Τα τυπογραφικά λάθη που λίγο έλειψε να αλλάξουν την Ιστορία

Τα τυπογραφικά λάθη που λίγο έλειψε να

 αλλάξουν την Ιστορία (φωτό)

Οποιοσδήποτε περάσει 5-10 λεπτά στο ιντερνετ είναι κάτι παραπάνω από σίγουρο ότι θα συναντήσει ένα γλωσσικό ολίσθημα.

Ορθογραφικά, συντακτικά και γραμματικά λάθη είναι πλέον η καθημερινή εμπειρία της online δραστηριότητας, ένα γεγονός αναπόφευκτο μιας ζωής που γεννιέται από τον εκρηκτικό συνδυασμό της αμάθειας με την ημιμάθεια.

Κι ενώ τα τυπογραφικά είναι λαθάκια που δεν επισύρουν συνήθως την καταστροφή (εκτός κι αν είσαι επιμελητής εκδόσεων φυσικά!), στις παρακάτω περιπτώσεις ήταν ικανά να φέρουν το τέλος.

Το αποκαλυπτικό τέλος, καθώς μέχρι και οι θεοί ξεσηκώθηκαν από τις τυπογραφικές αυτές αβλεψίες…

Το λάθος στο όνομα του Ιησού πάνω σε νόμισμα του Βατικανού

Δεν είναι μυστικό ότι οι πολίτες του μικρού κρατιδίου συναντούν τη λέξη «Ιησούς» στην καθημερινότητά τους πολύ περισσότερο από κάθε άλλο άνθρωπο στον πλανήτη. Γι” αυτό και ήταν παγκόσμιο το σοκ από το παρόραμα, γιατί μιλάμε για τον απόλυτο θεματοφύλακα της (καθολικής) χριστιανοσύνης, το Βατικανό! Όταν λοιπόν το κρατίδιο κυκλοφόρησε το επετειακό αυτό μετάλλιο για να τιμήσει την εκλογή του νέου πάπα Φραγκίσκου στο ύπατο αξίωμα της καθολικής εκκλησίας, δεν ήταν λίγοι αυτοί που παρατήρησαν το εξαίσιο λάθος: το «Jesus» είχε δώσει τη θέση του στο «Lesus», φέρνοντας την ιερή μήνη στην παποσύνη.

Το Βατικανό ανακάλεσε άρον-άρον τα μετάλλια για να τα καταστρέψει, όχι βέβαια πριν μπόλικα από δαύτα βρεθούν σε χέρια συλλεκτών και φτάσουν να αξίζουν πια αστρονομικά νούμερα, καθώς ο μικρός αριθμός τους τα παρακάνει συλλεκτικά! Όσο για το ποιος χρεώθηκε το λάθος, προφανώς η ευθύνη είναι συλλογική, καθώς μιλάμε για το ιερό κρατίδιο που το όνομα του Ιησού μνημονεύεται συνεχώς μέσα στην καθημερινότητα…

Τα ορθογραφικά λάθη του Τζακ του Αντεροβγάλτη

Ο Τζακ ο Αντεροβγάλτης αναγνωρίζεται από τα παγκόσμια εγκληματολογικά χρονικά ως ένας από τους πλέον διαβόητους κατά συρροή δολοφόνους της Ιστορίας. Ακόμα και σήμερα, 100 και πλέον χρόνια από τη στιγμή που τρομοκράτησε τους δρόμους του Λονδίνου, οι εγκληματολόγοι συνεχίζουν να ερίζουν για την ταυτότητα και τα κίνητρα πίσω από τις φρικιαστικές του πράξεις.

Και βέβαια αυτό που τον έκανε ανάρπαστο στη συνείδηση του κόσμου δεν είναι άλλο από τη συνήθειά του να στέλνει τα σαρκαστικά αυτά γράμματα στην αστυνομία, γεγονός που του εξασφάλισε φήμη ζηλευτή ανάμεσα στους άλλους διεστραμμένους συναδέλφους του.

Και οι τρεις επιστολές που θεωρούνται δικές του (το γράμμα «Dear Boss», η καρτ-ποστάλ «Saucy Jacky» αλλά και η επιστολή «From Hell») βρίθουν από ορθογραφικά λάθη, κάτι που βοήθησε τις Αρχές να ταυτοποιήσουν το μοναδικό εκφραστικό του στιλ.

Έλα όμως που ο κόσμος δεν συμμεριζόταν την ίδια αγωνία. Μόλις λοιπόν η αστυνομία του Λονδίνου τύπωσε τις δύο πρώτες επιστολές στον καθημερινό Τύπο μπας και αναγνωρίσει κανείς τον γραφικό χαρακτήρα του Αντεροβγάλτη, αυτόματα σχεδόν το αστυνομικό τμήμα κατακλύστηκε από εκατοντάδες πλαστά γράμματα, καθώς ο κόσμος μας αποτελείται φαίνεται από ανόητους φαρσέρ!

Και ήταν μάλιστα η ανορθόγραφη φύση του Τζακ που έκανε τη δουλειά των φαρσέρ παιχνιδάκι, αναγκάζοντας την αστυνομία να χάσει άπειρες ώρες μελετώντας τις πλαστές επιστολές, αντί να ασχολείται με τον serial killer…

Το λάθος στο «Principia» του Νεύτωνα που παρέμεινε αθέατο για 3 αιώνες

Το περίφημο σύγγραμμα του επαναστατικού για την ιστορία της επιστήμης νου, εκεί που στρώνει το έδαφος για την ανθρώπινη κατανόηση της βαρύτητας και των νόμων της κίνησης, δεν χρειάζεται φυσικά συστάσεις, καθώς αποτελεί ένα από τα πλέον σημαντικά πονήματα της επιστήμης, χιλιομελετημένο στους αιώνες που θα έρχονταν. Γι” αυτό λοιπόν και είναι απορίας άξιο πώς κανείς δεν πρόσεξε το λάθος στη μαθηματική εξίσωση στα 3οο χρόνια ζωής του «Principia» (1687), μέχρι το 1987 δηλαδή!

Ο Νεύτωνας κατέληξε σε λάθος συμπέρασμα σε μια από τις ξακουστές εξισώσεις του (βρήκε το εξαγόμενο της εξίσωσης να είναι 11, ενώ το σωστό ήταν 10,5), κάτι που διέφυγε από τους χιλιάδες μελετητές του συγγράμματος και εντοπίστηκε μάλιστα από 23χρονο φοιτητή φυσικής!

Στην 8η Πρόταση του Τρίτου Τόμου του «Philosophiae Naturalis Principia Mathematica», εκεί που ο Νεύτωνας προσπαθεί να αποδείξει την εγκυρότητα της θεωρίας του μετρώντας τη μάζα, τη βαρύτητα και την πυκνότητα των πλανητών του ηλιακού μας συστήματος, εκεί έκανε το διαβόητο λαθάκι που κανείς δεν παρατήρησε ποτέ, εκτός φυσικά από τον δαιμόνιο σπουδαστή Robert Garisto. Κι αν αναρωτιέστε, ναι, πήρε «10’» στην πανεπιστημιακή του εργασία…

Οι κακοτυπωμένες εκδόσεις της Βίβλου

Το παγκόσμιο μπεστ-σέλερ έχει τυπωθεί περισσότερο από κάθε άλλο βιβλίο στον κόσμο, τα λάθη ήταν επομένως φυσικό να συμβούν. Κι ενώ τέτοια παροράματα δεν αλλάζουν συνήθως τον ρου της βιβλικής διδασκαλίας, υπάρχει και ένα που απείλησε σύσσωμη τη Βίβλο!

Το διαβόητο λάθος της κακοτυπωμένης Βίβλου, που έχει ονομαστεί γλαφυρά «Wicked Bible», ξεχνά το «ου» μπροστά από το «μοιχεύσεις», αλλάζοντας άρδην τη βιβλική εντολή! Οι εκδότες της διαβόητης Βίβλου τιμωρήθηκαν με τσουχτερό πρόστιμο και αφαίρεση της εκδοτικής άδειας, ενώ η εκκλησία που είχε παραγγείλει την έκδοση επιδόθηκε σε ιερό πόλεμο για τη συγκέντρωση και την καύση(!) όλων των βλάσφημων αντιτύπων. Και αυτό δεν είναι καν το μόνο λάθος που έγινε ποτέ σε τύπωμα Βίβλου, αν και είναι φυσικά το πλέον γνωστό…

Το λάθος στο Κοράνι που πυροδότησε εσωτερική κρίση

Όπως και στη Βίβλο, τα παροράματα στο Κοράνι είναι μεγάλη ιστορία και μπορούν να βάλουν σε περιπέτειες τον πλανήτη! Όπως έβαλαν τον Ahmad al-Kulaib, τον επικεφαλής κρατικής έκδοσης του Κορανιού, το οποίο εκδόθηκε με ουκ ολίγα λάθη στις σελίδες του.

Τα παροράματα αυτά σήμαναν την πολιτική αυτοκτονία του Kulaib, ο οποίος υπηρετούσε στο Κουβέιτ ως υπουργός Ισλαμικών Θεμάτων, βάζοντας τη χώρα σε περαιτέρω περιπέτειες: από τη δημόσια κατακραυγή, ο εμίρης του Κουβέιτ, σεΐχης Jaber al-Ahmad al-Sabah, αναγκάστηκε να διαλύσει τη Βουλή και να προκηρύξει επείγουσες εκλογές, με κεντρικό θέμα το ιερό βιβλίο του μουσουλμανικού κόσμου! Όσο για τον απρόσεκτο υπουργό, κατηγορήθηκε ότι προσπάθησε να βεβηλώσει την ισλαμική πίστη, καθώς επέτρεψε την κυκλοφορία του βέβηλου Κορανιού…

Ο Σέξπιρ δεν μπορούσε να συλλαβίσει το όνομά του

Το όνομα του Ουίλιαμ Σέξπιρ συνδέεται όσο κανένα με την προαγωγή της αγγλικής γλώσσας, καθώς ο φημισμένος δραματουργός πήγε την αγγλική γραμματεία μπόλικα επίπεδα παραπάνω. Παρά τον λεκτικό πλούτο όμως και τις ιντριγκαδόρικες περιγραφές του, ο ίδιος είχε πρόβλημα να αποφασίσει πώς γράφεται τελικά το επίθετό του!

Και εδώ είναι το περίεργο, πώς ένας από τους γνωστότερους θεατρικούς συγγραφείς του κόσμου δεν μπορούσε να συλλαβίσει το όνομά του.

Έχουν βρεθεί 6 διαφορετικές υπογραφές του Shakespeare (Shaksper, Shakspere, Shakspeare κ.λπ.), φέρνοντας έριδες και διαμάχες στην κλασική γραμματεία, η οποία ψάχνει ακόμα τον λόγο για τους διαφορετικούς τρόπους γραφής του ονόματός του! Μπορεί να ήταν αχτύπητος στο χτίσιμο των χαρακτήρων και την ίντριγκα, όχι όμως και στην ορθογραφία…

Ούτε η Τζέιν Όστιν ήταν η καλύτερη ορθογράφος

Κι αν του Σέξπιρ του το συγχωρούμε γιατί έζησε σε μια εποχή ιδιαίτερη για το πνεύμα και τα γράμματα, πώς να δικαιολογήσεις την Τζέιν Όστιν, το παιδί-θαύμα της γραφής; Ως εξαίσιο δείγμα λοιπόν της μαεστρίας της στον γραπτό λόγο στέκει η ιστορία που έγραψε παιδί ακόμα και ονόμασε «Αγάπη και φιλία» (Love and Freindship, και όχι το σωστό Friendship).

Κι αν αυτό ήταν λαθάκι της παιδικότητας, η Όστιν συνέχισε με την κακή ορθογραφία σε όλη την ενήλικη καριέρα της, γινόμενη φόβος και τρόμος για τους διορθωτές της στον εκδοτικό! Και μάλιστα δεν ήταν η μόνη συγγραφέας που δεν τα πήγαινε καλά με την ορθογραφία, καθώς η σειρά των ανορθόγραφων λογοτεχνών και πλούσια είναι και μακρά: Τζον Κιτς, Έρνεστ Χέμινγουεϊ, Σκοτ Φιτζέραλντ, Γουίλιαμ Φόκνερ, Αγκάθα Κρίστι και δεν συμμαζεύεται! Ο Χέμινγουεϊ μάλιστα έλεγε στον εκδότη του ότι η δουλειά του ήταν να διορθώνει τα ορθογραφικά του συγγραφέα…

Η Google είναι αποτέλεσμα τυπογραφικού λάθους

Η μηχανή αναζήτησης είναι στις μέρες μας τόσο δημοφιλής που το ρήμα «google» χρησιμοποιείται πια στην αγγλική ως συνώνυμο του «ψάχνω για κάτι». Κι αν αναρωτιέστε γιατί το ρήμα google δεν γράφεται με κεφαλαίο, είναι γιατί η Google (ο διαδικτυακός κολοσσός) είναι έτοιμη να στείλει μηνύσεις σε όποιον το κάνει, καθώς μέχρι και από τα λεξικά έχει απαγορεύσει να χρησιμοποιούν το όνομά της ως ρήμα της αγγλικής!

Κι αυτό γιατί φοβάται λέει ότι το πατενταρισμένο όνομά της θα χάσει την υπόστασή του ως εταιρία, αν περιληφθεί στην καθημερινή χρήση της τρέχουσας αγγλικής. Το πράγμα γίνεται μάλιστα ακόμα πιο περίεργο γιατί και η ίδια η λέξη «google» είναι κακή ορθογραφία του «googol», του περίφημου αριθμού 10 στην εκατοστή δύναμη (10 με 100 μηδενικά δηλαδή), το οποίο έμαθαν οι περισσότεροι από μας από την ταινία «Επιστροφή στο Μέλλον».

Όταν λοιπόν οι δύο εμπνευστές της Google, Larry Page και Sergey Brin, έψαχναν όνομα για τη μηχανή αναζήτησης που είχαν σκαρώσει πίσω στο 1996, κατέληξαν τελικά στο «googol». Και τότε άρχισαν τα ωραία: ο Page ζήτησε από προγραμματιστή του να τσεκάρει αν το domain name «googol.com» ήταν διαθέσιμο και εκείνος έκανε λάθος στον συλλαβισμό της λέξης, ψάχνοντας τελικά και βρίσκοντας ελεύθερο το «google.com»! O Larry λάτρεψε το παρόραμα και τον νέο τρόπο γραφής κι έτσι το τυπογραφικό των 160 δισ. δολαρίων έμεινε για πάντα…

Το τυπογραφικό που θα έμενε απαρατήρητο αν δεν ήταν τα Όσκαρ

Την τραγική ιστορία του Solomon Northup την ξέρουμε πλέον όλοι, καθώς λίγοι δεν έχουν δει ακόμα την οσκαρική ταινία «12 χρόνια σκλάβος». Και βέβαια το τυπογραφικό του συντάκτη των «New York Times» θα παρέμενε για πάντα στο σκοτάδι, αν δεν ήταν η βράβευση των Όσκαρ και ο κακός χαμός που έγινε τόσο με την ταινία όσο και με τον πρωταγωνιστή της.

Και εξηγούμαστε: ήταν στα 1853 όταν η περίφημη εφημερίδα αφιέρωσε άρθρο της στα χρονικά του ανθρώπου που πιάστηκε παράνομα σκλάβος, το οποίο εντοπίστηκε το 2014 από μελετητή, περισσότερα από 160 χρόνια δηλαδή από την κυκλοφορία του φύλλου!

Οι «New York Times» είχαν γράψει λανθασμένα το όνομα του ζοφερού πρωταγωνιστή της ιστορίας και ως «Northrop» και ως «Northrup», ένα αθώο λαθάκι δηλαδή που εντοπίστηκε μετά τη βράβευση της ταινίας με Όσκαρ και ανάγκασε πολλούς να ξεψαχνίσουν τα ιστορικά κιτάπια. Και βέβαια η εφημερίδα απολογήθηκε πρόσφατα για το λάθος των 16 δεκαετιών…

https://www.pentapostagma.gr/

Πένθος στο δημοσιογραφικό κόσμο – «Έφυγε» ο Χρήστος Πασαλάρης

Πένθος στο δημοσιογραφικό κόσμο – 

«Έφυγε» ο Χρήστος Πασαλάρης

Πλήρης ημερών στα 93 του χρόνια, άφησε πίσω του πλούσιο έργο – Είχε εργαστεί στις μεγαλύτερες ελληνικές εφημερίδες – Είχε τιμηθεί μα πολλά βραβεία για τη συνεισφορά του στην ενημέρωση

Ένας μεγάλος της δημοσιογραφίας, ο δάσκαλο όπως δίκαια τον αποκαλούσαν οι συνάδελφοί του, ο Χρήστος Πασαλάρης, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 93 ετών.

Ο Χρήστος Πασαλάρης ήταν  επί σειρά ετών διευθυντής ιστορικών εφημερίδα και αρθρογράφος της Ελευθερίας του Τύπου, Γαλούχησε γενιές νέων συναδέλφων και δίδαξε με την δυνατή του πένα την δημοσιογραφία με τον μοναδικό τρόπο που ο ίδιος την υπηρέτησε.

Ο Χρήστος Πασαλάρης γεννήθηκε το 1925 στα Εξάρχεια σπούδασε ιατρική και  πολιτικές επιστήμες στην Αθήνα και δημοσιογραφία στις ΗΠΑ. Στην κατοχή έδρασε στον παράνομο τύπο της αντίσταση συνελήφθη φυλακίστηκε στο Γουδί και στο Χαϊδάρι Εργάστηκε στις μεγαλύτερες Ελληνικές εφημερίδες.
Ο πατέρας του έδρασε στο γαλλικό σοσιαλιστικό κίνημα και η μητέρα του, γεννημένη στο Μοναστήρι, ήταν κόρη του Μακεδονομάχου Ναούμ Κωνσταντινίδη, οπλαρχηγού του Παύλου Μελά. Σύζυγός του υπήρξε η σπουδαία ζωγράφος Λούη Σηλυβρίδου-Πασαλάρη.

Στην Κατοχή (1941-1944, ο Χρήστος Πασαλάρης (ως «Αλέξης») έδρασε στον παράνομο τύπο της Αντίστασης. Συνελήφθη από τους Γερμανούς, φυλακίστηκε στο Γουδί και στο Χαϊδάρι και διέφυγε ως εκ θαύματος την εκτέλεση στην Καλλιθέα. Δραπέτευσε λίγο πριν από την απελευθέρωση.

Ξεκίνησε την επαγγελματική καριέρα το 1946 στον «Ριζοσπάστη» ως αθλητικός συντάκτης και, λίγο πριν τον κλείσουν, ως αρχισυντάκτης. Το 1946 κλείστηκε στη Μακρόνησο ως τα τέλη του 1950, παρέα με τους Μίκη Θεοδωράκη, Θανάση Κανελλόπουλο, Κώστα Δεσποτόπουλο, Γρηγόρη Μπιθικώτση, Γιάννη Βούλτεψη και άλλους.

Μετά την απόλυσή του, το 1951 εργάστηκε ως αρχισυντάκτης στις εφημερίδες «Ταχυδρόμος», «Έθνος», «Φιλελεύθερος», «Αθηναϊκή» και «Εμπρός». Συνεργάτες του υπήρξαν τότε οι Αλέκος Φιλιππόπουλος, Γιάννης Καψής, Τάκης Λαμπρίας, Δημήτρης Μαρούδας, Νίκος Φώσκολος, Κώστας Πρετεντέρης, Αλέκος Σακελλάριος, Κωστής Χαιρόπουλος, Νταίζη Μαυράκη και άλλοι.

Από το 1953, εργάστηκε επί 17 χρόνια στο συγκρότημα Λαμπράκη ως Αρχισυντάκτης και Διευθυντής Σύνταξης στα ΝΕΑ που, χάρη στο σπουδαίο επιτελείο τους, έγινε επί πολλά χρόνια η πρώτη ελληνική εφημερίδα. Αποχώρησε το 1970 λόγω πολιτικής διαφωνίας με την ιδιοκτησία, όπως για τον ίδιο λόγο είχε αποχωρήσει και από το «Εμπρός».

Από το 1970 ως το 1974 διηύθυνε το εξαίρετο περιοδικό «Επίκαιρα» του Γιάννη Πουρνάρα με ξεχωριστούς συνεργάτες τον Φρέντυ Γερμανό, τον ΚΥΡ (Γιάννη Κυριακόπουλο), τον Νίκο Μαστοράκη, τον Γιώργο Λιάνη, τον Γιώργο Μπέρτσο και άλλους, χάρη στους οποίους ξεπέρασε τα 70.000 τεύχη. Αποχώρησε και πάλι όμως λόγω πολιτικής διαφωνίας με την ιδιοκτησία.    Λίγο πριν από την πτώση της Χούντας εκλήθη να διευθύνει την τιμωρημένη «Βραδυνή», η  οποία τον Ιούλιο του 1974, με την επάνοδο του Κωνσταντίνου Καραμανλή ξεπέρασε τα 300.000 φύλλα, ρεκόρ που ουδέποτε μέχρι σήμερα καταρρίφθηκε. Μετά την αποχώρησή του από τη «Βραδυνή», λόγω και πάλι πολιτικής διαφωνίας με την ιδιοκτησία, εκλήθη το 1975 να διευθύνει την «Απογευματινή» του Νάσου Μπότση που επί πολλά χρόνια διατήρησε την κορυφαία θέση στην κυκλοφορία.

Τον Απρίλιο του 1983, μετά το θάνατο του Νάσου Μπότση και λόγω πολιτικής πάντοτε διαφωνίας με τον εκδότη Νίκο Μομφεράτο, δέχθηκε πρόταση του Άρη Βουδούρη να του «στήσει» και να διευθύνει τον «Ελεύθερο Τύπο», με επιτελείς τον Ανδρέα Μπόμη και τον Γιάννη Βούλτεψη. Η εφημερίδα κατέρριψε αμέσως ρεκόρ κυκλοφορίας με 250.000 φύλλα. Η συνεργασία όμως με την ιδιοκτησία δεν μακροημέρευσε λόγω και πάλι διαφωνίας σε θέματα δεοντολογίας.

Αμέσως μετά ο Χρήστος Πασαλάρης εκλήθη να διευθύνει την έγκυρη «Μεσημβρινή» του ομίλου Βαρδινογιάννη που τετραπλασίασε την κυκλοφορία της, διατηρώντας παράλληλα το υψηλό κύρος της. Αλλά και εκεί υπήρξαν διαφωνίες με το ίδιο αποτέλεσμα.

Από το 1990 ως τον Ιούνιο του 2009, εργάστηκε ως διευθυντής ή σύμβουλος έκδοσης και αρθρογράφος στις ιδρυματικές πλέον εφημερίδες «Απογευματινή» και «Ελεύθερος Τύπος» και από το 2014 ως κύριος αρθρογράφος και σύμβουλος έκδοσης στην εφημερίδα Realnews.

Από το 1968 έως το 2015, εργάστηκε ως καθηγητής δημοσιογραφικών σπουδών σε σχολές δημοσιογραφίας, πλήθος δε διακεκριμένων σήμερα δημοσιογράφων υπήρξαν μαθητές του.   Ο Χρήστος Πασαλάρης πρωτοπόρησε στον αθηναϊκό τύπο: Με την προβολή ανθρωπίνων θεμάτων στις πρώτες σελίδες.

Με την καθιέρωση της δημοτικής γλώσσας στην ειδησεογραφία. Με την μαχητική αρθρογραφία και στόχο τον έλεγχο της εξουσίας. Με την ακομμάτιστη ειδησεογραφία. Με την εφαρμογή της νέας τεχνολογίας και κυρίως με την αυστηρή τήρηση της δημοσιογραφικής δεοντολογίας. Για το λόγο αυτό, εκλήθη τον Ιούνιο του 2015 ως επικεφαλής της επιτροπής δεοντολογίας της ΕΡΤ.
Τον Φεβρουάριο του 2016 παρασημοφορήθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Προκόπη Παυλόπουλο, με τον Χρυσό Φοίνικα. Επίσης έχει τιμηθεί: Δις από το Ίδρυμα Μπότση (1986 και 1998) για την ευδόκιμη υπηρεσία του. Από το «Ίδρυμα Ιπεκσί» (1989) για το καλύτερο ρεπορτάζ. Από την Ακαδημία Αθηνών (1985) για το βιβλίο του «Μια ζωή τίτλοι».

Από το Δήμο Αθηναίων με χρυσό μετάλλιο για την προσφορά του στο λειτούργημα. Από το ελληνικό κράτος με το μετάλλιο αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης, όπως επίσης και από την οργάνωση «Μπουμπουλίνα» για τον ίδιο λόγο. Από την Μαριάννα Βαρδινογιάννη για την προσφορά πινάκων της αείμνηστης συζύγου του Λούης για τα καρκινοπαθή παιδιά. Το 1909 η Βουλή καθιέρωσε «Ετήσιο βραβείο πολιτικής αρθρογραφίας» στο όνομα του Χρήστου Πασαλάρη.

https://www.pentapostagma.gr/

Λουκοβίστα γκλάβα: Oι βολβοειδείς τρούλοι των ρωσικών εκκλησιών

Λουκοβίστα γκλάβα: 

Oι βολβοειδείς τρούλοι 

των ρωσικών εκκλησιών

Παναγιώτης Καμπάνης, Δρ. Αρχαιολόγος –Ιστορικός, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, Μεταδιδακτορικός ερευνητής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης αναρωτώμενος για το θείον, στοιχειοθετεί και το πρόβλημα της ναοδομίας: «Πώς παραστήσω το άυλον; Πώς να δείξω το αιδές; Πώς διαλάβω το αμέγεθες, το άποσον, το άποιον, το ασχημάτιστον, το μήτε τόπω, μήτε χρόνω ευρισκόμενον, το εξώτερον παντός πειρασμού, και πάσης οριστικής φαντασίας;».

Ο ορθόδοξος ναός είναι μια μικρογραφία του σύμπαντος κόσμου (ορατού και αοράτου), ένα ορατό σημείο – σύμβολο- εκείνου που δεν μπορούν να δουν τα ανθρώπινα μάτια∙ η μυστική σημασία του ναού αποκαλύπτεται μόνο στους μυημένους, στους πιστούς.

Ως αρχιτεκτονικό στοιχείο των εκκλησιών, ο τρούλος εμφανίζεται ήδη από τα τέλη του 4ου αι., στο ανατολικό τμήμα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Μετά το οριστικό σχίσμα του 1054, μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής εκκλησίας οι ανατολικές εκκλησίες που ακολούθησαν το ανατολικό ορθόδοξο δόγμα (Ρωσία, Βαλκάνια) ακολούθησαν και τον αντίστοιχο αρχιτεκτονικό ρυθμό.

Κατ’ επέκταση και ο τρούλος προσαρμόσθηκε στην εκκλησιαστική αρχιτεκτονική των χωρών αυτών με ορισμένες διαφοροποιήσεις ως προς το σχήμα, γεγονός που οφείλεται και στις κλιματολογικές ιδιαιτερότητες του κάθε τόπου. Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης ο τρούλος υιοθετήθηκε και από τη μουσουλμανική αρχιτεκτονική. Πρώτα χτίστηκε το γαλάζιο τζαμί, σύμφωνα με τα πρότυπα της Αγίας Σοφίας και στη συνέχεια πολλά μουσουλμανικά τεμένη.

Ο τρούλος συμβολίζει τον ουρανό και γι’ αυτό εικονίζεται σ’ αυτόν ο Παντοκράτωρ Χριστός, ως ο μόνος κυρίαρχος των πάντων, σε τεράστιο πλάνο, εκφράζοντας έτσι την πληρότητά και την παρουσία Του σε ολόκληρο τον κόσμο: ότι πάντα δι’ αυτού εγένετο, και χωρίς αυτού εγένετο ουδέ εν, ό γέγονεν (Ιωάν.14). Μαζί Του στον ουρανό υπάρχουν οι άγγελοι, οι προφήτες, οι απόστολοι και οι άγιοι.

Αυτοί αποτελούν το θριαμβεύον μέρος της Εκκλησίας του Χριστού, το οποίο απολαμβάνει τη θεία μακαριότητα, υμνεί ακατάπαυστα το Θεό και δέεται για το στρατευόμενο επί γης μέρος της Εκκλησίας. Στη κορυφή του έχει πάντα επίστεψη σταυρού. Ο ανατολικός ορθόδοξος σταυρός που υψώνεται προς τον ουρανό (γνωστός και ως «Πατριαρχικός» ή «Ρωσικός») έχει δύο μικρότερες δοκούς, όπου η μια βρίσκεται στην κορυφή και η άλλη κοντά στο κάτω μέρος συμβολίζοντας το ξύλο στο οποίο ήταν καρφωμένα τα πόδια του Ιησού. Στις περισσότερες παραστάσεις (ακόμα και σήμερα στην ελληνική εκκλησία) η κάτω οριζόντια δοκός είναι ευθεία.

Στη μεταγενέστερη ρωσική παράδοση, αλλά και σε πολλές άλλες, κατέληξε να είναι διαγώνια, με την αριστερή μεριά να είναι συνήθως υψηλότερη. Μία παράδοση λέει ότι αυτό προέρχεται από την ιδέα ότι όπως ο Ιησούς πήρε την τελευταία του πνοή, η δοκός που ήταν καρφωμένα τα πόδια Του έσπασε, με αποτέλεσμα να πάρει κλίση προς τα πλάγια. Αναφέρεται επίσης ότι η διαγώνια δοκός αντιπροσωπεύει τον μετανιωμένο και τον αμετανόητο κλέφτη που σταυρώθηκαν μαζί με το Χριστό, το ένα, στα δεξιά του Ιησού αντιπροσωπεύει την ένωση με το Θεό, ενώ το αριστερό τον χωρισμό από Αυτόν.

Ίσως το πιο χαρακτηριστικό αρχιτεκτονικό στοιχείο των ρωσικών εκκλησιών αποτελούν οι βολβοειδείς τρούλοι, γνωστοί στα ρωσικά ως λουκοβίστα γκλάβα, που σημαίνει το κεφάλι του κρεμμυδιού. Εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στα τέλη του 16ου αι. στην πόλη του Γιαροσλάβ χτισμένη στη συμβολή των ποταμών Βόλγα και Κοτορόσλ.

Σύμφωνα με κάποιους μελετητές οι βολβοειδείς θόλοι αποτελούν δάνειο των Ρώσων από την αρχιτεκτονική των μουσουλμανικών χωρών. Εικάζεται ότι όταν οι Ρώσοι κατέκτησαν το Χανάτο του Καζάν το 1552, ο Ιβάν ο Τρομερός εντυπωσιασμένος από την εκεί αρχιτεκτονική, έδωσε εντολή για την κατασκευή ενός ναού αφιερωμένου στον άγιο Βασίλειο, σε ανάμνηση των κατακτήσεων του. Οκτώ από τους εννέα τρούλους που ανεγέρθηκαν στον καθεδρικό ναό του αγίου Βασιλείου αντιπροσωπεύουν ο καθένας και από μια επίθεση στο Καζάν.

Ο ένατος τρούλος κατασκευάστηκε 36 χρόνια μετά, ως σύμβολο του τάφου του αγίου Βασιλείου. Τα περίτεχνα τελειώματα αυτών των θόλων είναι φωτεινά στο χρώμα και τολμηρά στο σχήμα, διακοσμημένα ποικιλοτρόπως, ενώ οι σταυροί που επιστέφουν τους τρούλους στηρίζονται πάνω σε μια ημισέληνο, δηλώνοντας τη νίκη του Σταυρού (Χριστιανισμός) κατά της Ημισελήνου (Ισλάμ).

Μια άλλη άποψη θέλει την κατασκευή των τρούλων με το ιδιαίτερο βολβοειδές σχήμα να εμφανίζεται για πρώτη φορά στη ρωσική ξύλινη αρχιτεκτονική με απολύτως χρηστικό χαρακτήρα, καθώς εμποδίζονταν το χιόνι να συσσωρεύεται στην οροφή.

Πριν από το δέκατο όγδοο αιώνα, μολονότι η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία επίσημα δεν ασχολήθηκε καθόλου με το συμβολισμό του εξωτερικού σχήματος των εκκλησιαστικών τρούλων, οι πιστοί τους παρομοίαζαν με αναμμένα κεριά, οι φλόγες των οποίων παρέπεμπαν στο Άγιο Πνεύμα. Πολύ αργότερα το 1917, ο φιλόσοφος πρίγκιπας Yevgeny Trubetskoy υποστήριξε ότι το σχήμα του κρεμμυδιού θύμιζε το κουβούκλιο του Παναγίου Τάφου στην Ιερουσαλήμ.

Οι βολβοειδείς τρούλοι εμφανίζονται πάντα σε μονό αριθμό. Ένας τρούλος συμβολίζει τον Ιησού Χριστό, τρεις την Αγία Τριάδα, πέντε τον Ιησού Χριστό και τους τέσσερις Ευαγγελιστές, επτά τρούλοι συμβολίζουν τις επτά Οικουμενικές Συνόδους που διατύπωσαν τα βασικά δόγματα της Ορθόδοξης Εκκλησίας, εννέα τρούλοι αντιπροσωπεύουν τις παραδοσιακές εννέα τάξεις των Αγγέλων και δεκατρείς τρούλοι σημαίνουν τον Χριστό και τους Δώδεκα Απόστολους.

Ακόμα και τα χρώματα των βολβοειδών τρούλων έχουν το δικό τους συμβολισμό. Μετά το γραπτό και προφορικό λόγο το χρώμα επιτελούσε στο βυζαντινό κόσμο μία εξέχουσα λειτουργία. Κατά αντιδιαστολή προς το λόγο που είχε μια ακριβή σημειολογική αποδοτικότητα. Οι έγχρωμες ζωγραφικές παραστάσεις διευκόλυναν τη βαθιά αντίληψη του φιλοσοφικο-θρησκευτικού αντικειμένου. Οι ίδιοι βυζαντινοί συγγραφείς το παρατηρούσαν σε μορφή ανάλογη με το πνεύμα της εποχής. «Το χρώμα της ζωγραφικής», γράφει ο Ιωάννης Δαμασκηνός, «με προσελκύει στη θεώρηση και σαν λιβάδι τέρπει την δράση και απαρατήρητα εμπνέει στην ψυχή τη δόξα του Θεού».

Η προσεταιριστική συμβολική του χρώματος ήταν στο Βυζάντιο σύνθετη και αυτούσια από νοήματα. Για τη διαμόρφωση της σημειολογίας του είχαν επιδράσει πολλοί παράγοντες, μεταξύ των οποίων πρέπει να δεχθούμε την ιουδαιοχριστιανική θρησκευτική παράδοση που είχε βέβαια εμφανή την επιρροή των ινδοιρακινών θρησκευτικών παραδόσεων της συμβολικής του χρώματος, τη λειτουργία και τη σημασία του χρώματος στην αυλική εθιμοτυπία στη Ρώμη και στο Βυζάντιο, τη χρήση του χρώματος στην ελληνιστική τέχνη και τα χρώματα της φύσης που συνιστούσαν το θεμέλιο όλων των διαδοχικών συνδυασμών και των πολυσύνθετων συμβολικών εξηγήσεων.

Για παράδειγμα, στην Ορθόδοξη εικονογραφία, ο χρυσός αντιπροσωπεύει το φως του Θεού και η θεϊκή του φύση. Το κόκκινο είναι παραδοσιακά μια υπενθύμιση του πάθους και των βασανιστηρίων του Ιησού και των μαρτύρων, αλλά σηματοδοτεί και την Ανάσταση και την αιώνια ζωή. Το πράσινο είναι το χρώμα του Αγίου Πνεύματος, ο φυσικός κόσμος και η νέα ζωή. Το μπλε είναι ένα χρώμα που συνδέεται με το “Θεό κομιστή,” ή τη μητέρα του Ιησού, την Μαρία. Το λευκό είναι ένα άλλο σύμβολο του φωτός του Θεού και επίσης χρησιμοποιείται για να υποδηλώσει τη δικαιοσύνη, την καθαρότητα και την αγιότητα.

https://www.pentapostagma.gr/

Ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τα λεμόνια

Το λεμόνι είναι ο καρπός ενός εσπεριδοειδούς που ανήκει στο γένος Citrus lemon .

Η προέλευση του λεμονιού είναι άγνωστη , αν και τα λεμόνια πιστεύεται ότι έχουν αρχικά αναπτυχθεί στο Assam (μια περιοχή στη βορειοανατολική Ινδία ), στη βόρεια Βιρμανία ή την Κίνα .

Τα λεμόνια εισήλθαν στην Ευρώπη κοντά στη νότια Ιταλία όχι αργότερα από τον 2ο αιώνα μ.Χ., κατά τη διάρκεια της αρχαίας Ρώμης.

Εισήχθησαν στην Περσία και στη συνέχεια στο Ιράκ και την Αίγυπτο γύρω στο 700 μ.Χ.

Το λεμόνι εισήχθη στην Ισπανία και τη Βόρεια Αφρική κάποια στιγμή μεταξύ των ετών 1000 και 1200 μ.Χ. Διανεμήθηκε περαιτέρω στην Ευρώπη από τους Σταυροφόρους, οι οποίοι διαπίστωσαν ότι αυξάνεται στην Παλαιστίνη.

Η πρώτη σημαντική καλλιέργεια λεμονιών στην Ευρώπη ξεκίνησε στη Γένοβα γύρω στο 1450 μ.Χ.

Τα λεμόνια ήρθαν στο Νέο Κόσμο το 1493, όταν ο Χριστόφορος Κολόμβος έφερε τους λεμονόσπορους στην Ισπανία.

Η ισπανική κατάκτηση σε ολόκληρο τον Νέο Κόσμο συνέβαλε στην εξάπλωση των λεμονιών.

Τον 19ο αιώνα, τα λεμόνια φυτεύτηκαν όλο και περισσότερο στη Φλόριντα και την Καλιφόρνια.

Η μέση διάρκεια ζωής των λεμονιών είναι πάνω από 50 χρόνια . Με κατάλληλες πρακτικές φροντίδας και πρόληψης ασθενειών, ένα ζωηρό δέντρο μπορεί να ζήσει πάνω από 100 χρόνια.

Το λεμόνι είναι μικρό αειθαλές δέντρο που φτάνει τα 3 έως 6 μέτρα (10 έως 20 πόδια) σε ύψος και συνήθως έχει αιχμηρά αγκάθια στα κλαδιά.

Τα φύλλα είναι εναλλακτικά, κοκκινωπά όταν είναι νεαρά, γίνονται σκούρα πράσινα πάνω, ανοιχτό πράσινο κάτω. είναι επιμήκη, ελλειπτικά ή μακρόπτερα ωοειδή, μήκους 6,25 έως 11,25 εκατοστά (2 1/2 έως 4 1/2 ίντσες), λεπτής οδοντοστοιχίας, με λεπτή φτερά στους μίσχους.

Τα λουλούδια είναι ήπια αρωματικά και μπορεί να είναι μοναχικά ή μπορεί να υπάρχουν 2 ή περισσότερα συστάδες στα φύλλα μασχάλες. Οι μπουμπούκια είναι κοκκινωπά. τα ανοιχτά λουλούδια έχουν 4 ή 5 πέταλα 2 εκατοστά (3/4 ίντσες) μακριά, λευκά στην άνω επιφάνεια (εσωτερικά), πορφυρά κάτω από (έξω) και 20-40 περισσότερο ή λιγότερο ενωμένα στήμονες με κίτρινο ανθήρες.

Ο καρπός είναι ωοειδής με μια φαρδιά, χαμηλή, κορυφαία θηλή και σχηματίζει 8 έως 10 τμήματα. Η εξωτερική φλούδα, ή φλούδα, κίτρινη όταν είναι ώριμη και μάλλον παχιά σε ορισμένες ποικιλίες, είναι διακεκομμένη με αδένες πετρελαίου. Το λευκό σπογγώδες εσωτερικό τμήμα της φλούδας, που ονομάζεται μεσοκάρπιο ή αλμπέτο, είναι σχεδόν άγευστο και είναι η κύρια πηγή εμπορικών ποιητικών πηκτίνης. Οι σπόροι είναι μικρές, ωοειδείς και μυτεμένες. Περιστασιακά τα φρούτα είναι χωρίς σπόρους. Ο πολτός είναι σίγουρα όξινος.

Τα λεμονιές συνήθως ανθίζουν όλο το χρόνο και τα φρούτα συλλέγονται 6 έως 10 φορές το χρόνο . Ένα δέντρο μπορεί να παράγει μεταξύ 225 και 270 κιλά (500 και 600 λίβρες) λεμονιών σε ένα χρόνο.

Ένα ολόκληρο ωμό λεμόνι περιέχει το 139 τοις εκατό της καθημερινής συνιστώμενης πρόσληψης βιταμίνης C και έχει 22 θερμίδες .

Τα οφέλη για την υγεία των λεμονιών οφείλονται σε πολλά θρεπτικά συστατικά όπως η βιταμίνη C, η βιταμίνη Β6, η βιταμίνη Α, η βιταμίνη Ε, το φυλλικό οξύ, η νιασίνη η θειαμίνη, η ριβοφλαβίνη, το παντοθενικό οξύ, ο χαλκός, το ασβέστιο, ο σίδηρος, το μαγνήσιο, το κάλιο, ο ψευδάργυρος, . Το λεμόνι περιέχει επίσης φλαβονοειδή, τα οποία είναι σύνθετα που περιέχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες και ιδιότητες καταπολέμησης του καρκίνου. Βοηθά στην πρόληψη του διαβήτη, της δυσκοιλιότητας, της υψηλής αρτηριακής πίεσης, του πυρετού, της δυσπεψίας, καθώς και στη βελτίωση του δέρματος, των μαλλιών και των δοντιών.

Μελέτες που διεξήχθησαν στην Αμερικανική Ουρολογική Εταιρεία αναδεικνύουν το γεγονός ότι η λεμονάδα ή ο χυμός λεμονιού μπορεί να εξαλείψει την εμφάνιση πέτρων στα νεφρά με το σχηματισμό κιτρικού στα ούρα, πράγμα που εμποδίζει το σχηματισμό κρυστάλλων.

Τα λεμόνια έχουν ισχυρές αντιβακτηριακές ιδιότητες . πειράματα έχουν βρει ότι ο χυμός των λεμονιών καταστρέφει τα βακτήρια της ελονοσίας, της χολέρας, της διφθερίτιδας, του τυφοειδούς και άλλων θανατηφόρων ασθενειών.

Η φλούδα λεμονιού περιέχει την ισχυρή φυτοθρεπτική ταγγρετίνη, η οποία έχει αποδειχθεί αποτελεσματική για διαταραχές του εγκεφάλου όπως η νόσος του Parkinson.

Σύμφωνα με τη Θεωρία Βιολογικού Ιονισμού (RBTI), το λεμόνι είναι το μόνο τρόφιμο στον κόσμο που είναι ανιονικό (ένα ιόν με αρνητικό φορτίο). Όλα τα άλλα τρόφιμα είναι κατιονικά (το ιόν έχει θετικό φορτίο.) Αυτό το καθιστά εξαιρετικά χρήσιμο για την υγεία καθώς είναι η αλληλεπίδραση μεταξύ ανιόντων και κατιόντων που τελικά παρέχει όλη την ενέργεια των κυττάρων.

Στην Ινδία, η ιατρική της Αγιουρβέδα εκτιμά το λεμόνι ως φρούτο και για τις ιδιότητές του. Είναι ξινή, ζεστή, προωθώντας γαστρική φωτιά, φως, καλό για όραση, πικάντικο και στυπτικό.

Ο χυμός λεμονιού, το φλοιό και το φλοιό χρησιμοποιούνται σε μια μεγάλη ποικιλία από τρόφιμα και ποτά.

Η λεμονάδα , φτιαγμένη με λεμόνι, ζάχαρη και νερό, είναι ένα δημοφιλές ποτό ζεστού καιρού και ο χυμός είναι συνήθως προστιθέμενο στο τσάι.

Το ολόκληρο λεμόνι χρησιμοποιείται για την παρασκευή μαρμελάδας, τυρόπιτας λεμονιού και λικέρ λεμονιού .

Στο Μαρόκο , τα λεμόνια διατηρούνται σε βάζα ή βαρέλια αλατιού . Το αλάτι διεισδύει στη φλούδα και το φλοιό, μαλακώνει και τα θεραπεύει έτσι ώστε να διαρκούν σχεδόν απεριόριστα. Το διατηρημένο λεμόνι χρησιμοποιείται σε μια μεγάλη ποικιλία πιάτων.

Ο χυμός λεμονιού μπορεί να αποθηκευτεί για μεταγενέστερη χρήση τοποθετώντας φρεσκοστυμμένο χυμό λεμονιού σε δίσκους πάγου μέχρι να καταψυχθούν και στη συνέχεια να τα αποθηκεύσετε σε δοχεία στην κατάψυξη.

Ο χυμός λεμονιού χρησιμοποιείται συχνά στο Ηνωμένο Βασίλειο για να προσθέσει σε τηγανίτες , ειδικά στο Shrove Tuesday.

Τα λεμόνια χρειάζονται ελάχιστη θερμοκρασία γύρω στους 7 ° C (45 ° F), επομένως δεν είναι ανθεκτικά το χρόνο σε εύκρατα κλίματα, αλλά γίνονται πιο σκληρά καθώς ωριμάζουν.

Οι πέντε πρώτες χώρες που παράγουν λεμόνι είναι η Ινδία, το Μεξικό , η Κίνα, η Αργεντινή και η Βραζιλία .

Στις Ηνωμένες Πολιτείες , τα λεμόνια καλλιεργούνται κυρίως στην Καλιφόρνια και την Αριζόνα .

Μια μελέτη της γενετικής προέλευσης του λεμονιού ανέφερε ότι είναι υβριδικό ανάμεσα σε πικρό πορτοκάλι (ξινό πορτοκάλι) και κιτρίν.

Η προέλευση της λέξης "λεμόνι" μπορεί να είναι η Μέση Ανατολή . Η λέξη αντλεί από την παλιά γαλλική λεμόνι, στη συνέχεια ιταλική λεμόνι, από το αραβικό laymūn ή līmūn και από το Persian līmūn, έναν γενικό όρο για τα εσπεριδοειδή, ο οποίος είναι συγγενής του σανσκριτικού (nimbū, "lime").

Μια φορά κι έναν καιρό τα λεμόνια παρουσιάστηκαν ως δώρα στους βασιλείς επειδή ήταν τόσο σπάνιες.

Το βαρύτερο λεμόνι του κόσμου ζύγιζε 5,265 κιλά στις 8 Ιανουαρίου 2003 και καλλιεργήθηκε από τον Aharon Shemoel (Ισραήλ) στο αγρόκτημα του στο Kefar Zeitim του Ισραήλ. Η περιφέρεια λεμονιού ήταν 74 εκατοστά (29 ίντσες) και 35 εκατοστά (13,7 ίντσες) ψηλά και μεγάλωσε με ένα άλλο μεγάλο λεμόνι.

Ένα μπολ με φρέσκα λεμόνια θα προσθέσει άρωμα και χρώμα σε ένα δωμάτιο για μέρες.

"Όταν η ζωή σας δίνει ένα λεμόνι ... πιέστε το, ανακατέψτε με 6 κιλά αποσταγμένο νερό και πιείτε δύο φορές την ημέρα." - Jethro Kloss στο βιβλίο του Επιστροφή στο Eden.

Interesting facts about lemons | Just Fun Facts