την πηγή Αγνώ, δίπλα στην οποία, σύμφωνα με τον Παυσανία, είχε λάβει χώρα τελετή για τον εξευγενισμό της νύμφης και την πρόκληση βροχής. «Οι κατασκευές αυτές βρέθηκαν, όχι απροσδόκητα, πιο ηχητικά απομονωμένες από τις υπόλοιπες. Αλλά και το άλλο κρηναίο οικοδόμημα, που βρίσκεται στη μέση της κύριας συστάδας των κτιρίων του ιερού, ήταν ηχητικά απομονωμένο από τις περισσότερες κατασκευές και ένα από τα λιγοστά μέρη στα οποία η ηχώ έπαιζε σημαντικό ρόλο. Με άλλα λόγια, στη μέση της δραστηριότητας του ιερού υπήρχε ένα σημείο όπου ο ήχος ενίσχυε ένα ιδιωτικό τελετουργικό, μια αισθητηριακή αποστασιοποίηση. Τέλος, η μελέτη διερεύνησε ένα φαινόμενο τονισμού που εγώ και άλλοι αρχαιολόγοι είχαμε παρατηρήσει όλα αυτά τα χρόνια μεταξύ του ιππόδρομου και ενός παρακείμενου λόφου. Εργάστηκα εκτενώς με την ομάδα μου το 2022 για να προσδιορίσω τις δύο θέσεις, στον λόφο και στον ιππόδρομο, όπου δύο άτομα μπορούν εύκολα να κάνουν μια προφορική συνομιλία – το εντυπωσιακό είναι ότι η απόσταση μεταξύ τους ξεπερνά τα 150 μέτρα! Κι όμως τα προκαταρκτικά δεδομένα έδειξαν ότι η αντίληψη του ήχου είναι συχνά πιο αδύναμη από ό,τι προβλεπόταν. Ο συνδυασμός της ικανότητας αντίληψης και των προσδοκιών είναι σημαντικός σε αυτή τη θέση, ένα τέλειο παράδειγμα του πώς μια μελέτη που χρησιμοποιεί την ψυχοακουστική μπορεί να βοηθήσει στην περιγραφή των λεπτομερειών μιας κατά τα άλλα αδιαμφισβήτητης φαινομενολογικής παρατήρησης», εξηγεί η Π. Τζόρνταν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Άραγε μπορεί η ψυχοακουστική να εφαρμοστεί και σε περιοχές λιγότερο ήσυχες, όπως για παράδειγμα ένας χώρος μέσα σε μια πολύβουη πόλη; «Ο ήχος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο έρευνας σε πολλές τοποθεσίες – ούτε οι ψυχοακουστικές ούτε οι αρχαιοακουστικές μελέτες απαιτούν σιωπή για να είναι αποτελεσματικές. Απλώς, σε ένα περιβάλλον όπως μια πολυσύχναστη πόλη, η μεθοδολογία θα πρέπει να αλλάξει για να κατανοηθούν ο ρόλος του ήχου και ο τρόπος που θα χρησιμοποιηθούν οι μετρήσεις για να έχουν νόημα. Πρόθυμα μαντεύω ότι οι περισσότερες έρευνες ψυχοακουστικής, στην πραγματικότητα, διεξάγονται στις σύγχρονες πόλεις όπου διερευνούνται οι τρόποι με τους οποίους ανταποκρινόμαστε στις αστικές συνθήκες διαβίωσης, ώστε αυτές να βελτιωθούν στο μέλλον. Ωστόσο, όλες οι πόλεις έχουν ιστορία –είναι ιστορικές κατά κάποιον τρόπο– και αν ένας χώρος δεν είναι αρχαιολογικός σήμερα, πολύ πιθανόν να θεωρηθεί ως τέτοιος στο μέλλον. Συνεπώς δεν βρίσκω πολλούς περιορισμούς για τον ερευνητή που θέλει να μελετήσει συνθήκες και τρόπους ζωής του παρελθόντος μέσω του ήχου», σημειώνει.

Στην αρχαιότητα, τα αρχαία θέατρα επιλέγονταν να γίνουν συνήθως σε μέρη με καλή ακουστική. Άραγε μπορούμε να πούμε κάτι αντίστοιχο και για άλλες κατασκευές, όπως τα ιερά και τα στάδια; «Έχω μελετήσει με κάθε ηχητική λεπτομέρεια ένα ιερό, επομένως δεν είμαι σε θέση να πω αν στάδια ή ιερά επιλέγονταν λόγω των φυσικών ακουστικών ιδιοτήτων τους. Για παράδειγμα, γνωρίζουμε ότι τα ιερά συνδέονταν συχνά με ειδικά φυσικά στοιχεία ή ιδιότητες. Θεωρώ ότι ακουστικές ιδιότητες –όπως μια καθαρή ηχώ ή η ικανότητα ακρόασης από μια μακρινή τοποθεσία– μπορεί να διαδραμάτιζαν σημαντικό ρόλο στο να χαρακτηριστεί ένας τόπος ιδιαίτερος, ένας χώρος “συνάντησης” με έναν θεό, που στη συνέχεια εξελίχθηκε σε ιερό. Θα ήταν όμως υπερβολικό να πούμε ότι μια ιερή τοποθεσία επιλέχθηκε αποκλειστικά με βάση την ακουστική, ενώ δεν υπάρχουν στοιχεία ότι τα στάδια σχεδιάστηκαν με γνώμονα τον ήχο», απαντά στην ερώτηση του ΑΠΕ-ΜΠΕ η Π. Τζόρνταν, που κλείνοντας θέλησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη της στους κατοίκους των Άνω Καρυών, του Καστανοχωρίου, της Νέδας και της ευρύτερης κοινότητας του Λυκαίου Όρους: «Μου άνοιξαν το σπίτι τους όλα αυτά τα χρόνια. Από πολλές απόψεις έμαθα να ακούω εκεί. Ελπίζω να έρθουν κι άλλοι και να ακούσουν αυτήν την ιστορία και τους ανθρώπους που τη διαφυλάττουν», καταλήγει. 1. Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ (Ελένη Μάρκου). 2.Πηγή

https://ellas2.wordpress.com/

Το βρήκα στο: https://vequinox.wordpress.com/

Οι αποχρώσεις των αμαζόνων του Παρθενώνα

 Οι αποχρώσεις των αμαζόνων του Παρθενώνα

Posted on 18 Φεβρουαρίου, 2024 by ellas

Αναπαράσταση των χρωμάτων του θριγκού του Παρθενώνα από τον Γάλλο αρχιτέκτονα Αλέξις Πακάρ (1813-1867). Η αναπαράσταση του Πακάρ αποδίδει φυσικές, γήινες υφές στα χρώματα και είναι από τις πλέον συμβατές με τα ευρήματα της σύγχρονης επιστημονικής έρευνας. [Credit: ΕΛΕΝΗ ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΥ / ΥΣΜΑ]

Σαν γεγονός, η πολυχρωμία του Παρθενώνα δεν είναι άγνωστη. Ηδη από τον 19ο αιώνα, οι μελετητές που συνέρρεαν στο μνημείο είχαν εντοπίσει στις επιφάνειές του ίχνη χρωμάτων, τα οποία σώζονταν τότε σε καλύτερη κατάσταση. Ορισμένοι, όπως οι Αλέξις Πακάρ, Λάουριτς Γουίνστρουπ και Μπενουά Λοβιό, άφησαν πίσω τους αναλυτικά κείμενα και αναπαραστάσεις της πολυχρωμίας του ναού, που αποτελούν σημαντική πηγή πληροφοριών. Λίγα πράγματα ωστόσο μπορούν σήμερα να ειπωθούν με επιστημονική βεβαιότητα. Τα ίδια τα χρώματα που είχαν χρησιμοποιηθεί στον Παρθενώνα, η έκταση και η χροιά τους, η προέλευση των χρωστικών, παραμένουν εν πολλοίς ανοιχτό ερευνητικό πεδίο. Και οι απαντήσεις συχνά διαφέρουν μεταξύ τους.

Με τι χρώμα διακοσμήθηκαν οι μετόπες του Παρθενώνα πριν από 2.500 χρόνια; Ορισμένοι εκτιμούν ότι το φόντο τους ήταν άσπρο, άλλοι κλίνουν προς το μπλε και οι περισσότεροι δέχονται το κόκκινο. Η «ταινία» στο πάνω μέρος κάθε μετόπης εγείρει επίσης ερωτήματα, όπως εξάλλου και ο «αστράγαλος», πόσο μάλλον ο γλυπτός τους διάκοσμος. Να όμως που μερικές ισχυρές ενδείξεις έχει πλέον στα χέρια της η χημικός μηχανικός και προϊστάμενη του τεχνικού γραφείου της Υπηρεσίας Συντήρησης των Μνημείων Ακρόπολης Ελένη Αγγελακοπούλου, η οποία μελετά την πολυχρωμία του μνημείου από το 2011.

Απεικόνιση ενός από τους μαιάνδρους του Παρθενώνα, στους οποίους κυριαρχούσε το κόκκινο και το μπλε χρώμα, σύμφωνα με την έρευνα της Ελένης Αγγελακοπούλου. [Credit: ΕΛΕΝΗ ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΥ / ΥΣΜΑ]

Εχοντας ήδη δημοσιεύσει, μαζί με τον καθηγητή του Πολυτεχνείου Αστέριο Μπακόλα, ένα επιστημονικό άρθρο στο περιοδικό Journal of Archaeology Science το 2022, με θέμα τα δυτικά γείσα του ναού, η κ. Αγγελακοπούλου παρουσίασε ορισμένα καινούργια ευρήματά της, σε διάλεξη την περασμένη Τρίτη στο Μουσείο Ηρακλειδών, η οποία είχε έναν τίτλο ενδεικτικό της περιπετειώδους φύσης του εγχειρήματος: «Αναζητώντας τα χρώματα του Παρθενώνα».

Η κ. Αγγελακοπούλου επικεντρώθηκε σε δύο δυτικές μετόπες, από εκείνες που απεικονίζουν την Αμαζονομαχία: τη μετόπη 3 και τη μετόπη 12. Η έρευνα δεν ήταν εύκολη, καθώς οι επιφάνειές τους είχαν απολαξευτεί από φανατικούς χριστιανούς τον 5ο-6ο αιώνα μ.Χ. Εστω κι έτσι, η χημικός, μαζί με την ομάδα που συνδράμει το έργο της, διαπίστωσε ότι η μετόπη 3, στην οποία πρωταγωνιστεί μια έφιππη Αμαζόνα και ένας πεσμένος στο έδαφος Ελληνας ήρωας, διαθέτει γύρω από την ουρά του αλόγου μια γραμμή έντονου «κοκκινοκαφέ» χρώματος. Δείγμα της χρωστικής του έχει ήδη αναλυθεί εργαστηριακά, όπως άλλωστε και εκείνης που εντοπίστηκε στη μετόπη 12, όπου μια άλλη Αμαζόνα βρίσκεται πλέον σε δυσμενέστερη θέση. Στη βάση της μετόπης 12 και σε άλλα σημεία της, τα κόκκινα χρώματα, με πορτοκαλί απόχρωση αυτή τη φορά, είναι τόσο πολλά και έντονα, που έχουν απασχολήσει και άλλους μελετητές. Η κ. Αγγελακοπούλου έχει ήδη συγγράψει για τις δύο μετόπες μια επιστημονική δημοσίευση, που βρίσκεται στο στάδιο της έγκρισης.

Ιχνη κόκκινου και μπλε χρώματος εντόπισε σε έρευνά της για τις δυτικές μετόπες του Παρθενώνα η χημικός μηχανικός της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης Ελένη Αγγελακοπούλου.

Η ταινία της μετόπης 12 απασχόλησε επίσης τη χημικό. «Αλλού βλέπουμε ότι είναι μπλε, ενώ κάποιοι μελετητές δίνουν την πληροφορία ότι το κόκκινο συνεχίζεται μέχρι πάνω, γιατί σε κάποιες περιπτώσεις η ταινία είχε μαιάνδρους», ανέφερε η ίδια στη διάλεξή της. Η έρευνά της, που αξιοποίησε και την τεχνική VIL (ή αλλιώς τη μέθοδο της «ορατά επαγόμενης φωταύγειας»), αποκάλυψε το περίφημο «αιγυπτιακό μπλε» πάνω στην ταινία, «χωρίς ωστόσο να είναι σίγουρο αν ήταν όλη η επιφάνεια μπλε ή αν υπήρχε και ζωγραφικός διάκοσμος». Η έρευνα θα δείξει, όπως μας είπε η κ. Αγγελακοπούλου, εάν τελικά το κόκκινο χρώμα επικρατούσε στις μετόπες και το μπλε στις ταινίες τους.

Ωστόσο το κόκκινο και το μπλε είναι βέβαιο πια ότι είχαν χρησιμοποιηθεί για τον χρωματισμό των μαιάνδρων, σχέδια των οποίων σώζονται σε διάφορα σημεία του Παρθενώνα. Η χημικός διαπίστωσε, επίσης, ότι για να δημιουργηθούν οι μαίανδροι, είχε χρησιμοποιηθεί αρχιτεκτονικός κάναβος (ένα δίκτυο τετραγώνων που «οργανώνει» το σχέδιο) και ότι η χρωματική τους παλέτα περιλάμβανε ένα είδος μπλε για το βασικό μοτίβο (το απαλό μπλε του αζουρίτη) και ένα άλλο είδος (το «αιγυπτιακό», που ήταν πιο «ελεκτρίκ») για τα σημεία που έμοιαζαν με σκακιέρα.

Η Ελένη Αγγελακοπούλου και η ομάδα της ενώ αξιοποιούν τη μέθοδο VIL, που απαιτεί συσκότιση. [Credit: ΕΛΕΝΗ ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΥ / ΥΣΜΑ]

Εντονο μπλε έχει εντοπίσει η χημικός και στο Δυτικό Γείσο 4 («εκεί από όπου ξεκίνησαν όλα», όπως είπε στη διάλεξή της), ενώ στην γκάμα των χρωμάτων που συνάντησε στο μνημείο, περιλαμβάνεται ακόμα το σμαραγδί πράσινο του κονιχαλκίτη, το μαύρο του άνθρακα, το κόκκινο του αιματίτη κ.ά. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η επιβεβαίωση της χρήσης κεριού μέλισσας, ως συνδετικού υλικού των χρωμάτων με το μάρμαρο, στο πλαίσιο της «εγκαυστικής τεχνικής» που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι. Και οι έρευνές της στρέφονται σταδιακά στα τρίγλυφα, τα επιστύλια και τη στέψη της δυτικής πλευράς του ναού, ώστε στο τέλος να προκύψει μια πλήρης εικόνα των χρωμάτων του θριγκού.

«Το άγιο δισκοπότηρο αυτής της υπόθεσης είναι ο χρυσός, το αν είχε χρησιμοποιηθεί στον Παρθενώνα», λέει στην «Κ» η κ. Αγγελακοπούλου και εξηγεί ότι παλιότερες αναφορές κάνουν λόγο για φύλλα χρυσού σε σημεία του ναού. «Δεν έχει βρεθεί κάτι, αλλά ίσως στο μέλλον υπάρξει κάποια ένδειξη, κάτι που έχω πάντα στην άκρη του μυαλού μου», συνεχίζει. Είτε με χρυσό πάντως, είτε χωρίς, το έργο της δεν είναι ακριβώς εύκολο. Οχι μόνο γιατί απαιτεί «πολύ λεπτομερή δουλειά, σε μια τεράστια κλίμακα», αλλά και γιατί «η έρευνα αυτή δεν έχει ενταχθεί σε κάποιο αναστηλωτικό πρόγραμμα και εκπονείται πέραν των συμβατικών μας υποχρεώσεων». «Μαζί με τους συνεργάτες μου μελετούμε την πολυχρωμία του Παρθενώνα κυρίως στον ελεύθερό μας χρόνο», σημειώνει.

Σχέδιο της δυτικής μετόπης 3, από τον αρχαιολόγο Καμίλο Πράσνικερ (1884-1949), στην οποία η ομάδα εντόπισε κόκκινο χρώμα. [Credit: ΕΛΕΝΗ ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΥ / ΥΣΜΑ]

Εξακολουθεί πάντως να μαγεύεται. «Με μαγεύει αυτή η ακρίβεια των αρχαίων», καταλήγει η κ. Αγγελακοπούλου. «Δημιουργούσαν αυτά τα στολίδια, αυτά τα κοσμήματα στον Παρθενώνα, με τρομερή λεπτομέρεια και με θρησκευτική ευλάβεια. Το νιώθεις όταν είσαι εκεί κοντά και τα παρατηρείς».

Πηγή: Ν. Ζώης, Καθημερινή Ανασκαφή

https://ellas2.wordpress.com/

Το βρήκα στο: https://vequinox.wordpress.com/

Το σύγχρονο ελληνικό “πυρπολικό” ΑΡΓΩ που θα σκορπίζει τον πανικό στα τουρκικά πολεμικά στην ανύπαρκτη “Γαλάζια Πατρίδα”

 Το σύγχρονο ελληνικό “πυρπολικό” ΑΡΓΩ που θα σκορπίζει τον πανικό στα τουρκικά πολεμικά στην ανύπαρκτη “Γαλάζια Πατρίδα”

Δρώντας μαζικά σε ικανούς αριθμούς τα μη επανδρωμένα σκάφη του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού θα κτυπούν μέρα και νύχτα τον εχθρό από εκεί που δεν θα τα περιμένει ακόμα και μέσα στους ναυστάθμους

Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η χρήση τρομερών μη  επανδρωμένων σκαφών επιφανείας USV έχει προκαλέσει τρομερά πλήγματα σε πολεμικά πλοία όλων των κατηγοριών στην Μαύρη Θάλασσα, και έχει αλλάξει πραγματικά τον αποκαλούμενο ναυτικό πόλεμο.

Παρομοιάζοντας την δράση τους με τα θρυλικά ελληνικά πυρπολικά κατά τον αγώνα του 1821, τα μη επανδρωμένα σκάφη αποτελούν ή θα αποτελέσουν σε 2 χρόνια το κρυφό όπλο του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

Άσχετα με το το πράττει η τουρκική πλευρά, στην χώρα μας έχουμε μια επανάσταση στον τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων, ενώ γνωρίζουμε το Αιγαίο απέξω και ανακατωτά, έχοντας σαφώς πλεονέκτημα σε κάθε μελλοντική ναυτική κρίση.

Πρόκειται για την δημιουργία USV που θα “φορτωθεί” με  περιπλανώμενα πυρομαχικά (Loitering munitions) μικρά πυραυλικά συστήματα και τορπίλες, και δρώντας πολλά μαζί, θα επιτίθενται στα εχθρικά πολεμικά πλοία μέρα και νύχτα, προκαλώντας την βύθιση τους.      

Ένα από τα νέα επιτεύγματα είναι και το USV ΑΡΓΩ  

Το παρόν ερευνητικό έργο επικεντρώνεται στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου μη επανδρωμένου συστήματος πλωτής επιφάνειας με σημαντικές τεχνολογικές καινοτομίες.

προκειμένου να βρεθούν αξιόπιστες και οικονομικά βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις στο πρόβλημα της συλλογή αξιόπιστων, γρήγορων και εύκολα προσβάσιμων δεδομένων σχετικά με το υδάτινο περιβάλλον.

Το σύστημα που θα αναπτυχθεί έχει προσαρμοσμένα «έξυπνα συστήματα» συλλογής και ανάγνωσης δεδομένων με βάση τη συνδυασμένη χρήση αισθητήρων και επίγειων συστημάτων ελέγχου προς τηλεχειρισμό και διαχείριση.

Το σύστημα παρουσιάζει αξιοσημείωτες καινοτομίες στους ακόλουθους τομείς:

i. τις δυνατότητες επεξεργασίας / ανάλυσης δεδομένων επί του σκάφους / σε πραγματικό χρόνο ii. μια ενεργειακά ανεξάρτητη και φιλική προς το περιβάλλον πλατφόρμα (σκάφος) κατασκευασμένη εξ ολοκλήρου από την τελευταία αεροναυτική
iii. την ανάπτυξη αισθητήρων προηγμένης τεχνολογίας (φωτογραμμετρικό και ραδιομετρικό αποτύπωμα, καθώς και τη σύνδεσή του με ρύπους, δείκτες και αδρανειακούς αισθητήρες) και

iv. το λογισμικό διαχείρισης πληροφοριών, που αποτελεί τη μεγαλύτερη καινοτομία του συστήματος, καθώς για πρώτη φορά εισάγει και αποτυπώνει χωρικά τις περιβαλλοντικές μεταβλητές που καταγράφονται από τους αισθητήρες του, καθιστώντας έτσι δυνατή τη διαχείριση δεδομένων από
Πληροφορίες Γεωγραφικών Συστημάτων (GIS) από τοπικούς ή
απομακρυσμένους χρήστες.

Πρότυπο Ελληνικό Αυτόνομο Μη Επανδρωμένο Πλωτό Σύστημα USV ARGO

Η ερευνητική Ομάδα Θαλάσσιας Τηλεπισκόπησης (MRSG) του Τμήματος Ωκεανογραφίας και Θαλάσσιων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου συμμετέχει στο ερευνητικό έργο "Πρότυπο Ελληνικό Αυτόνομο Μη Επανδρωμένο Πλωτό Σύστημα USV ARGO".

Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο της Ενιαίας Δράσης Κρατικών Ενισχύσεων ερευνητικών έργων ΕΡΕΥΝΩ – ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ - ΚΑΙΝΟΤΟΜΩ.

Το παρόν ερευνητικό έργο αναφέρεται στη σύμπραξη 4 Επιχειρήσεων και 2 Ερευνητικά Ιδρύματα που απώτερο σκοπό έχει τη σύζευξη των εμπειριών και γνώσεων όλων των φορέων στην παροχή έρευνας για τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων και πληροφοριών που σχετίζονται με το υδάτινο περιβάλλον.

Το ερευνητικό έργο της σύμπραξης αναφέρεται σε ενέργειες βιομηχανικής έρευνας για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, αποσκοπεί δε στην ανάπτυξη βιώσιμων και οικονομικών λύσεων στο πρόβλημα εποπτείας του υδάτινου περιβάλλοντος και ταυτίζεται πλήρως με τις ανάγκες της γαλάζιας οικονομίας για βιώσιμη και αειφόρο ανάπτυξη.

Οι μέχρι σήμερα συμβατικές μέθοδοι επόπτευσης, καταγραφής και συλλογής δεδομένων με τη χρήση ειδικά εξοπλισμένων Ωκεανογραφικών σκαφών ή εφοπλισμό ακτοπλοϊκών σκαφών, με καταδυτικές αποστολές, δειγματοληψίες, ή στατικούς σταθμούς μέτρησης είναι περιορισμένες και παρουσιάζουν σημαντικές ελλείψεις, όπως η αδυναμία λειτουργίας τους σε ακραίες καιρικές συνθήκες και κυρίως το εξαιρετικά υψηλό κόστος επάνδρωσης και συντήρησης τους.

Σκοπός του έργου

Tο παρόν ερευνητικό έργο έχει ως αντικείμενο την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου μη επανδρωμένου πλωτού συστήματος με σημαντικές τεχνολογικές καινοτομίες και απώτερο σκοπό την εξεύρεση αξιόπιστων και οικονομικά βιώσιμων εναλλακτικών μεθόδων στο πρόβλημα συλλογής αξιόπιστων, γρήγορων, εύκολα προσβάσιμων δεδομένων που αφορούν στο υδάτινο περιβάλλον.

Το προς ανάπτυξη σύστημα διαθέτει προσαρμοσμένα «έξυπνα συστήματα» επισκόπησης καταγραφής και ανάγνωσης δεδομένων που βασίζονται στη συνδυασμένη χρήση αισθητήρων και επίγειων συστημάτων ελέγχου ώστε να είναι δυνατή η εξ αποστάσεως λειτουργία και διαχείρισή του. Το σύστημα παρουσιάζει αξιοσημείωτες καινοτομίες στα ακόλουθα σημεία:

    1. στην δυνατότητα οn-board - real time επεξεργασίας /ανάλυσης δεδομένων,

    2. στην ενεργειακά αυτόνομη και φιλική προς το περιβάλλον πλατφόρμα (σκάφος) εξ ολοκλήρου κατασκευασμένη από τα πλέον σύγχρονα αεροναυτικά υλικά,

    3. στην ανάπτυξη αισθητήρων προηγμένης τεχνολογίας, ειδικά σχεδιασμένων για υδάτινο περιβάλλον (φωτογραμμετρική και ραδιομετρική αποτύπωση του βυθού, καθώς επίσης και η σύνδεσή της με αισθητήρες ρύπων, δεικτών και αδρανειακού συστήματος) και

    4. στο λογισμικό διαχείρισης της πληροφορίας, που αποτελεί και την μεγάλη καινοτομία του συστήματος, καθώς για πρώτη φορά παρεμβάλλει και αποτυπώνει χωρικά και όχι σημειακά όπως γίνεται μέχρι σήμερα τις περιβαλλοντικές μεταβλητές που καταγράφουν οι αισθητήρες του, καθιστώντας έτσι εφικτή την διαχείριση δεδομένων από Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών ( GIS) από τοπικούς ή απομακρυσμένους χρήστες.

Το προτεινόμενο ερευνητικό έργο με τη χρήση των «έξυπνων» μη επανδρωμένων πλωτών συστημάτων αποσκοπεί στην ανάπτυξη νέων μεθόδων εποπτείας, καταγραφής, συλλογής και ανάλυσης δεδομένων από το υδάτινο περιβάλλον, με κύρια πλεονεκτήματα:

    1. τη μείωση κόστους - αποφυγή αγοράς ή μίσθωσης και εξοπλισμού μεγάλων συμβατικών σκαφών για μια συγκεκριμένη αποστολή, ανάπτυξης δικτύου σταθερών σταθμών μέτρησης ή καλύτερης και αποτελεσματικότερης αξιοποίησης υπαρχόντων,

    2. την ορθολογική κατανομή πόρων και αξιοποίηση ανθρώπινου δυναμικού με μείωση επικινδυνότητας στην καταγραφή (χρήση δυτών κλπ.),

    3. τη δυνατότητα Real time παρακολούθησης,

    4. την εξασφάλιση «διεπιστημονικότητας» και ε) την αμεσότητα στη διασύνδεση φορέων – Ακαδημαϊκοί / Ερευνητικοί φορείς και Ιδιωτικός τομέας.

Για την επιτυχή υλοποίηση του έργου συμμετέχουν τέσσερις ΜΜΕ επιχειρήσεις, η εταιρία UCAΝDROΝΕ, με τεράστια εξειδίκευση στις Unmanned technologies και την τηλεπισκόπηση, η εταιρία ΑΜΒΙΟ, με εμπειρία στο χώρο των Υδατοκαλλιεργειών και Αλιείας, της Θαλάσσιας Χωροταξίας, η εταιρία FIBLΕ με πολύχρονη επαγγελματική και ερευνητική εμπειρία στον χώρο της πληροφορικής, η εταιρία ΡΕΜΑΚΟ Α.Ε.,Εταιρεία Συμβούλων Επιχειρήσεων και δύο ερευνητικές ομάδες από δύο σημαντικά ερευνητικά ιδρύματα της χώρας, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου (Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλάσσιων Βιοεπιστημών) και το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών.

 https://www.pentapostagma.gr/

Το χωριό με την ομορφότερη πλατεία του Πηλίου

 Το χωριό με την ομορφότερη πλατεία του Πηλίου

Δημοσιεύθηκε 20/02/2024 10:41

«Κρυμμένο» στο μοναδικό βουνό των Κενταύρων, βρίσκεται ένα υπέροχο μικρό χωριουδάκι που αναμφίβολα έχει μια από τις ομορφότερες πλατείες ολόκληρου του Πηλίου. Και το όνομα αυτού… Βυζίτσα…

Χτισμένη σε μια τοποθεσία αθέατη από θάλασσα, σκαρφαλωμένη σε υψόμετρο 500 μέτρων στις πλαγιές του Πηλίου Όρους, η παραδοσιακή Βυζίτσα, φέρνει στον νου μνήμες παλαιοτέρων εποχών με την ανόθευτη ομορφιά της και τα υπέροχα πέτρινα αρχοντικά της. Μάλιστα, κάλλιστα θα μπορούσε κανείς να την χαρακτηρίσει σαν ένα ολοζώντανο μνημείο της Πηλιορείτικης αρχιτεκτονικής… Νικήτρια λοιπόν του βραβείου “Χρυσό Μήλο” ως ένας από τους πιο καλά διατηρημένους παραδοσιακούς οικισμούς στην Ελλάδα, η Βυζίτσα έχει πραγματικά πολλά προσφέρει στους επισκέπτες της.

Οι πρώτοι κάτοικοί της υπολογίζεται ότι ήταν περίπου 30 οικογένειες, οι οποίες και εγκαταστάθηκαν ερχόμενες από τα βόρεια, κτίζοντας τα σπίτια τους το ένα κοντά στο άλλο, περί το 1650 μ.Χ.. Και ενώ τα πρώτα χρόνια λόγω του φόβου της πειρατείας τα πάντα ήταν υπό την απόλυτη απουσία θέασης στην θάλασσα, με τον καιρό, το χωριό αναπτύχθηκε ανατολικότερα παράλληλα με τις υψομετρικές γραμμές, ενώ, τέλος, με το άνοιγμα του κεντρικού δρόμου, τη δεκαετία του 1970, ο οικισμός επεκτάθηκε εκατέρωθέν του, προς τα νότια, φτάνοντας σε ένα σεβαστό νούμερο σπιτιών, άνω των 300.

Σημείο εκκίνησης όλων η κεντρική πλατεία του χωριού, η οποία μάλιστα το 1967 ανακηρύχθηκε ως μνημείο, ενώ ακολούθησε το 1976 την ίδια πορεία ολόκληρος ο οικισμός. Αντικειμενικά, η πλατεία της Βυζίτσας θεωρείται μια από τις ομορφότερες ολόκληρου του Πηλίου. Πλακόστρωτη και σκιερή λόγω των αιωνόβιων πλάτανων, κρατά τη ζωή του χωριού συγκεντρωμένη, ενώ τα καφέ και οι ταβέρνες απλώνονται κατά μήκος της, δίνοντας το χρώμα και το άρωμά τους ολούθε. Επιπλέον, από εδώ ξεκινούν όλα τα λιθόστρωτα καλντερίμια για μια πιο εξονυχιστική γνωριμία με το χωριό και ένα υπέροχο ταξίδι στον χρόνο.

Ένα δεύτερο ωστόσο σημείο που συγκεντρώνει πολλούς επισκέπτες, είναι η εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής, η οποία χτίστηκε το 1725, όμως καταστράφηκε το 1821 και χτίστηκε εκ νέου. Η ιστορία της όμως δεν σταματά εδώ, αφού υπέστη σοβαρά πλήγματα από τρεις ισχυρούς σεισμούς του παρελθόντος και τελικά έκλεισε. Στις μέρες μας, έπειτα από την τελευταία αποκατάσταση του 2001 παραμένει ανοιχτή παρουσιάζοντας μας το περίτεχνο εσωτερικό της με το πανέμορφο ξυλόγλυπτο τέμπλο της μα και τον εντυπωσιακό περίβολό της.

Επιπλέον, το 2011, δημιουργήθηκε ο γυναικείος συνεταιρισμός της περιοχής, από δεκαπέντε γυναίκες, οι οποίες αποφάσισαν να φυλάξουν μέσα από τους τοίχους του σχολείου της Βυζίτσας τις παραδόσεις του τόπου τους, φτιάχνοντας ότι μπορεί κανείς να φανταστεί με τοπικά βεβαίως προϊόντα. Γλυκά του κουταλιού, τσιτσίραβλα, τουρσί, πίτες, συροπιαστά, τραχανά, σταφιδόψωμα, αμυγδαλόπιτες, τσουρέκια και πολλά ακόμα, με παλαιές συνταγές, ενώ το τοπικό φιρίκι είναι και αυτό που έχει πάντοτε την τιμητική του.

Η Βυζίτσα απέχει από τον Βόλο 29 χιλιόμετρα και 2 χιλιόμετρα από τις Μηλιές Μαγνησίας και πολλά από τα αρχοντικά του χωριού έχουν μετατραπεί σε πανέμορφους ξενώνες, λειτουργώντας όλο τον χρόνο.

https://magnesianews.gr/

Γαλιλαίος Γαλιλέι – Διάλογος γύρω από τα δύο παγκόσμια συστήματα, το πτολεμαïκό και το κοπερνίκειο

 Γαλιλαίος Γαλιλέι – Διάλογος γύρω από τα δύο παγκόσμια συστήματα, το πτολεμαïκό και το κοπερνίκειο

Αντικλείδι

Σαν σήμερα, στις 22 Φεβρουαρίου του 1632, τυπώθηκε στη Φλωρεντία το βιβλίο του Γαλιλαίου Γαλιλέι «Διάλογος γύρω από τα δύο παγκόσμια συστήματα, το πτολεμαïκό και το κοπερνίκειο»

Στο κείμενο αυτό ο Γαλιλαίος υπερασπίστηκε το ηλιοκεντρικό σύστημα, που είχε προτείνει μερικά χρόνια πριν ο Κοπέρνικος, ανασύροντας από τη λήθη ηλιοκεντρικές θεωρίες όπως του Αρίσταρχου του Σάμιου.

“Προς το διορατικό αναγνώστη”

Πρόλογος του Galileo Galilei

“Μερικά χρόνια πριν, δημοσιεύτηκε στη Ρώμη ένα σωτήριο διάταγμα που για να αντιμετωπίσει τα επικίνδυνα σκάνδαλα της εποχής μας επέβαλε την κατάλληλη στιγμή τη σιωπή στην πυθαγόρεια άποψη ότι η γη κινείται. Υπήρξαν αρκετοί που διαβεβαίωσαν με θάρρος πως το διάταγμα αυτό ήταν καρπός όχι μιας λεπτομερούς εξέτασης, αλλά μιας εμπάθειας κακά πληροφορημένης.  ακούστηκαν παράπονα και συζητήσεις ότι οι Σύμβουλοι χωρίς πείρα στις αστρονομικές παρατηρήσεις δεν έπρεπε με βίαιες απαγορεύσεις να κόβουν τα φτερά στα ερευνητικά πνεύματα.

Μαθαίνοντας αυτά τα τολμηρά παράπονα, δεν μπορώ να παραμείνω σιωπηλός. Έτσι έκρινα σωστό να παρουσιαστώ δημόσια στο Θέατρο του Κόσμου ως απλός μάρτυρας της αλήθειας. Βρισκόμουν τότε στη Ρώμη. Όχι μόνο με άκουσαν οι πιο επιφανείς Αρχιερείς της Αυλής, αλλά είχα και την επιδοκιμασία τους και το Διάταγμα δεν δημοσιεύτηκε πριν το πληροφορηθώ εκ των προτέρων.

[…] Με αυτό το σκοπό παίρνω στη συζήτηση το μέρος του Κοπέρνικου, προχωρώντας όπως σε μια Μαθηματική Υπόθεση, αναζητώντας τους πιο πονηρούς δρόμους για να την παρουσιάσω ως ανώτερη από την υπόθεση της ακινησίας της Γης, όταν εκλαμβάνεται όχι απόλυτα αλλά έτσι όπως την υποστηρίζουν μερικοί περιπατητικοί εξ επαγγέλματος, που έχουν το όνομα αλλά όχι και τη χάρη, αφού, χωρίς ποτέ να προχωρούν, αρκούνται να λατρεύουν τις σκιές, φιλοσοφώντας χωρίς να έχουν τις πληροφορίες που πρέπει, ανακαλώντας μόνο τέσσερις κακοχωνεμένες αρχές.

“[…] Θα εξετάσω τρία κύρια θέματα. Θα προσπαθήσω αρχικά να δείξω ότι όλα τα πειράματα που μπορούμε να κάνουμε στη γη δεν αρκούν για να καταλήξουμε ότι κινείται, αλλά μπορούν εξίσου αδιάφορα να συμφωνούν είτε με την κίνηση είτε με την ακινησία της. Και ελπίζω μ’ αυτή την ευκαιρία να αποκαλύψω πολλές παρατηρήσεις που ήταν άγνωστες στην αρχαιότητα.

Δεύτερο, θα εξετάσω τα ουράνια φαινόμενα, δίνοντας το προβάδισμα στις υποθέσεις του Κοπέρνικου σαν να επρόκειτο να καταδειχτούν απόλυτα νικήτριες, και θα προσθέσω καινούργιες σκέψεις που κάνουν την αστρονομία πιο εύκολη, χωρίς ωστόσο να aνταποκρίνονται σε μια ανάγκη της φύσης.

Και τρίτο, θα παρουσιάσω μια επινοητική φαντασίωση. Είχε τύχει να πω, εδώ και πολλά χρόνια, πως το άλυτο πρόβλημα της θαλασσινής παλίρροιας μπορούσε κάπως να φωτιστεί αν παραδεχόμαστε την κίνηση της γης. Αυτό που είχα πει, πετώντας από στόμα σε στόμα, βρήκε σπλαχνικούς πατέρες που το υιοθέτησαν σαν να ήταν παιδί του δικού τους πνεύματος. Για να εμποδίσω, λοιπόν, έναν ξένο οπλισμένο με τα δικά μου όπλα να μπορέσει να με κατηγορήσει ότι δεν παρατήρησα ένα τόσο σημαντικό συμβάν, έκρινα καλό να αποκαλύψω τις πιθανότητες που θα το κάνουν εύλογο αν δεχτούμε ότι η γη κινείται.

Ελπίζω πως αυτές οι παρατηρήσεις θα επιτρέψουν στον κόσμο να μάθει ότι, αν άλλα έθνη ταξίδεψαν περισσότερο από μας, ωστόσο εμείς δεν συλλογιστήκαμε λιγότερο από κείνα και αν συνεχίζουμε να επιβεβαιώνουμε την ακινησία της γης και αρκούμαστε να βλέπουμε στην αντίθετη άποψη ένα μαθηματικό παράδοξο, αυτό δεν οφείλεται στην άγνοιά μας για τη σκέψη των άλλων, οφείλεται, μεταξύ άλλων, σε λόγους που μας επιβάλλουν η ευλάβεια, η θρησκεία, η αναγνώριση της θείας παντοδυναμίας και η συνείδηση της αδυναμίας του ανθρώπινου πνεύματος ” (η συνέχεια από τον πρόλογο του “μεγάλου”)”

***

Σε μετάφραση Μαργαρίτας Κουλεντιανού

by Αντικλείδι , https://antikleidi.com

Τα πανέξυπνα κοράκια- Τι μπορούν να κάνουν οι διάνοιες του ζωικού βασιλείου

 Τα πανέξυπνα κοράκια- 

Τι μπορούν να κάνουν οι διάνοιες του ζωικού βασιλείου

Στέλλα Πανοπούλου  15/02/2024

Από μικρό παιδί θυμάμαι να έχω σχηματισμένη στο μυαλό μου μια συγκεκριμένη εικόνα για τα κοράκια: πλάσματα σκοτεινά και μακάβρια, που τίποτα καλό δεν προμήνυαν.

Μαθαίνοντας περισσότερα γι’ αυτά τα παρεξηγημένα πτηνά, όμως, άρχισα να αναρωτιέμαι γιατί εμείς οι άνθρωποι τα αντιμετωπίζουμε με τόσο στερεοτυπικό τρόπο.

Η οικογένεια των Κορακιδών περιλαμβάνει πάνω από 120 είδη πτηνών, μεταξύ των οποίων είναι τα κοράκια, οι κουρούνες, οι κάργιες, και οι καρακάξες. Πρόκειται για τα πτηνά με τον μεγαλύτερο (ανάλογα με το μέγεθος του σώματός τους) εγκέφαλο. Ειδικά τα κοράκια θεωρούνται διάνοιες. Πολλά απ’ αυτά έχουν αναλογία μεγέθους εγκεφάλου-σώματος παρόμοια με τους χιμπατζήδες.

Λόγω της εξυπνάδας και της εφευρετικότητάς τους, οι άνθρωποι εδώ και αιώνες περιγράφουν αυτά τα πτηνά ως ταραξίες, κλέφτες, ή σοφούς συμβούλους θεών στους μύθους και στις παραδόσεις. Άλλες φορές, η στερεοτυπική ματιά μας τα παρουσιάζει ως τρομαχτικά και υποχθόνια, συνδέοντας την εικόνα του με αυτή της σκοτεινής μάγισσας ή ενός απόκοσμου νεκροταφείου. Ήρθε, άραγε, η ώρα να κατανοήσουμε σε μεγαλύτερο βάθος αυτά τα τετραπέρατα πτηνά; Ας δούμε κάποια χαρακτηριστικά τους που ίσως δεν γνωρίζατε:

1. Έχουν ευρηματικούς τρόπους να βρίσκουν φαγητό

Τα κοράκια χρησιμοποιούν ιδιαίτερα ευρηματικές μεθόδους για να εντοπίσουν και να πιάσουν την τροφή τους. Τα πτηνά της οικογένειας των Κορακίδων συχνά ακολουθούν άλλα ζώα στις φωλιές τους και τους κλέβουν το φαγητό. Τα Αμερικάνικα κοράκια μπορούν να πιάσουν ψάρια, δελεάζοντάς τα με ψωμί ή άλλα δολώματα. Στην Ιαπωνία έχουν παρατηρηθεί κοράκια που τοποθετούν καρύδια στη μέση του δρόμου για να τα αποφλοιώνουν τα αυτοκίνητα πατώντας τα.

2. Δεν χρησιμοποιούν απλά εργαλεία, τα φτιάχνουν

Στην αρχή της δεκαετίας του 1960, η Αγγλίδα πρωτευοντολόγος Jane Goodall, συγκλόνισε την υφήλιο με την ανακάλυψή της σχετικά με τα κλαδάκια που χρησιμοποιούν ως εργαλεία οι χιμπατζήδες για να πιάνουν τερμίτες. Αυτή η επιστημονική εξέλιξη ανέτρεψε τη θεώρηση που επικρατούσε μέχρι τότε, ότι δηλαδή οι άνθρωποι είναι το μόνο είδος που χρησιμοποιεί εργαλεία. Η χρήση εργαλείων απαιτεί ιδιαίτερες γνωστικές δεξιότητες, τις οποίες όμως σήμερα γνωρίζουμε ότι διαθέτουν και άλλα ζώα. Ένα από αυτά είναι το κοράκι, και ιδιαίτερα το κοράκι της Νέας Καληδονίας.

Το κοράκι αυτό χρησιμοποιεί, χωρίς να έχει χέρια, κλαδάκια ή άλλα μέρη φυτών για να πιάσει έντομα που βρίσκονται μέσα σε κοιλότητες. Μπορεί, ακόμα, να επεξεργαστεί υλικά που βρίσκει στη φύση, τεμαχίζοντάς ή λυγίζοντάς τα, και να κατασκευάσει με αυτά εργαλεία. Ακόμα και οι μαϊμούδες δυσκολεύονται με τη χρήση “μεταεργαλείων”, δηλαδή τη χρήση ενός εργαλείου σε συνδυασμό μ’ ένα άλλο, αλλά τα κοράκια μπορούν να χρησιμοποιήσουν ένα μικρό ξυλαράκι για να φτάσουν ένα μεγαλύτερο και να πιάσουν με αυτό την τροφή τους.

3. Είναι το ίδιο ικανά με τα ανθρώπινα παιδιά στην επίλυση προβλημάτων

Στο μύθο του Αισώπου “Το διψασμένο κοράκι”, ένα διψασμένο κοράκι βρίσκει μια στάμνα με νερό, αλλά δεν μπορεί να το πιει λόγω της χαμηλής στάθμης του και του στενού λαιμού του σκεύους. Η λύση στην οποία καταλήγει το κοράκι, είναι το να ρίξει πετραδάκια μέσα στη στάμνα, ανεβάζοντας τη στάθμη του νερού αρκετά ώστε να φτάνει να το πιει.

Η επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι τα κοράκια μπορούν πράγματι να ανταποκριθούν στην επίλυση τέτοιων προβλημάτων. Μάλιστα, φάνηκε ότι μπορούν να επιλέξουν να ρίξουν στο νερό αντικείμενα που βουλιάζουν, και θα προτιμήσουν να το κάνουν αυτό σε έναν σωλήνα που περιέχει νερό και όχι σε έναν σωλήνα που περιέχει άμμο. Το επίπεδο αντίληψής τους σχετικά με το εκτόπισμα σωμάτων στο νερό μοιάζει με αυτό που έχει ένα παιδί 5-7 ετών.

Σε ένα επεισόδιο της εκπομπής “Inside the Animal Mind” του BBC, ένα κοράκι καταφέρνει να λύσει μια σπαζοκεφαλιά που αποτελείται από οχτώ βήματα. Επιπλέον, τα κοράκια μπορούν να σχεδιάσουν τι εργαλεία θα χρησιμοποιήσουν για να λύσουν ένα πρόβλημα, ακόμα κι όταν δεν έχουν μπροστά τους όλα τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν. Αυτό σημαίνει, σύμφωνα με τους ερευνητές, ότι έχουν την ικανότητα να “απεικονίσουν νοητικά τους στόχους και τους υπο-στόχους προβλημάτων με μεταεργαλεία”.

4. Κουτσομπολεύουν, κρατάνε μούτρα, και σας αναγνωρίζουν

Διάφορα είδη κορακοειδών έχουν επιδείξει την ικανότητα να αναγνωρίζουν ανθρώπινα πρόσωπα. Για παράδειγμα, οι καρακάξες και τα κοράκια αναγνωρίζουν και “κρατούν μούτρα” στους ερευνητές εκείνους που έχουν πλησιάσει πολύ τις φωλιές τους στο παρελθόν. Οι ερευνητές ξεκίνησαν να φορούν μάσκες ανθρώπων των σπηλαίων όσο μελετούσαν τα πτηνά από κοντά, και αποδείχθηκε ότι τα κοράκια αντιμετώπιζαν επιθετικά οποιονδήποτε φορούσε τη μάσκα, άσχετα με το ποιος ήταν.

Το πιο τρομερό γεγονός, είναι ότι πολλά κοράκια συνέχισαν για χρόνια να “κρατούν” θυμό για όποιον φορούσε τη μάσκα, ακόμα κι αν τα ίδια δεν είχαν παραστεί στις αρχικές εμφανίσεις της. Το ποσοστό των πτηνών που έκαναν επίθεση στη μάσκα διπλασιάστηκε μέσα σε εφτά χρόνια, παρότι τα περισσότερα από αυτά δεν είχαν κάποια αρνητική εμπειρία με τη μάσκα. Αυτό ώθησε τους επιστήμονες να υποστηρίξουν ότι τα κοράκια επικοινωνούν μεταξύ τους και ανταλλάσσουν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με πιθανούς κινδύνους – στην πραγματικότητα, τα κουτσομπολιά ταξιδεύουν ταχύτατα μεταξύ των κορακιών.

Αν ένας άνθρωπος δεν πειράξει κάποιο κοράκι, υπάρχει περίπτωση να αναπτύξουν ακόμα και φιλικές σχέσεις μεταξύ τους, όπως συνέβη με το κορίτσι από το Σιατλ που έγινε διάσημο λόγω του κορακιού που της έφερνε δώρα.

5. Μιλούν με διαλέκτους

Όπως οι άνθρωποι, τα κοράκια μιλούν διαφορετικές διαλέκτους ανά περιοχή και ανά πληθυσμό. Σύμφωνα με τον ορνιθολόγο John M. Marzluff και τον συγγραφέα Tony Angell, οι ήχοι που παράγουν “ποικίλουν χωρικά, όπως οι ανθρώπινες διάλεκτοι διαφέρουν από κοιλάδα σε κοιλάδα”. Μάλιστα, τα κοράκια που εντάσσονται σε έναν καινούριο πληθυσμό, προσαρμόζουν τους ήχους που βγάζουν στη διάλεκτό που ομιλείται.

6. Ζευγαρώνουν για μια ζωή, και είναι μονογαμικά… σχεδόν

Τα κοράκια αφιερώνονται στην οικογένειά τους, και συνήθως κρατούν τον ίδιο σύντροφο για μια ζωή. Είναι “κοινωνικά μονογαμικά αλλά γενετικά… άτακτα”, καθώς διατηρούν την ίδια σύντροφο αλλά, σύμφωνα με γενετικές αναλύσεις, τα αρσενικά κοράκια ανατρέφουν μόνο το 80% των μικρών της οικογένειας. Επίσης, κάποια κοράκια ζουν “διπλή ζωή”, αφήνοντας τις οικογένειές τους για κάποιο διάστημα για να ζήσουν μαζί με άλλα σμήνη.

7. Τα νεαρά κοράκια μένουν στο σπίτι για λίγο, για να βοηθήσουν τους γονείς τους

Τα νεαρά κοράκια εξαρτώνται για κάποιους μήνες από τους γονείς τους, αλλά παραμένουν κοντά τους για λίγο καιρό ακόμα και αφού τελειώσει αυτή η περίοδος. Οι γονείς προστατεύουν τα παιδιά τους, δίνοντάς τους κάποια περιθώρια για ξενοιασιά και παιχνίδι, σε μια μορφή παρατεταμένης εφηβείας. Αυτό συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη των νοητικών τους ικανοτήτων.

Τελικά, κάποια νεαρά κοράκια θα φύγουν από τη φωλιά και θα γίνουν μέρος κάποιου μεγαλύτερου σμήνους, ενώ άλλα θα μείνουν πίσω και θα βοηθήσουν τους γονείς με την ανατροφή των νέων μωρών. Πιο συγκεκριμένα, στην Αμερική, υπάρχουν οικογένειες που αποτελούνται από 15+ άτομα, στις οποίες συνυπάρχουν και βοηθούν απόγονοι που γεννήθηκαν ακόμα και κατά τη διάρκεια 5 διαφορετικών ετών.

Με πληροφορίες από Tree Hugger

https://www.topetmou.gr/