Σε στάδιο μεταμόρφωσης
“A fallen blossom
returning to the bough, I thought —
But no, a butterfly.” Arakida Moritake
“Ένα πεσμένο άνθος
που επιστρέφει στην κλάρα, νόμισα-
Αλλά όχι, μια πεταλούδα”
“Τα πάντα ρει, μηδέποτε κατά τ’ αυτό μένειν” είχε πει ο Ηράκλειτος
Από τα πανάρχαια χρόνια, οι άνθρωποι είχαν παρατηρήσει τον θαυμαστό κύκλο δημιουργίας των πεταλούδων στα στάδια μεταμόρφωσής τους μέχρι την ολοκλήρωση της γέννησής τους, όπως ξεκινάν’ από τις κάμπιες, πως ύστερα μες στο κουκούλι τους μετασχηματίζονται σε χρυσαλλίδες και έπειτα πως στο τελικό στάδιο μεταμόρφωσής τους από χρυσαλλίδες γίνονται πεταλούδες, ολοκληρώνοντας έτσι τον κύκλο της δημιουργίας τους. Αυτό το εγγενές φυσικό φαινόμενο της μεταμόρφωσης αναγορεύτηκε από τους ανθρώπους αρχικά ως θεϊκό σημείον, ύστερα οι πεταλούδες γίνηκαν το σύμβολο της ψυχής, το σύμβολο της αναδημιουργίας, της αναγέννησης, της αθανασίας, ένα από τα κύρια σύμβολα της μεταμόρφωσης των νεκρικών πνευμάτων κι άλλοτε της ανάστασής τους. Κι ανάλογα με τους πολιτισμούς των λαών, ήλθε η ώρα που οι πεταλούδες γίνηκαν και σύμβολα της χαράς της ζωής χάρις στην ομορφιά των φτερών τους και την ελαφράδα του φτερουγισμού τους, όμοιου με χορού στ’ αγέρι. .Απαλές, τόσο που να φαίνονται ανεπαίσθητες, οι κινήσεις των ελαφρών πολύχρωμων φτερών τους σαν στροβιλίζονται χορεύοντας στ’ αλαφρύ τ’ αγέρι, μέγιστη, όμως, η επιρροή τους. .
Κι όλα αυτά είναι γνωστά, πιστεύω. Στα χρόνια και στις χιλιετίες που ακολούθησαν, εμείς οι άνθρωποι ακόμη παρατηρούμε θαυμάζοντας αυτό το φυσικό εγγενές φαινόμενο των σταδίων της μεταμόρφωσης των πεταλούδων και όχι μόνον αυτών, πως μεταμορφώνονται όντας από το κάτι που ήσαν σε κάτι άλλο που πριν δεν ήταν
Όπως είναι, επίσης, γνωστό το ότι εμείς, οι άνθρωποι ανέκαθεν επηρεαζόμασταν από την Φύση, ως μέρος της. Η φύση ήταν εκείνη που μας έδειξε, εκείνη που μας δείχνει τον δρόμο.. Ο άνθρωπος την παρατηρεί, την παρακολουθεί, την ακολουθεί, την μιμείται..Αλληλεπιδράμε μαζί της στον βαθμό που εκείνη μας επιτρέπει κι ας νομίζουν μερικοί πως μπορούν να γίνουν, μολονότι άνθρωποι, κυρίαρχοί της..
Μέσα από την παρατήρηση των φυσικών φαινομένων, ο Αναξαγόρας ήταν εκείνος που είπε “η φύση δεν γνωρίζει εξαφάνιση, αλλά μόνο μεταμόρφωση” Και, είναι ιστορικά διαπιστωμένο ότι η ύπαρξη, η ευημερία της ανθρωπότητας οφείλεται κυρίως σε αυτήν την μεταμόρφωση της φύσης, στον διαρκή μετασχηματισμό της από το κάτι που ήταν σε κάτι άλλο που πριν δεν ήταν ..
Αυτή η φύση, στην παρατήρηση και μελέτη των και “φυσικών” της λεγομένων, μιας και τα άλλα, τα επίσης φυσικά, παραμένουν για τους πολλούς αόρατα και δυσεπίτευκτα εμπειρικής παρατήρησης και μελέτης, είναι εκείνη που, κατά κύριο λόγο, μας καταδεικνύει και την αναγκαιότητα της αλλαγής στην ζωή μας για την ύπαρξή μας την ίδια, την αναγκαιότητα της ετοιμότητάς μας προς την κατεύθυνση της αλλαγής, της μεταμορφώσεώς μας από αυτό που είμαστε σε κάτι άλλο..Έτσι τα βλέπω.
Είναι ανάγκη, εκτιμώ, επιβίωσης και ψυχοπνευματικής ισορροπίας για τον άνθρωπο, η ανάλογη προς τα της φύσης κίνησή του προς την κάθε, ίσως ανεπαίσθητη για τους άλλους, μικρή ή μεγάλη αλλαγή στην ζωή του, εκκινώντας από τον τρόπο που σκέφτεται, τον τρόπο που αντιλαμβάνεται ή και βιώνει τα πράγματα και τις καταστάσεις, έτσι ώστε να δύναται να προσαρμόζεται στο κάθε παρόν και να μπορεί να διαχειρίζεται με καλύτερο τρόπο εκείνο που το αύριο θα φέρει..
Στην φύση υπάρχει η τάξη, υπάρχει και η αταξία. Η δεύτερη, ως μη περιττό αλλά αναγκαίο στοιχείο, εντάσσεται στην τάξη για την ισορροπία, για την αρμονία των πραγμάτων και για την κατάδειξη της κυριαρχίας της πρώτης στα πράγματα. Όποτε το στοιχείο της αταξίας επισκίασε την τάξη, τότε και η αναρχία γέννησε το χάος. Που, και αυτό με την σειρά του αποτελεί φυσική αναγκαιότητα της εξαίρεσης στον κανόνα. Για την ριζική μεταμόρφωση των πραγμάτων σε κάτι άλλο.
’Έτσι, με αυτές μου τις σκέψεις, καταλήγω στο ότι ο άνθρωπος ως μονάδα αλλά και ως μέλος της κοινωνίας των ανθρώπων, καλείται, για να μπορέσει να κινηθεί προς την κάθε αναγκαία αλλαγή στην ζωή του και στην μεταβολή των έως τότε συνθηκών της σε κάτι άλλο, να διατηρεί την τάξη κατά την κίνησή του προς την αλλαγή. Γιατί, μέσω της τήρησης της τάξης μπορεί να γνωρίζει τον χρόνο ετοιμότητάς του για την κίνηση, τον λόγο, την αιτία των βημάτων του, την κατεύθυνση της πορείας του προς την αλλαγή που επιδιώκει να επιφέρει από την κατάσταση που είναι, όπως και μέσα από την πορεία του να είναι σε θέση να εντοπίζει το στοιχείο της αταξίας στην τάξη μέσα στην διαδικασία της αλλαγής και όπου θα καταλήξει.
Ο Χρόνος, σε κάθε περίπτωση αλλαγής, μεταβολής ή μεταμόρφωσης αν θέλετε, είναι χρεία ζωτικής σημασίας..Χρειάζεται χρόνο ο άνθρωπος για να δει και να παρατηρήσει τις καταστάσεις, τις συνθήκες, να δει τις αλλαγές γύρω του ή μέσα του, ώστε να αποφασίσει την κίνησή του σε αυτές, είτε για εξυψωθεί στο νέο “επίπεδ﨔 εντασσόμενος στην ροή τους, είτε για να τις μετασχηματίσει, στο μέτρο των δυνάμεων του και στον βαθμό που εξαρτώνται από αυτόν, σε κάτι άλλο. Κι αν ο ίδιος αδυνατεί να έχει την γνώση ή έστω την αντίληψη της διαρκούς ροής των πραγμάτων στο σύμπαν και στον κόσμο μας, έχει την δυνατότητα, την ικανότητα μα και την υποχρέωση να γνωρίζει τα στάδια των αλλαγών στην ντόπια και ευρύτερη κοινωνία του οι οποίες επηρρεάζουν ή μπορούν να επηρρεάσουν τον ίδιον. Για να μπορεί έτσι, να λάβει θέση παρατηρώντας τες, σκεπτόμενος και αποφασίζοντας πάνω σε αυτές.
Πρόσφατα, διάβασα κάτι που είχε πει ο γνωστός ως ψυχίατρος Ronald David Laing (1927 – 1989) :“Ζούμε σε μια στιγμή της ιστορίας όπου οι αλλαγές συμβαίνουν τόσο γρήγορα, ώστε αρχίζουμε να βλέπουμε το παρόν μόνο όταν έχει ήδη αποτελέσει παρελθόν”
Συμφωνώ μαζί του. Από τότε, μάλιστα, που είχε διαμορφώσει ο Laing αυτήν την άποψη έως τα τώρα, θεωρώ ότι οι ιστορικά μη καταγεγραμμένες ακόμη στην πλειονότητά τους αλλαγές των συνθηκών ζωής στις κοινωνίες των ανθρώπων και των λαών μα και στα επί της φύσης του κόσμου μας, δεν συμβαίνουν μόνο τόσο γρήγορα αλλά ότι πια είναι καταιγιστικές στην εναλλαγή και στην οξύτητά τους σε όλο το φάσμα της ζωής των ανθρώπων και της φύσης μες στον κόσμο μας.
Όντας μέσα σε αυτό το διαρκώς εναλλασσόμενο στάδιο μεταμόρφωσης των πραγμάτων γύρω μας, παρατηρώ ότι στο μεγαλύτερο μέρος του, δεν εντάσσεται στην φύσει και τάξει αναγκαιότητα της αλλαγής αλλά σε επιδιωκόμενη αλλαγή έως μεταμορφώσεως της πλειονότητας των πριν ισχυόντων προς την δημιουργία μιας νέας κατάστασης στα πράγματα, και από όσο είμαι σε θέση να αντιληφθώ, σήμερα διανύουμε και από ένα στάδιο αυτής της πολύμορφης και πολυεπίπεδης μεταμόρφωσης, η οποία δεν φαίνεται ακόμη να ολοκληρώνεται στην όποια τελική μορφή ή ποικιλομορφία της. ’Όπως οι πιο πολλοί, έτσι και εγώ προχωρώ προσπαθώντας μεν να βλέπω μπροστά και πιο σφαιρικά, μα κοιτάζοντας και πίσω μου, σε αυτό που αφήνουμε και το οποίο μπορώ καλύτερα να δω, αναζητώντας τις αλληλουχίες, τους συνδετικούς κρίκους στην κάθε αλλαγή με την επόμενή της
Πορευόμενοι, λοιπόν, σε στάδια μετασχηματισμού, χωρίς ούτε την κατεύθυνση να μπορώ να πω ότι γνωρίζω, ούτε και για την ολοκλήρωσή της να πω ότι μπορώ να μιλήσω, μα και που αυτά τα χαρακτηριστικά αναγνωρίζω ότι είναι τα σχετικά ασαφή της κάθε αλλαγής, μένω να αναρωτιέμαι για το πως θα μπορεί ο άνθρωπος να διαμορφώσει την όποια ετοιμότητά του για την ικανότητά του προσαρμογής που του είναι αναγκαία όταν βρεθεί μπροστά στο τελικό αποτέλεσμα αυτής της επιχειρούμενης αλλαγής αφού, καθώς παρατηρώ, αδυνατεί να εναρμονισθεί με τα εκάστοτε στάδιά της στο κάθε παρόν της. Θα πάθει σύγχυση; Θα ακολουθήσει άσκεφτα, αναντίρρητα; θα αντιδράσει; Η όποια αντίδρασή του τότε, άραγε θα τον θέσει εκτός της νέας κοινωνίας; .Είναι και κείνο το στοιχείο της αταξίας..Είπα, μπορεί να γίνει καταλυτικό..Η εξαίρεση του Κανόνα. Είναι να είμαστε κατά το δυνατόν έτοιμοι και θα δούμε.. Έχει ο καιρός γυρίσματα, πως λέγαν’ οι παλιοί.
Είναι μερικές σκέψεις μου που εκφράζω πάνω στις αλλαγές των πραγμάτων γύρω μου, πάνω σε αυτό που αποκαλώ στάδιο μεταμόρφωσης, με αφορμή το πέταγμα της πεταλούδας, με την ανύψωσή της, χάρις στην μεταμόρφωσή της, σε κάτι άλλο..Η ζωή, όπως και νάχει, εξακολουθεί να έχει την χάρη της, την ομορφάδα της…Και, όπως κάθε σκέψη, επισημαίνω, έτσι και η δικιά μου ενέχει το στοιχείο της υποκειμενικότητας αλλά και την δυνατότητα κάθε διαφοροποίησης.
Σημείωση: Ο Ιάπωνας Arakida Moritake (1473 –1549) (荒木田 守武), είναι ο ποιητής που έγραψε το πιο πάνω χαϊκού, το οποίο τίθεται όπως έχει μεταφραστεί στην αγγλική από τον Steven D. Carter. Εδώ, μια άλλη μετάφραση του ίδιου ποιήματος από τον William George Aston: «Thought I, the fallen flowers
Are returning to their branch;
But lo! they were butterflies.»
Are returning to their branch;
But lo! they were butterflies.»
https://beatrikn.wordpress.com/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου