Στο Στόουνχεντζ υπάρχει Μινωική Γραμμική Α Γραφή

Στο Στόουνχεντζ υπάρχει

Μινωική Γραμμική Α Γραφή

Κρήτες στην Αγγλία

πριν 4.200 χρόνια

Το θέμα είχε δημοσιεύσει το ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, στις 17.4.2019.

Τότε  γράφαμε ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΠΡΟΣΕΧΩΣ…

Ιδού, λοιπόν, η συνέχεια:

Τι σχέση μπορεί να έχει το Στόουνχεντζ με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και συγκεκριμένα με τον Κρητομυκηναϊκό; Σύμφωνα με τον ερευνητή Αιγαιακών Γραφών Μηνά Τσικριτσή στενή. Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Τσικριτσής υποστηρίζει ότι αφαιρετικά συγκρίνοντας το αποτύπωμα του μηχανισμού του Παλαικάστρου με μία κάτοψη του Στόουνχετζ μπορούν να διαπιστωθούν αξιοσημείωτες ομοιότητες.

«Αν τοποθετήσουμε το αποτύπωμα του μηχανισμού του Παλαικάστρου πάνω σε ένα σκίτσο του Στόουνχετζ, έτσι ώστε η ευθεία συμμετρίας που στοχεύει στο θερινό ηλιοστάσιο στο Στόουνχετζ να ταυτιστεί με την εσωτερική γραμμή της διπλής σειράς του σταυρού στο δίσκο του Παλαικάστρου και αν φέρουμε και μία κάθετη γραμμή στον άξονα, τότε παρατηρούμε τα εξής:

α) στο δίσκο του Παλαικάστρου, οι αριθμοί χαράξεων -14 &15 άνω, 16 &14 κάτω- που υπάρχουν στο καθένα από τα 4 τεταρτημόρια όπως χωρίζονται με τους κάθετους άξονες, ταυτίζονται ομοιόμορφα με τους κύκλους Ζ΄ και Υ΄ με τις 29 και 30 λίθους του Στόουνχετζ.

β) γενικότερα, το πλήθος των χαράξεων (29 και 30) στον εσωτερικό κύκλο του Παλαικάστρου σχετίζονται με το πλήθος των οπών των δύο κύκλων Ζ΄(29) και Υ΄(30) του Στόουνχετζ. Το πλήθος αυτών των οπών ή χαράξεων αντιστοιχούν σε σεληνιακό μήνα 29,5 ημερών. Επιπρόσθετα, μπορεί το πλήθος των 59 χαράξεων του Παλαικάστρου να ταυτιστεί και με τον κύκλο από τις 59 μικρότερες γαλαζόπετρες, που ονομάζεται Κύκλος από Γαλαζόπετρες, γύρω από τα 5 τρίλιθα του Στόουνχετζ.

γ) ο εξωτερικός τελικός κύκλος που περιβάλλει όλο το Στόουνχετζ, με τις 57 οπές με το όνομα κύκλος Όμπρι (Aubrey Holes), μπορεί να ταυτιστεί με τον εξωτερικό κύκλο του δίσκου του Παλαικάστρου που έχει και αυτός 58 οπές.

δ) μέσα από τα τρίλιθα στο Στόουνχετζ υπάρχουν 19 πέτρες σε σχήμα πετάλου, με το όνομα Πέταλο από Γαλαζόπετρες, ενώ το ίδιο πλήθος υπάρχει και στο δίσκο του Παλαικάστρου με μορφή μικρών οπών σε δύο περιοχές του εσωτερικού σταυρού», εξηγεί ο κ. Τσικριτσής.

Τελικά, με βάση τα περιγραφόμενα, διαφαίνεται, λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο ερευνητής, ότι «ο Μινωικός Πολιτισμός θα πρέπει να είχε σχέση και επαφή με τους υπερβόρειους. Όπως αναφέρει και ο Διόδωρος (Β2,47), υπάρχει στο νησί μεγαλοπρεπής ναός, κυκλικός στο σχήμα, αφιερωμένος στον Απόλλωνα, όπου οι ιερείς του, κιθαρίζοντας, έψαλαν ύμνους σε μια διάλεκτο κοντά στην Ελληνική. Η σχέση των Υπερβόρειων με τους Αθηναίους λέγουν ότι είναι εκ παλαιών χρόνων».

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για την ΓΡΑΦΗ, ΕΔΩ.

Συνεχίζοντας εξηγεί ότι, με βάση την τελευταία χρονολόγηση, η κατασκευή του πετάλου με τις γαλάζιες Πέτρες Stonehenge III τοποθετείται από το 2200 έως, περίπου, το 1600 π.Χ. Η έρευνα και διδακτορική διατριβή του Ι. Velsing (2017) έδειξε ότι ο Μινωικός Υπολογιστής χρονολογείται ΜΜΙΙ, δηλαδή την ίδια περίοδο με την κατασκευή του πετάλου με τις «Γαλάζιες πέτρες».

«Σύμφωνα με τον Andrew Fitzpatrick, διευθυντή του ανασκαφικού προγράμματος στο Wessex» λέει ο κ. Τσικριτσής «ο τάφος του Τοξότη, με ράδιο χρονολόγηση C14, χρονολογείται περίπου το 2200 πΧ. Με την πετρογραφική ανάλυση των ογκόλιθων, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι αυτοί οι μονόλιθοι λαξεύτηκαν και μεταφέρθηκαν από λατομεία της Ουαλίας και υπολόγισαν ότι το μνημείο παρέμεινε σε χρήση για περίπου 1500 χρόνια, ως λατρευτικός χώρος και ως αστρονομικό παρατηρητήριο».

Συνεχίζοντας ο κ. Τσικριτσής εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Μια ομάδα ειδικών του Wessex Salisbury το 2003 πραγματοποίησαν μια hi-tech έρευνα του μνημείου, χρησιμοποιώντας σάρωση με λέιζερ πάνω σε όλες τις πέτρες του Στόουνχετζ. Με αυτόν τον τρόπο για πρώτη φορά ανακαλύφθηκαν και άλλα γλυπτά αποτυπώματα εκτός από τα δύο γνωστά ξίφη.

Τα πρώτα πετρογλυφικά σύμβολα στο Stonehenge, βρέθηκαν από τον Richard Atkinson το 1953 και αναγνωρίσθηκαν ως μαχαίρια ή ξίφη με διαστάσεις από 8 έως 36 εκατοστά. Στην εσωτερική όψη της πέτρας με αριθμό Sarsen 53 βρέθηκαν κάποια σύμβολα, τα οποία εάν τοποθετηθούν κάτω από τα γλυφικά σύμβολα της γραμμικής Α’ γραφής, τότε αυτά διαβάζονται ως to-na. Με βάση τους κανόνες ανάγνωσης διαβάζουμε την λέξη Στόνα ή Στόνη που ερμηνεύεται ως πέτρα, από τα αρχαία ελληνικά στίον: ψηφὶς, λίθος. Ο Ησύχιος αναφέρει: “ψήφους·οἱ δὲ στίας. δηλοῖ δὲ καὶ στενοχωρίαν, στιάζει·λίθοις βάλλει”».

Παρόμοια σύμβολα, λέει ότι, βρέθηκαν στην εξωτερική όψη της πέτρας Sarsen 4, και στην εξωτερική επιφάνεια της πέτρας 3. Ειδικά στην πέτρα 3 υπάρχουν κοιλότητες, ένα ρηχό ορθογώνιο. Η σημασία αυτών των γλυπτών συζητείται από τους αρχαιολόγους και μαρτυρούν πιθανόν ότι οι εγχάρακτοι πέλεκεις και τα ξίφη που μοιάζουν με τα Μυκηναϊκά ξίφη μπορεί να έχουν χαραχθεί από αυτούς που θα κατασκεύαζαν το Στόουνχεντς, τους Κρήτες, όπως συμπληρώνει ο ερευνητής.

«Σε πολλά ορθόλιθα εμφανίζεται το σύμβολο το οποίο μορφολογικά ομοιάζει με τον κίονα του ναού, δηλαδή μια στήλη και πάνω μια πλαγιαστή πέτρα.

Το σύμβολο αυτό είναι μία συλλαβή της γραμμικής Α’ με φωνητική αξία na και είναι ακροφωνία της λέξης ναFός που μαρτυρείται έμμεσα στο επίθετο na-Fi-jo >  νάFιος στην γραμμική Β’ γραφή», υποστηρίζει ο ερευνητής και προσθέτει ότι «συμπερασματικά, το ότι εμφανίζεται η λέξη to-na, Στόνα=πέτρα τρεις φορές και πάρα πολλές φορές η ακροφωνία na, μάς παραπέμπει στη λογική των χαραγμάτων που έχουμε στα Μινωικά ανάκτορα, όπου σε πέτρες βρίσκονται χαράγματα συλλαβογραμμάτων της γραμμικής Α’, τα οποία έβαζαν οι λιθοξόοι κατασκευαστές -διεθνώς λέγονται Tekton marks- και πιθανόν δήλωναν ότι η επεξεργασία της πέτρας είχε ολοκληρωθεί και ήταν έτοιμη για να μεταφερθεί από το ορυχείο στον χώρο που θα έπρεπε να τοποθετηθεί».

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για το ΣΤΟΟΥΝΧΕΝΤΖ, ΕΔΩ.

«Τελικά, θεωρούμε ότι τα σύμβολα που έχουν χαρακτηριστεί ως ξίφη είναι συλλαβές της Μινωικής γραφής που δηλώνουν τη λέξη πέτρα και ναός», υποστηρίζει ο ερευνητής Αιγαιακών Γραφών και συμπληρώνει: «Επιπλέον, με βάση την ανωτέρω συσχέτιση του Stonehenge με τον δίσκο του Παλαικάστρου θεωρούμε ότι το Stonehenge είναι μια μεγέθυνση του μινωικού αστρονομικού “μηχανισμού του Παλαικάστρου”, που αποδεδειγμένα πλέον αποτελεί τον πρώτο υπολογιστή που μετράει χρόνο και προβλέπει σεληνιακές εκλείψεις. Μπορούμε, επομένως, να ισχυρισθούμε ότι οι πιο πιθανοί κατασκευαστές του είχαν σχέση με τον Μινωικό Πολιτισμό».

Για τον κ. Τσικριτσή ακόμα και το όνομα, θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς, ότι προέρχεται από την αρχαία ελληνική γλώσσα.

«Αν λάβουμε την ετυμολόγηση που βρίσκουμε στο λεξικό του George W. Lemon 1783, όπου ερμηνεύει την λέξη Stone ως Πέτρα με βάση την λέξη Στίον. Το δε Henge, που στα Νορβηγικά σημαίνει κρεμώ και στα αγγλικά η λέξη Hang σημαίνει κρέμασμα, πιθανόν συνδέεται ετυμολογικά με την αρχαία ελληνική λέξη ῎Αγχω <Γ 371> πνίγω, παρὰ τὸ ἄγω οὐδὲν γάρ ἐστιν ἄλλο τὸ ἄγχω ἀλλ’ ἢ τὸ ἄγω καὶ συνάγω τὸν φάρυγγα. Δηλαδή κρεμώ και πνίγω όπου κλείνει ο φάρυγγας και δεν μπορώ να αναπνεύσω».

«Οι πέτρες, λοιπόν, πιθανόν να λειτουργούσαν και θεραπευτικά σε ανθρώπους που είχαν δυσκολία αναπνοής (άγχος) οι οποίοι, ερχόμενοι σε επαφή με τις πέτρες στα τρίλιθα, θεραπευόταν», ισχυρίζεται κλείνοντας ο ερευνητής.

Το Στόουνχετζ είναι μία ανερμήνευτη, μέχρι σήμερα, κατασκευή που βρίσκεται στην Αγγλία. Ο σκοπός της κατασκευής του συνδέθηκε από τους περισσότερους ερευνητές με αστρονομικές παρατηρήσεις με βάση τα ζεύγη των μεγάλων κατακόρυφων ογκολίθων, τεσσάρων μέτρων ο καθένας, που συνδέονται στην κορυφή με ένα ογκώδες υπέρθυρο και σχηματίζουν τα γνωστά πέντε Τρίλιθα στο κέντρο της παρατηρούμενης εικόνας. Μέσα από τα τρίλιθα υπάρχουν 19 πέτρες σε σχήμα πετάλου, που ονομάζονται «Πέταλο από Γαλαζόπετρες», ενώ κοντά στο κέντρο του πετάλου ευρίσκεται ένας λαξευμένος ογκόλιθος 4,8 μέτρων από γκριζογάλανο ψαμμίτη, που ονομάζεται Πέτρα του Βωμού. Γύρω από τα πέντε τρίλιθα υπάρχει ένα κύκλος από 59 μικρότερες γαλαζόπετρες, που ονομάζεται «Κύκλος από Γαλαζόπετρες». Έξω από τον Κύκλο των Γαλαζοπετρών, υπάρχει ο Κύκλος Sarcen, αποτελούμενος από 30 ορθόλιθους, που ενώνονταν με κυρτά υπέρθυρα, εκ των οποίων έχουν διασωθεί τα 19. Στους λίθους αυτούς έχουν χαραχθεί συλλαβές της Γραμμικής Α’ γραφής. Γύρω από τον κύκλο Sarcen υπάρχει ο Κύκλος Ζ’ από 29 οπές και γύρω από αυτόν ένας άλλος, ο Κύκλος Υ’ με 30 οπές. O εξωτερικός τελικός κύκλος με διάμετρο 110 μέτρα που περιβάλλει όλο το Στόουνζετζ, αποτελείται από 57 οπές και ονομάζεται κύκλος Όμπρι (Aubrey Holes).

Η ευθεία που περνά από τις πέτρες 15 και 16 του κύκλου Sarcen και από το κέντρο της πέτρας του Βωμού συνδέεται με ένα ογκόλιθο που ευρίσκεται στην είσοδο και αποκαλείται Πέτρα της Φτέρνας (Heel Stone). Η ευθεία αυτή στοχεύει στην ανατολή του ηλίου κατά το θερινό ηλιοστάσιο και αποτελεί τον άξονα όλου του συγκροτήματος. Η ακριβής ευθυγράμμιση αυτού του άξονα, όπως απέδειξε ο αστρονόμος Λόκιερ, στο βιβλίο του Stonehenge and Other British Monuments (1906), συνέβαινε την χρονική περίοδο γύρω στο 1650 πΧ.

«Η κατασκευή του Στόουνχετζ, τον Μεσαίωνα είχε αποδοθεί στους αρχαίους Κέλτες και στους διδασκάλους τους Δρυίδες, ωστόσο τα ανασκαφικά ευρήματα στην περιοχή δεν οδηγούν σε αυτή τη θεωρία, καθότι η κατασκευή αυτή χρονολογείται τη 2η χιλιετία πΧ. Την εποχή του Χαλκού οι γνωστοί πολιτισμοί που θα μπορούσαν να συσχετισθούν με την κατασκευή του Στόουνχετζ θα ήταν ο πολιτισμός της Μεσοποταμίας, ο Αιγυπτιακός και ο Κρητομυκηναϊκός», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Τσικριστής και συνεχίζει: «Ωστόσο, οι ναοί στη Μεσοποταμία ήταν παραλληλόγραμμοι και τα ζιγκουράτ είχαν πάντα τετράγωνη βάση. Οι Σουμέριοι δεν οικοδομούσαν με πέτρα ούτε κατασκεύαζαν κυκλικά οικοδομήματα, έτσι αυτοί που σχεδίασαν και ανέγειραν το Στόουνχεντζ δεν μπορεί να ήταν Σουμέριοι ούτε Βαβυλώνιοι».

Την ίδια εποχή, λέει ο ερευνητής «οι Αιγυπτιακοί ναοί ήταν τετράγωνοι, οι διάφορες πυραμίδες και τα υπόβαθρα των οβελίσκων είχαν τετράγωνη βάση και δεν είχαν κυκλικό σχήμα. Ωστόσο, κυκλικά κατασκευάσματα εμφανίζονται στον Κρητομυκηναϊκό πολιτισμό. Χαρακτηριστικά, ο ταφικός κύκλος των Μυκηνών είναι ένα δείγμα κατασκευής του 16ου αι. πΧ. Τα ταφικά λακκώματα, περιβαλλόμενα από ένα κύκλο από πέτρες, εξελίχθηκαν σε κυκλικούς τάφους, θαμμένους κάτω από ένα κωνικό, χωμάτινο τύμβο. Οι κατασκευές αυτές δεν μπορούν να σχετιστούν με το Στόουνχετζ, το οποίο δεν είναι ταφικό μνημείο, αλλά πιθανόν αστρονομικό παρατηρητήριο».

Ο κ. Τσικριτσής λέει ακόμα ότι «κυκλοτερή κτίσματα που δεν είναι ταφικές κατασκευές εμφανίζονται μόνο στο αποκαλούμενο δακτυλίδι του Μίνωα. Στο δακτυλίδι αυτό διακρίνουμε ένα κυκλοτερές κτίσμα στην κορυφή ενός λόφου, που περιβάλλεται από ορθόλιθους. Παρόμοια εικόνα με κυκλοτερές ιερό κτίσμα αποτυπώνεται και στο μυκηναϊκό δακτυλίδι από τον θαλαμοειδή τάφο 91 του 15ου αι. π.Χ.».

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ, 19.1.2020.

Υ.Γ.:

Επειδή το ΑΠΕ δεν δημοσίευσε το πλήρες εποπτικό υλικό σε φωτογραφίες, γι’ αυτό το αναδημοσιεύουμε σωστά - 

ΠΗΓΗ: ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 19.1.2020.

http://www.arxeion-politismou.gr/

«Πύργος Του Διαβόλου» Και Αλλά Ασυνήθιστα Μέρη Στον Πλανήτη PART 1

«Πύργος Του Διαβόλου» Και Αλλά Ασυνήθιστα Μέρη Στον Πλανήτη (ΜΕΡΟΣ 1)

5 Ασυνήθιστα Μέρη Στον Πλανήτη (ΜΕΡΟΣ 1) Όλοι ξέρουν για το Στόουνχεντζ, το τρίγωνο των Βερμούδων και την τάφρο των μαριαννων. Γνωρίζουμε ότι αυτά τα μέρη υπάρχουν, αλλά οι περισσότεροι πραγματικά δεν ξέρουν πολλά γι αυτά. Αυτοί οι άνθρωποι θέλουν να πιστεύουν ότι έχουμε μια πολύ καλή ματιά στον κόσμο γύρω μας και ότι όλα μπορούν να αναλυθούν και να εξηγηθούν. Ωστόσο, δεν θα ήταν σωστοί μ αυτή την πεποίθηση.Ο κόσμος είναι ακόμα γεμάτος από πολλά μυστήρια και θαυμαστά μέρη. Σίγουρα, υπάρχουν κάποιες τρελές περιοχές στη γη που έχουν μπερδέψει την επιστήμη για χρόνια και, τελικά, έχουν μια θεωρία για το τι συμβαίνει, αλλά ακόμα αισθάνονται παράξενα όταν τις βλέπουν. Αυτά τα μυστηριώδη μέρη,  που εμφανίζονται απόκοσμα, μας αφήνουν γεμάτους με δέος. Ελάτε μαζί μας και μάθετε τι σημαίνουν τα μυστήρια και παράξενα μέρη στον πλανήτη μας. Devil’s Tower - Ουαϊόμινγκ Πρόκειται για ένα από τα πιο γνωστά αξιοθέατα και το πρώτο εθνικό μνημείο της Αμερικής.  Έχει οβάλ σχήμα, ύψος 386 μέτρα και βρίσκεται βορειοανατολικά του Ουαϊόμινγκ. Ονομάστηκε «Πύργος του διαβόλου» από τα μέλη της αποστολής του 1875 που επισκέφτηκαν την περιοχή. Το γεωλογικό φαινόμενο δημιουργήθηκε από ιζηματογενή πετρώματα και αποτελούσε μυστήριο για τους ιθαγενείς. Τα παλαιότερα πετρώματα δημιουργήθηκαν 195 εκατομμύρια χρόνια, πριν από την πτώση της στάθμης της θάλασσας και τις κλιματικές αλλαγές που σημειώθηκαν στο πέρασμα του χρόνου. Σύμφωνα με μια επιστημονική θεωρία ο «Πύργος» δημιουργήθηκε από πυριγενή εισβολή.Αλλά αρκετά με την επιστήμη. Οι ιστορίες, οι μύθοι και οι θρύλοι γύρω από τον πύργο είναι πολύ πιο ενδιαφέροντα, ούτως ή άλλως. Ο Πύργος του διαβόλου είναι ένας ιερός χώρος για τους ιθαγενείς Αμερικανούς πριν από αιώνες. Οι διαφορετικές φυλές έχουν διαφορετικές ιστορίες, αλλά είναι όλες παρόμοιες.

Lab of Mystery

https://www.youtube.com/channel/UCOZw1EA8YyfItoBJ7jyVU0A

Εεμ.. δεν είναι μόνο η ζωοκλοπή

Εεμ.. δεν είναι μόνο η ζωοκλοπή

Χρονογράφημα του Ευάγγ. Αθανασιάδη

Προ ημερών είχαμε πει για τα έθιμα της ζωοκλοπής⁽¹⁾ στην Κρήτη. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό.

 Στην Κρήτη μη περιμένετε να υπάρξει καταγγελία ή μάρτυρας για Βεντέτα, δλδ φόνο τιμής-αντεκδίκησης, οπλοκατοχή, μπαλωθιές, δλδ πυροβολισμοί σε γλέντι και για ζωοκλοπή, που το έχουμε ξαναγράψει.

Στην βεντέτα ή στα «οικογενειακά», όπως λέγεται στην τοπική λαλιά, είναι υποχρεωμένα τα ενήλικα αγόρια να πάρουν το αίμα πίσω. «Δίκαιο τιμής και ανταπόδοσης». Είναι ένας πανάρχαια εθιμικά θεσπισμένος τρόπος δικαιοσύνης, κατά το αρχαίο «ει και πάθοι τα τ’ ερεξε, δίκη κ’ ιθεία γένοιτ΄ αν» (μόνο σαν πάθει ό,τι έκανε, δικαιοσύνη σωστή θα αποδοθεί»⁽²⁾.

Στις βεντέτες⁽³⁾ ποτέ δεν αποτελούν στόχους αντεκδίκησης οι γυναίκες. Η γυναίκα βρισκόταν στο απυρόβλητο, αφού δεν συνυπολογιζόταν στα ντουφέκια της οικογένειας. Ακόμα και αν η γυναίκα πραγματοποιούσε εγκληματική πράξη, δεν αποτελούσε το στόχο στις οικογενειακές αντεκδικήσεις».

Η κατάρα σε μια οικογένεια είναι να μην έχει «ασερνικά». Μόλις γεννηθεί «ασερνικό» το κύρος της οικογένειας στην κοινωνία του χωριού αλλάζει, αναβαθμίζεται. Ας είναι ακόμη βυζανιάρικο. Θα έχουν τον φόβο του, για μετά 20 χρόνια. Οικογένειες έχουν εγκαταλείψει τα χωριά τους, ή επειδή δεν είχαν άντρες να τους προστατέψουν ή από ντροπή γιατί δεν μπορούσαν να ανταποδώσουν το φονικό.

Σε σπάνιες περιπτώσεις γινόταν «σασμός» (συμφιλίωση), κυρίως με «συντεκνιά» (βάφτιση), ή σπανίως με γάμο μεταξύ των δύο αντιπάλων οικογενειών. Σε ακόμη πιο σπάνιες περιπτώσεις γινόταν με συμφωνητικό, που το δημοσίευαν στις τοπικές εφημερίδες, ώστε να πιστοποιείται ότι δεν υστέρησαν σε τιμή οι οικογένειες.

Για την οπλοκατοχή⁽⁴⁾ δεν έχουμε να πούμε τίποτα γιατί θεωρείται αυτονόητο να έχουν όπλα, πλέον του ενός και λίγο ισχυρότερα από αυτά που νομίζετε και μπορείτε να φανταστείτε. Μέχρι καλάσνικοφ, χειροβομβίδες, οπλοπολυβόλα, πολυβόλα μέχρι και όλμους. Για αντιαεροπορικούς πυραύλους δεν ξέρω, αλλά δεν νομίζω να μείνανε τόσο πίσω…

Οι μπαλωθιές θεωρούνται απαραίτητο έθιμο. Εάν προκύψει τραυματισμός ή και θάνατος από μπαλωθιά, πρώτον δεν θα υπάρξει κατηγορία ή ούτε κανένας μάρτυρας, αλλά και η μεταξύ τους συμπεριφορά είναι άλλη, επιεικέστερη από την βεντέτα.

Τώρα στα Ζωνιανιά⁽⁵⁾ στα ορεινά του Νομού Ρεθύμνου, τα πράγματα είναι λίγο αλλιώς. Προστατεύεται και το «χορταράκι», αυτό που δεν ταΐζουν τα πρόβατα. Αλλά και η όλη αντίληψη των πραγμάτων είναι λίγο διαφορετική. Είναι η πιο αρματωμένη περιοχή της Ευρώπης.

Το 2007, λόγω γεγονότων πήγε ένα συνεργείο στην πλατεία του χωριού, μπροστά από την Εκκλησία. Ενώ εξελισσόταν η συνέντευξη, στο πλάνο μπαίνει δυναμικά ένα σκουρόχρωμο αγροτικό, ψιλοκτυπημένο δεξιά και αριστερά, με φαρδιές τρακτερωτές ρόδες, χωρίς πινακίδες και με ενισχυμένες αναρτήσεις και προφυλακτήρες. Πίσω από το κάθισμα ήταν κρεμασμένη η κυνηγητική καραμπίνα, που εκεί λογιέται για νερομπίστολο.

Σταματά απότομα το HILUX TOYOTA αγροτικό …και βγαίνει βιαστικά ο παπάς του χωριού, για την εκκλησιά. Στρέφει όμως στο συνεργείο, χαιρετά σηκώνοντας καμαρωτά την παλάμη του και λέει: «Γεια σας κοπέλια.... Πως απ΄ τα μέρη μας; Πάω για εσπερνό και μετά σας περιμένω στον καφενέ απέναντι για ρακί»....... και χαμογελά καλοσυνάτα. Ο λόγος του και το καλοσυνάτο χαμόγελο έφερε λίγο τα σωθικά τους… στα συγκαλά τους…

Και τι θυμήθηκα τώρα !

Στην Δ’ Μοίρα Καταδρομών υπηρετούσε την θητεία του, ένας καταδρομέας από τα Ζωνιανά. Υπόδειγμα «Πατούχα» (ορεσίβιος): Ευθύς, λίγο ευχάριστα αγροίκος, αλλά πρόθυμος, αποδοτικός, πειθαρχικός και λιγομίλητος. Τον χρησιμοποιούσαμε και για οδηγό. Λίγο προτού απολυθούν, για τους καλούς οδηγούς, σαν ανταμοιβή ακολουθούσαμε μία διαδικασία και μετατρέπαμε τα στρατιωτικά τους διπλώματα σε πολιτικά, φορτηγού.

Ο υποδιοικητής της Μονάδος καλεί τον παραπάνω στρατιώτη και του λέει: «Να πας στο γραφείο κινήσεως και να δώσεις τα απαραίτητα για μετατροπή του διπλώματος. Είναι ένα χρήσιμο εφόδιο. Μπορεί να σου χρειαστεί».

Μετά από λίγες μέρες, ο Υποδιοικητής ρωτάει τον Αξκό Γραφείου κινήσεως εάν συμπεριέλαβε και τον αναφερόμενο στρατιώτη. Η απάντηση ήταν ότι δεν πήγε, δεν εμφανίστηκε και δεν ζήτησε να περιληφθεί.

Ο Υποδιοικητής ξανακάλεσε τον Καταδρομέα για να πάει να υπαχθεί στην ευνοϊκή διαδικασία. Κανένα αποτέλεσμα.

Στην Τρίτη πρόσκληση του Υποδιοικητή ο Ζωνιανός Καταδρομέας απήντησε: «Μη με ζορίζεις  κύριε Υποδιοικητή μου. «Στα Ζωνιανά εμείς οδηγούμε ότι να΄ ναι... μικρά ή μεγάλα φορτηγά, χωρίς να ‘χουμε διπλώματα. Και ΄γω ίντα να το κάμω αυτό το δίπλωμα..... θα με περγελούν και θα με περιπαίζουν ούλοι!»…

Και όλα αυτά σε έναν άπταιστο ενικό, που όμως έβλεπες ότι έβγαζε όσο σέβας είχε μέσα του. Με τέσσερεις τέτοιους πας και παίρνεις και τη Πόλη….

(1)  Στο άρθρο  Στρώσε τάβλα να γευτούν.

(2)  Αναφέρεται στον Αριστοτέλη στα «Ηθικά Νικομάχεια» από τον μυθικό Ροδάμανθο ως εισηγητή του «Δικαίου της ανταπόδοσης». Σαν άτυπος νόμος συναντάται από την Μινωική εποχή.

(3)  Μία από τις μεγαλύτερες βεντέτες του νησιού ξεκίνησε το 1941, με τη Κρήτη να βρίσκεται υπό Γερμανική κατοχή, μεταξύ δύο πολυμελών οικογενειών, των Σαρτζετάκηδων και των Πενταράκηδων. Αφορμή υπήρξε μια γυναίκα, όμως με το πέρασμα των χρόνων η αφορμή ξεχάστηκε και έμεινε το μίσος των δύο οικογενειών με αποτέλεσμα μέσα σε 15 χρόνια οι δύο οικογένειες να μετρούν 140 νεκρούς άντρες.

(4)  Τώρα στην ορεινή Κρήτη (Ψηλορείτη, Λευκά Όρη, Μαδάρες και Λασηθιώτικα βουνά) τα πράγματα κινούνται από τα όρια της παραβατικότητας (τροποποιημένες κυνηγετικές καραμπίνες κλπ) μέχρι την παράνομη οπλοκατοχή με το κάθε είδους όπλο, για την προστασία τους. Η έννοια προστασία εκλαμβάνεται τουλάχιστον, ως εξής:

α. Ενεργεί αποτρεπτικά. Να ξέρουν ότι έχω όπλο, οπότε να προσέχουν την  συμπεριφορά τους.

β. Με το πολεμικό τουφέκι μπορώ να πυροβολώ μακριά και να προστατεύσω το αμπέλι μου, το κοπάδι μου, το σπίτι μου ή τις έκνομες δραστηριότητες μου.

γ. Έχω όπλο, διότι μου προσθέτει κύρος και γιατί όλοι έχουν.

δ. Έχω όπλο, γιατί είμαι «άντρας», δλδ Κύρης, τιμωρός κλπ.

(5) Είναι ορεινό απομονωμένο χωριό του νομού Ρεθύμνης, στον Ψηλορείτη (όρος Ίδη). Οι κάτοικοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία και την γεωργία. Η Κοινότητα Ζωνιανών αρνήθηκε να ενταχτεί στο σχέδιο Καποδίστρια και να γίνει μέρος μεγαλύτερου Δήμου. Έγινε τροπολογία στη Βουλή και αναγνωρίστηκε ως ξεχωριστή Κοινότητα.

Το 2006, στα Ζωνιανά, ένοπλοι έβαλαν με καταιγισμό πυρών κατά αστυνομικών που προσπάθησαν να επιχειρήσουν στο χωρίο.

Το 2007 έγινε επίθεση με σημαντικό αριθμό «καλάσνικοφ», κατά  ισχυρών αστυνομικών δυνάμεων, που προσπάθησαν να κάνουν έφοδο για τον εντοπισμό φυτειών κάνναβης, με αποτέλεσμα τον σοβαρό τραυματισμό τριών αστυνομικών.

Τα Ζωνιανά ονομάστηκαν έτσι, κατά μία εκδοχή, από την τοπική έκφραση «Ζώνε Θεέ», δηλ. «Άκουσέ με, Θεέ μου».

https://fonientos.blogspot.com/

H επαφή με την τέχνη χαρίζει μακροζωία, σύμφωνα με έρευνα

Σε μια έρευνα από το University College του Λονδίνου, οι επιστήμονες απέδειξαν ότι οι επισκέψεις στα μουσεία, στις γκαλερί και στο θέατρο συνδέονταν με περισσότερα χρόνια ζωής. Όσο περισσότερη τέχνη έχουμε στη ζωή μας, τόσο το καλύτερο.

Ήδη γνωρίζουμε ότι οι τέχνες έχουν φανερά θετική επίδραση στην υγεία μας, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να ανακηρύττει πρόσφατα ότι οι τέχνες συνεισφέρουν στη διατήρηση της υγείας μας. Με αυτό κατά νου, οι ερευνητές αποφάσισαν να δουν αν οι τέχνες επιδρούν και στην θνησιμότητα.

Συνέλεξαν δεδομένα από πάνω από 6.000 Άγγλους ενήλικες ηλικίας 50 ετών και άνω, οι οποίοι είχαν συμμετάσχει σε μια εθνική μελέτη για τη γήρανση. Εκείνη η μελέτη περιελάμβανε ερωτήσεις για το πόσο συχνά οι συμμετέχοντες πήγαιναν στο θέατρο, σε συναυλίες, σε μουσεία, σε γκαλερί και εκθέσεις. Οι ερωτήσεις επαναλαμβάνονταν ανά κάποια χρόνια.

Αναλύοντας τα υπάρχοντα δεδομένα, οι ερευνητές από το University College του Λονδίνου βρήκαν ότι όσοι ασχολούνται με κάποιο τρόπο με τις τέχνες μόνο μία ή δύο φορές το χρόνο είχαν 14% λιγότερες πιθανότητες να αποβιώσουν κατά τα χρόνια της έρευνας συγκριτικά με όσους δεν είχαν καμία επαφή με την τέχνη.

Και τα ευρήματα δεν σταμάτησαν εκεί: Όσοι ασχολούνται με τις τέχνες ανά κάποιους μήνες ή και περισσότερο παρουσίαζαν ακόμα μικρότερο κίνδυνο θανάτου, με 31% λιγότερες πιθανότητες σε σύγκριση με όσους δεν ασχολούνταν με την τέχνη.

Η σημασία των τεχνών

Η ομάδα εξέτασε άλλες μεταβλητές, όπως οικονομικούς και κοινωνικούς παράγοντες και τα ευρήματά τους δεν επηρεάστηκαν καθόλου. Και αν και αυτή η έρευνα αποτελεί παράδειγμα συσχέτισης, όχι απαραίτητα αιτίας – αποτελέσματος, το βέβαιο είναι ότι μόνο καλό μπορεί να μας προσφέρει η τέχνη.

Επιπλέον, τα ευρήματα τονίζουν άλλο έναν παράγοντα: Οι άνθρωποι που χρειάζονται περισσότερο την τέχνη, όπως όσοι αντιμετωπίζουν κατάθλιψη, έχουν λιγότερες πιθανότητες να την δοκιμάσουν. Ίσως θα έπρεπε λοιπόν να ενισχύουμε ακόμα περισσότερο την συμπερίληψη της τέχνης σε κάθε θεσμό, όπως στο σχολείο, αλλά και στις θεραπείες κάθε είδους.

https://www.omorfhzwh.gr/

Δοκίμιο για δυο δοκιμιογράφους: Γιώργος Θεοτοκάς – Ρόδης Ρούφος

Δοκίμιο για δυο δοκιμιογράφους: 

Γιώργος Θεοτοκάς – Ρόδης Ρούφος

• ResPublica, διαδικτυακό περιοδικό

(10/01/2020)

Κείμενο: Ραφαήλ Τσαρτσάλης

Αυτός που πάσχει από αμνησία καταντά να του αφηγούνται την ζωή του άλλοι. Και μια κοινωνία, σαν την δικιά μας, που αγνοεί την ιστορία φτάνει να νομίζει με την βλακώδη αυτοπεποίθηση των μωρών πως όλα όσα βλέπει τα ανακάλυψε η ίδια για πρώτη φορά. Μια από αυτές τις ανακαλύψεις είναι η λεγόμενη μη –μυθοπλασία, καινούργια έννοια, παλιό πράγμα. Τι είναι η μη-μυθοπλασία; Στην πράξη πολύ συχνά δεν είναι τίποτα περισσότερο από τις λογοτεχνικές απόπειρες σε πεζό ανθρώπων που δεν διαθέτουν ούτε την φαντασία που χρειάζεται η πλοκή ενός μυθιστορήματος ούτε την πολυμάθεια και την κριτική ικανότητα που απαιτεί μια σοβαρή μελέτη. Γενικότερα, και πιο κοντά στο πνεύμα εκείνων που μετέρχονται τον όρο, μη μυθοπλασία σημαίνει οποιαδήποτε πεζογραφική απόπειρα με λογοτεχνικές αξιώσεις η οποία δεν στηρίζεται στην αφήγηση φανταστικών συμβάντων. Έτσι, η μη μυθοπλασία μπορεί να περιλαμβάνει δοκίμια, ημερολόγια, ιστορικές βιογραφίες, αυτοβιογραφικά γραπτά, στοχασμούς επί παντός επιστητού και ούτω καθεξής και όλους τους δυνατούς συνδυασμούς τους. Προβάλλει έτσι στην λογοτεχνία ως μια εναλλακτική στο μυθιστόρημα και το διήγημα, ως μια πρωτότυπη απάντηση στον κορεσμό του μυθιστορηματικού είδους.

Το μόνο πρόβλημα με αυτή την αντίληψη είναι ότι η μη μυθοπλασία ούτως ή άλλως κυριαρχούσε στην πεζή λογοτεχνία της Ευρώπης για κοντά δυόμιση χιλιετίες. Επειδή τείνουμε να ταυτίζουμε απόλυτα την πεζή λογοτεχνία, δηλαδή την απόπειρα να επιτευχθεί δια του πεζού λόγου εκείνη η απροσδιόριστη επίδραση στο κοινό που χαρακτηρίζει την τέχνη κάθε είδους, με το μυθιστόρημα πρωτίστως και δευτερευόντως με το διήγημα και αντίθετα να κρίνουμε όλα τα άλλα κείμενα μόνο ως προς την επιστημονική εγκυρότητα των στοιχείων και των συλλογισμών τους, ξεχνούμε πως το μυθιστόρημα είναι ένα σχετικά καινούργιο είδος που μόλις τον δέκατο ένατο αιώνα κυριάρχησε για τα καλά στις προτιμήσεις του κοινού. Πριν τα χίλια οχτακόσια, από την εποχή των πρώτων λογογράφων της Ιωνίας, οι αναγνώστες αναζητούσαν λογοτεχνική ευχαρίστηση, και όχι απλώς ενημέρωση ή μόρφωση σε κάθε είδους πεζογραφήματα. Οι διάλογοι του Πλάτωνα και οι αγορεύσεις του Κικέρωνα, οι λόγοι των μεγάλων ιεροκηρύκων και τα έργα των κλασσικών ιστορικών υπήρξαν για αμέτρητες γενιές μορφωμένων Ευρωπαίων λογοτεχνικά πρότυπα, ενώ το μυθιστόρημα θεωρούνταν για πολύ καιρό ένα είδος παρακατιανό.

Μέσα σε αυτό το άγριο δάσος της πεζής λογοτεχνίας, προτού μετατραπεί σε ομοιόμορφο λιβάδι για να βοσκάνε οι μυθιστοριογράφοι, εμφανίζεται σχετικά αργά, τον καιρό της Αναγέννησης, το δοκίμιο. Εδώ το όνομα αναγνωρίζεται ευκολότερα από το πράγμα. Πολλοί ξέρουν ότι νονός και εφευρέτης του δοκιμίου είναι ένας Γάλλος, ο Μονταινί, ο οποίος εξέδωσε τα δοκίμιά του το 1580. Πριν απ’ αυτόν ο Πλούταρχος και στους βυζαντινούς χρόνους ο Θεόδωρος Μετοχίτης έγγραψαν σύγχρονες πραγματείες πρόδρομες των δοκιμίων αυτών αλλά η σύμβαση αναγνωρίζει τον Μονταινί ως πατέρα του είδους. Τι είναι όμως το δοκίμιο; Είναι ευκολότερο να ξεκινήσουμε απ’ το τι δεν είναι. Πρώτα απ’ όλα δεν είναι μυθιστόρημα, γιατί δεν εκτείνεται σε μάκρος και δεν στηρίζεται στην αφήγηση κάποιας μυθοπλασίας, άρα δεν είναι και διήγημα. Επίσης δεν είναι εκτεταμένη φιλοσοφική ή επιστημονική μελέτη, με παραπομπές και βιβλιογραφία, απευθυνόμενη σ’ ένα ακαδημαϊκό κοινό ή ένα κοινό που να επιζητεί ακαδημαϊκές γνώσεις. Βέβαια, από πολύ νωρίς εμφανίστηκε η συνήθεια τέτοιου είδους μελέτες να επιγράφονται από τους συγγραφείς τους δοκίμια, αλλά κάτι τέτοιο καθιστά ακόμα και μια απλή περιγραφή σαν αυτή που επιχειρούμε εδώ, πόσο μάλλον έναν ορισμό, του δοκιμίου, αδύνατη, στερώντας τον όρο από κάθε νόημα. Το πραγματικό δοκίμιο είναι σύντομο και έχει λογοτεχνικές αξιώσεις. Ακόμα πιο σίγουρο είναι ότι δεν έχει κάποιο συγκεκριμένο θέμα. Όλα τα θέματα, από τα πιο ανάλαφρα και κωμικά, όπως οι άνθρωποι που τρέχουν πίσω απ’ το καπέλο τους, μέχρι τα πιο σοβαρά και μεγαλόπνοα, όπως η ουσία του χρόνου και ο ρόλος του Αμερικανού διανοούμενου, μπορούν να γίνουν υλικό ενός δοκιμίου. Τέλος, το δοκίμιο είναι είδος στοχαστικό. Ακόμα και όταν ο δοκιμιογράφος περιγράφει ένα πρόσωπο, μια κοινωνική συμπεριφορά ή αφηγείται ένα γεγονός αναμιγνύει σ’ αυτά τις σκέψεις του και γι’ αυτό η προσωπικότητά του ίσως γίνεται γενικά αισθητότερη απ’ ό,τι σε άλλα είδη.

Το δοκίμιο δεν κατόρθωσε ποτέ να αποκτήσει μεγάλη δημοφιλία, παρόλο που αναπτύχθηκε λιγότερο ή περισσότερο σε όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές λογοτεχνίες, κάποτε από μεγάλους συγγραφείς, όπως τον Γκραθιάν στην Ισπανία του δεκάτου εβδόμου αιώνα και τον Ουναμούνο του εικοστού, τον Τσβάιχ και τον Ρίλκε στον γερμανόφωνο χώρο ή τον Καμύ στην Γαλλία. Εκεί όμως που γνώρισε την μεγαλύτερη άνθηση και οι συγγραφείς του χαίρουν της μεγαλύτερης εκτίμησης, όπου σε κάθε αιώνα εμφανίζονται αδιάκοπα αριστουργήματα από κάθε ιστορία της ντόπιας λογοτεχνίας είναι αναμφισβήτητα η Αγγλία και η αγγλόφωνη λογοτεχνία γενικότερα. Εκεί εμφανίζεται τον δέκατο έβδομο αιώνα ο σερ Τόμας Μπράουν, τον δέκατο όγδοο οι Διόσκουροι Άντισον και Στηλ και ο Σάμουελ Τζόνσον, ο συγγραφέας με το μεγαλύτερο κύρος στην εποχή του, τον δέκατο ένατο οι μεγάλοι ρομαντικοί δοκιμιογράφοι που αντικατέστησαν τους μεγάλους ρομαντικούς ποιητές, ο Λαμπ, ο Χάζλιτ, ο ντε Κουίνσυ, και ακόμα ο ο Κάρλαϊλ και ο Ράσκιν, στο γύρισμα του αιώνα πάλι η κωμική ιδιοφυΐα του Γκίλμπερτ Τσέστερτον, και στον εικοστό, δίπλα σε ονόματα σαν του Τ.Σ. Έλιοτ και της Βιρτζίνιας Γουλφ, ο Τζορτζ Όργουελ, εκτιμώμενος συχνά ως ο μεγαλύτερος Άγγλος δοκιμιογράφος του περασμένου αιώνα. Στην Ελλάδα αντίθετα το δοκίμιο υπήρξε είδος υπανάπτυκτο. Ούτε στα ράφια των βιβλιοπωλείων ούτε στις δημόσιες βιβλιοθήκες θα βρει κανείς να έχει περίοπτη θέση. Στην μέση εκπαίδευση, δοκίμια, συνήθως τα πιο μέτρια, διδάσκονται στο μάθημα της νεοελληνικής της γλώσσας, αλλά, αν δεν κάνω λάθος, όχι σε αυτό της καθαυτό λογοτεχνίας, καθώς προφανώς δεν κρίνονται άξια να σταθούν δίπλα στα ποιήματα, τα διηγήματα, και τα αποσπάσματα μυθιστορημάτων. Κι όμως η ελληνική λογοτεχνία δεν κατόρθωσε ίσως λιγότερα στον τομέα αυτό απ’ ό,τι κατάφερε, προσπαθώντας πολύ περισσότερο, στο μυθιστόρημα διαθέτοντας μερικούς αληθινά σπουδαίους δοκιμιογράφους όπως τον Εμμανουήλ Ροΐδη, τον Γιώργο Σεφέρη, τον Ζήσιμο Λορεντζάτο, τον Γιώργο Θεοτοκά και τον Ρόδη Ρούφο. Απ’ αυτούς οι δυο τελευταίοι διαθέτουν χαρακτηριστικά που τους κάνουν να ξεχωρίζουν απ’ τους άλλους και να μοιάζουν μεταξύ τους και μ’ αυτούς θ’ ασχοληθούμε παρακάτω.

Ά

Ρόδης Ρούφος (1924-1972)

Γεννημένος δεκαοχτώ χρόνια μετά τον Θεοτοκά, ο Ρούφος θα μπορούσε να αποκληθεί μικρός Θεοτοκάς, όπως ο Κορίνθιος ρήτορας Δείναρχος ονομάστηκε μικρός Δημοσθένης. Αμφότεροι ήταν αστοί, Ευρωπαίοι, όχι απλώς φιλοευρωπαίοι, σταθερά φιλελεύθεροι στην πολιτική τους στάση και την γενική κοσμοθεωρία τους, καλλιέργησαν το δοκίμιο και επιχείρησαν να γράψουν μυθιστορήματα τοιχογραφίες εποχής, όπου πραγματεύονταν όλα τα μεγάλα πολιτικά και ιδεολογικά ζητήματα του καιρού τους. Ως προς αυτό κανείς τους δεν ευτύχησε ολότελα και ο Ρούφος ειδικά δίκαια κατατάσσεται στους ήσσονες μυθιστοριογράφους.

Από τα μισοξεχασμένα σήμερα μυθιστορήματά του καλύτερη εντύπωση κάνει η συλλογή δοκιμίων με τον τίτλο οι Μεταμορφώσεις του Αλάριχου, από το πιο διάσημο αναμεταξύ τους, η οποία μάλιστα επανεκδόθηκε πρόσφατα. Όπως συμβαίνει συχνά όταν τα έργα παλιών συγγραφέων ξαναβγαίνουν μετά από καιρό προβλήθηκε η επικαιρότητα των δοκιμίων, πρώτα απ’ όλα απ’ τον εκδότη τον ίδιο. Τέτοια επικαιρότητα δεν υπάρχει. Τα κείμενα αυτά ασχολούνται ξεκάθαρα με ζητήματα της εποχής του συγγραφέα, την εθνικοφροσύνη, τον Ψυχρό Πόλεμο, το μετεμφυλιακό ελληνικό κράτος, την δικτατορία των συνταγματαρχών και τα ζητήματα αυτά ανήκουν όλα πλέον στον χώρο της μελέτης του παρελθόντος, ξένα στις σημερινές γενιές. Ο Ψυχρός Πόλεμος και οι πολιτικές πραγματικότητές του τέλειωσαν εδώ και τριάντα χρόνια, η χούντα ως απόληξη όλης της μετεμφυλιακής τάξης πραγμάτων δεκαπέντε χρόνια πρωτύτερα και τίποτε απ’ τα δυο δεν απειλεί να ξαναεμφανιστεί ή μοιάζει σοβαρά με τις κρίσεις του παγκοσμιοποιημένου κόσμου, του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ώριμων έως παραγινομένων ευρωπαϊκών φιλελεύθερων καθεστώτων, του ελληνικού συμπεριλαμβανομένου.

Μα τότε τι ενδιαφέρον μπορούν να έχουν τα δοκίμια του Ρούφου; Αυτό έγκειται στον τρόπο που πραγματεύεται τα θέματά του ο Ρούφος, ο τρόπος ενός γνησίου φιλελευθέρου και τέκνου του Διαφωτισμού. Παντού εφαρμόζει ένα ψύχραιμο ορθολογισμό. Όταν ασχολείται με κάτι, λόγου χάρη μια αποτίμηση της ελληνιστικής εποχής, παραθέτει τα δεδομένα, ψάχνει ομοιότητες και διαφορές, ορίζει τις έννοιες που χρησιμοποιεί, ζητά να βρει τις αντιφάσεις και τις λογικές συνέπειες ενός ισχυρισμού ή κάποιου επιχειρήματος για να καταλήξει προσεκτικά σε κάποια συμπεράσματα που δεν αισθάνεσαι ποτέ ότι τα είχε έτοιμα και περίμενε αφορμή για να σου τα σερβίρει. Το χαρακτηριστικότερο δοκίμιο του απ’ αυτή την άποψη, περισσότερο και από τις υποβλητικές Μεταμορφώσεις του Αλάριχου, είναι Η νεοελληνική συντηρητική ιδεολογία. Εδώ με τετράγωνη λογική και επιστημονική αυστηρότητα, περισσότερη απ’ όση θα βρει κανείς στο έργο πολλών ακαδημαϊκών1, ξεκινάει να μελετήσει τον νεοελληνικό συντηρητισμό. Αρχίζει με μια παρουσίαση και δικαιολόγηση της μεθόδου του, προχωράει με ορισμένες δύσκολα αμφισβητήσιμες εμπειρικές παρατηρήσεις και απ’ αυτές εξάγει τα συστατικά του συντηρητισμού, που τα ορίζει ως την τριάδα πατρίς θρησκεία οικογένεια, τα οποία εξετάζει ένα ένα αναλυτικά ως προς την φύση και τις κοινωνικοπολιτικές του συνέπειες, μετά ελέγχει την λογική τους σχέση και τα επιχειρήματα της αντίπαλης άποψης και καταλήγει σε μια σύγκριση της νεοελληνικής συντηρητικής ιδεολογίας όπως την έχει περιγράψει με τις τάσεις στην κοινωνία ούτως ώστε να κάνει λογικά αναγκαίες προβλέψεις για το μέλλον της. Αρνητικό καθρέφτισμα τούτης της θετικής εφαρμογής του ορθού λόγου είναι ένα μικρό κείμενο του 1955 (Άνθρωποι και βιβλία). Εκεί, σε μια βιβλιοκρισία του έργου ενός υπερσυντηρητικού κοινωνιολόγου, κατακεραυνώνει τις πομπώδεις λέξεις με το ασαφές νόημα, την έλλειψη ακριβολογίας και την αδιαφορία για την τυπική λογική, τις αναπόδεικτα αυταπόδεικτες διακηρύξεις.

Ο ορθολογισμός του Ρούφου είναι οργανικό στοιχείο του φιλελευθερισμού του. Λίγοι Έλληνες διανοούμενοι, και τότε και τώρα έχουν τόσο ξεκάθαρη συνείδηση της ιδεολογίας τους και ευρύτερα των διανοητικών εργαλείων με τα οποία καταλαβαίνουν και αξιολογούν τον κόσμο. Και αυτοί που περηφανεύονται για την άγνοιά τους, δηλώνοντας πάνω από ιδεολογίες, είναι σαφώς περισσότεροι. Γιατί ο Ρούφος γνωρίζει σε βάθος την πνευματική παράδοση τις αξίες της οποίας επικαλείται, για αυτό και αρνείται επίμονα να τις συμβιβάσει με το ελληνοχριστιανικό ιδεώδες ή να κάνει τα στραβά μάτια όταν αυτές καταπατούνται σε βάρος των ιδεολογικών αντιπάλων του φιλελευθερισμού. Δεν συμπαθεί τις φιλοαμερικάνικες δικτατορίες περισσότερο απ’ τα σοβιετικά καθεστώτα ούτε δέχεται ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα σταματάνε μπροστά στις πόρτες των κομμουνιστών. Έχοντας πει όλα αυτά, θα είχε πράγματι ενδιαφέρον να αντιπαραβάλλουμε τον Ρούφο με όλους εκείνους τους σημερινούς Έλληνες διανοουμένους που χρησιμοποιούν τον φιλελευθερισμό και τον Διαφωτισμό σαν πολεμική ιαχή, αλαλάζοντας την καθώς εκτοξεύουν ύβρεις και κατηγορίες για σατανικά σχέδια εναντίον των αντιπάλων τους με όλη την υστερική μισαλλοδοξία των μεσαιωνικών καλόγερων, άνθρωποι πάντα πρόθυμοι να φωνάξουν την αστυνομία και τον εισαγγελέα όταν κάποιος λέει πράγματα που δεν τους αρέσουν ενώ κατά τα άλλα μαζεύουν υπογραφές όταν μηνύονται οι ομοϊδεάτες τους, τόσο εξοικειωμένοι με τον ορθό λόγο, όσο ήταν με τα μαχαιροπίρουνα οι Ιχθυοφάγοι.

Όσον αφορά το ύφος των δοκιμίων του Ρούφου, αντανακλά και εντείνει την εντύπωση της πνευματικής του στάσης. Λιτό, συγκρατημένο, δίχως ρητορείες ή εξάρσεις, ενίοτε ειρωνικό, θυμίζει κάποτε Γάλλους συγγραφείς του δεκάτου ογδόου αιώνα. Η καθαρότητα της γραφής ευχαριστεί μαζί με την καθαρότητα της σκέψης. Κάποτε βέβαια γίνεται υποβλητικότερο, όπως στις διάσημες Μεταμορφώσεις του Αλάριχου ή το δοκίμιο για τα γενέθλια του Σεφέρη, αφήνοντας χώρο σε μελαγχολικές αναπολήσεις η ποιητικά αποσπάσματα. Ακόμα και τότε όμως το πάθος δεν ταράζει την ηρεμία της γραφής περισσότερο απ’ όσο το επιτρέπει το μέτρο.

΄Β

Γιώργος Θεοτοκάς (1906-1966)

Κανένας άλλος Έλληνας συγγραφέας, με την εξαίρεση του μεγάλου Ζήσιμου Λορεντζάτου, δεν αξίζει τον τίτλο του δοκιμιογράφου όσο ο Γιώργος Θεοτοκάς. Βέβαια πολλοί συγγραφείς, ιδίως τον εικοστό αιώνα, έχουν στην εργογραφία τους συλλογές δοκιμίων, όπως είναι ο Τερζάκης, ο Παναγιωτόπουλος, ο Ελύτης κι άλλοι. Αλλά γι’ αυτούς τους ποιητές ή μυθιστοριογράφους τα δοκίμιά τους ήταν ένα πάρεργο και ως τέτοια τ’ αντιμετώπισε και το κοινό. Ως πάρεργα άλλωστε περιγράφει κι ο Ρούφος τα δοκίμιά του σε σχέση με τα μυθιστορήματά του. οπωσδήποτε αυτή δεν είναι η περίπτωση του Θεοτοκά.

Κατ’ αρχάς ο Θεοτοκάς είναι εξ όσων γνωρίζω ο μόνος Έλληνας λογοτέχνης που καθιερώνεται μ’ ένα δοκίμιο, μανιφέστο της λεγόμενης γενιάς του τριάντα, το Ελεύθερο Πνεύμα του 1929, όταν είναι μόλις εικοσιτριών χρονών. Ανάμεσα σ’ αυτό και την ολοκλήρωση του πρώτου του μυθιστορήματος, της Αργούς, το 1936, θα μεσολαβήσουν επτά ολόκληρα χρόνια, στο διάστημα των οποίων παρεμβάλλονται κι άλλα δοκίμια. Έξω απ’ αυτό ο Θεοτοκάς έχει πλήρη επίγνωση της σημασίας του δοκιμίου ως λογοτεχνικού είδους. Σ’ ένα ωραιότατο δισέλιδο δοκίμιο για το δοκίμιο, γραμμένο στα 1940, εκφράζει τις απόψεις του για το θέμα. Το δοκίμιο, λέει, είναι λογοτεχνικό είδος όσο κι όλα τ’ άλλα, «ικανοποιεί ορισμένες καλλιτεχνικές αξιώσεις» και μάλιστα κανένα πεζογραφικό είδος «δεν είναι πιο ελεύθερο, αλλά ούτε και πιο αυστηρό, πιο απαιτητικό». Καταλήγει λέγοντας ότι απευθύνεται στους «μερακλήδες», εκείνους που απολαμβάνουν το καλό γράψιμο. Δεν χρειάζεται κάτι περισσότερο για να του απονεμηθεί ο ασυνήθιστος στα γράμματά μας τίτλος του δοκιμιογράφου.

Αν ο αρμονικός, συμμετρικός μα καμιά φορά ψυχρός λόγος του Ρούφου φέρνει στον νου τον Ισοκράτη, ο Θεοτοκάς αντιστοιχεί στον Δημοσθένη. Όπως εκείνος, πετυχαίνει την τέλεια σύζευξη σκέψης και συναισθήματος, έτσι που η ένταση του πάθους δεν θολώνει την διαύγεια του πνεύματος και η λογική δεν κάνει χλιαρό το συναίσθημα. Ο Θεοτοκάς δεν εκθέτει, τις ζει τις ιδέες του. Στα γραφτά του η δημοκρατία βγαίνει βόλτα μετά την δουλειά στις κωμοπόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών, τα υπαρξιακά άγχη της κοινωνίας της αφθονίας ταλαιπωρούν τους ανικανοποίητους νέους στην Σουηδία, η αγωνία για το μέλλον αιωρείται σαν σύννεφο πάνω απ’ την μεταπολεμική Ευρώπη. Ήδη από τον καιρό του Ελεύθερου Πνεύματος, όσα βλέπει, όσα νιώθει, όσα σκέφτεται φτάνουν στον αναγνώστη ως ένα συναρπαστικό όλο που κάνει κι εκείνον να σκέφτεται, να νιώθει, να βλέπει.

Ας πάρουμε για παράδειγμα το υπέροχο δοκίμιο Ο Ταξιδιώτης της Οργισμένης Εποχής, γραμμένο λίγο μετά τον πόλεμο, το 1947. Εδώ, με έναν τρόπο που θυμίζει τα βρετανικά ντοκυμανταίρ του Χάμφρεϋ Τζένινγκς τον καιρό του πολέμου, με το μοντάζ τους από διαφορετικές εικόνες ώστε ν’ αναδειχθεί η εμπειρία του πολέμου και το πνεύμα της Βρετανίας, υφαίνει μια σειρά από στιγμιότυπα σ’ ένα πανοραμικό τάπητα της Ευρώπης την επαύριο του πολέμου. Διαβάζουμε για έναν Νιγηριανό που απαγγέλει Σαίξπηρ στην αγγλική ύπαιθρο, για την ομορφιά της Ρώμης και την γοητεία του Λονδίνου, για έναν Άγγλο ποιητή, πρώην κομμουνιστή, που προπαγανδίζει την ειρήνη και την βελτίωση του κόσμου, για μια επίσκεψη του Χίτλερ σ’ ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης την περίοδο του Ολοκαυτώματος, για την πίστη ενός απλού Γάλλου στο μέλλον της πατρίδας του, για μια Ιταλίδα περιοδεύουσα πωλήτρια που θρηνεί τον αγαπημένο της, σκοτωμένο ίσως από Έλληνες στρατιώτες στην Αλβανία, για το Παρίσι και τον καθεδρικό της Σαρτρ, επιβλητικό σύμβολο ενός πολιτισμού που παραλίγο να χαθεί για πάντα. Όλα αυτά έχουν την ζωντάνια ενός μυθιστορήματος και την ίδια στιγμή είναι εν τέλει ακριβείς παρατηρήσεις για το τι είχε συμβεί, τι συνέβαινε και τι θα μπορούσε να συμβεί στην Ευρώπη το 1947. Ο Θεοτοκάς θεωρούσε ότι το σημαντικότερο σ’ ένα μυθιστόρημα είναι οι ζωντανοί κι αξιομνημόνευτοι χαρακτήρες και αυτό επεδίωκε για τα μυθιστορήματά του. Σε γενικές γραμμές, σε σύγκριση τουλάχιστον με άλλους, δεν το κατάφερε. Αλλά σε δοκίμια σαν κι αυτό, απελευθερωμένος από πλοκή και χαρακτήρες, φανερώνεται ένας μεγάλος συγγραφέας.

Ως προς τον Ρούφο, ο Θεοτοκάς είναι επίσης περισσότερο επίκαιρος. Αυτό οφείλεται ίσως εν μέρει στο ότι ανήκε σε μια γενιά που από το τέλος του πρώτου μέχρι το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου είχε εικοσιπέντε χρόνια, τα χρόνια του περάσματος από την παιδική ηλικία στην ωριμότητα, για να σκεφτεί όλα τα φλέγοντα ζητήματα της εποχής της, που τύχαινε να είναι ταυτόχρονα, σ’ αυτή την εποχή που ο κόσμος διαλύθηκε και χτίστηκε απ’ την αρχή, και όλα τα θεμελιώδη προβλήματα του σύγχρονου κόσμου. Πρέπει όμως να αποδοθεί και σε μια μεγαλύτερή του διορατικότητα, κι ας έχει ο Ρούφος κατά τα φαινόμενα πιο μεγάλη κοινωνιολογική μόρφωση. Βέβαια, ο Θεοτοκάς δεν είναι μεγάλος στοχαστής, οι ιδέες του δεν είναι πρωτότυπες παρά εκείνες οποιουδήποτε ενημερωμένου και παρατηρητικού φιλελεύθερου Ευρωπαίου του καιρού του. Άλλωστε η νεώτερη Ελλάδα δεν έβγαλε ποτέ τέτοιους. Έχει να επιδείξει, σε βαθμό όχι μικρότερο από άλλα δυτικά κράτη αναλόγου μεγέθους, μεγάλους ποιητές, μεγάλους φιλολόγους (από τον Κοραή μέχρι τον Κακριδή), μεγάλους ιστορικούς (από τον Παπαρρηγόπουλο μέχρι την Αγγελική Λάιου και την Αρβελέρ), τουλάχιστον έναν παγκοσμίου φήμης μαθηματικό (τον Καραθεοδωρή) και έναν αντίστοιχο γιατρό (τον Παπανικολάου) και πολλούς διακεκριμένους επιστήμονες σε διάφορους κλάδους, αλλά από φιλοσόφους και κοινωνικούς επιστήμονες μετά την Άλωση ούτε δείγμα. Έτσι, ούτε πρώτος ο Θεοτοκάς στην ιστορία της δυτικής σκέψης διατυπώνει το ιδεώδες του φιλελευθερισμού και της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας του ατόμου, ούτε πρώτος εφιστά την προσοχή στην πολιτισμική κρίση και τα υπαρξιακά άγχη της βιομηχανικής κοινωνίας. Και οι σκέψεις του για την ιστορική εξέλιξη του Ελληνισμού αντανακλούν ιστορικές συνθέσεις άλλων. Είναι όμως ικανός για παρατηρήσεις μεγάλης ενάργειας και βάθους πάνω σε θέματα που μας απασχολούν τώρα όσο και τότε.

Το πρώτο μέρος του Ελεύθερου Πνεύματος είναι ίσως η γλαφυρότερη περιγραφή της ταυτόχρονης ενότητας και πολλαπλότητας του ευρωπαϊκού πολιτισμού που έχει γραφεί σε οποιαδήποτε γλώσσα και θα έπρεπε να διδάσκεται σε όλα τα ευρωπαϊκά σχολεία. Η Ευρώπη είναι μάλλον το θέμα για το οποίο ο Θεοτοκάς έχει να πει τα περισσότερα και τα πιο ενδιαφέροντα, ξεχωρίζοντας από το πλήθος των συγχρόνων του. Δέκα χρόνια μετά το Ελεύθερο Πνεύμα, το 1939, τις παραμονές ενός ακόμα πολέμου ανάμεσα σ’ όλα τα ευρωπαϊκά έθνη, διαβλέπει ξεκάθαρα την ανάγκη μιας ομοσπονδιοποίησης της Ευρώπης και θα επανέλθει σ’ αυτή και στα κατοπινά γραπτά του, ιδίως την αμέσως μεταπολεμική περίοδο, υποστηρίζοντας ότι το έθνος κράτος έχει γίνει πολύ μικρό για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα και τις κρίσεις του σύγχρονου κόσμου. Την ίδια στιγμή, όπως αντιλαμβάνεται την εσωτερική ποικιλομορφία της Ευρώπης προειδοποιεί εξ ίσου σοφά ότι μια τέτοια ενοποίηση δεν μπορεί να γίνει χωρίς την συναίνεση των λαών, σαν ένα πείραμα των «τεχνικών εγκεφάλων», ούτε περιφρονώντας το φιλότιμό τους, τα πάθη τους, ακόμα και τις φαντασιοπληξίες τους. Όλα αυτά δύσκολα αφήνουν αδιάφορο τον αναγνώστη μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης που το μέλλον της είναι άδηλο, στο επίκεντρο πια και αυτών των εσωτερικών πολιτικών ανταγωνισμών, άρρηκτα συνδεδεμένο με το μέλλον της δικής του ζωής, όποια κι αν είναι η στάση του απέναντί τους.

Αλλά και για την Ελλάδα και την ελληνική εθνική ταυτότητα έχει να πει μερικά πράγματα άξια προσοχής. Πρώτα απ’ όλα έχει να μας πει ότι είμαστε Ευρωπαίοι, όχι κληρονομικώ δικαίω, χάρη στους ένδοξους ημών προγόνους, αλλά εμείς οι ίδιοι, άμεσα, με τον ίδιο πεζό μα πραγματικό τρόπο που είναι οι Βέλγοι ή οι Ιρλανδοί. Και ακόμα ισχυρίζεται ότι ταυτόχρονα έχουμε στοιχεία από το Βυζάντιο και την εγγύς Ανατολή, με εξοργιστική ψυχραιμία, χωρίς να βλέπει κάποια τραγική αντίφαση σ’ αυτό. Ισχυρισμοί δύσκολα ανατρέψιμοι, μα πόσο μακριά απ’ τα συμπλέγματα αυτών που ακκίζονται με την μοναδικότητα ενός δήθεν έθνους ανάδελφου κι εκείνων πάλι των λεγόμενων φιλοευρωπαϊστών που αυτοπεριφρονούνται, και πάνω απ’ όλα περιφρονούν τους συμπατριώτες τους, ως Βαλκάνιοι ή Ανατολίτες, ανυψώνοντας την Ευρώπη σ’ ένα μονοκόμματο ιδεολόγημα προς το οποίο αρμόζει ο άκριτος θαυμασμός και η δουλικότητα που επιβάλλεται σε αποικιακούς λαούς.

Φυσικά, όπως όλοι οι άνθρωποι, ο Θεοτοκάς έχει κι αυτός τα ελαττώματά του, τα όριά του. Πάνω απ’ όλα είναι αθεράπευτα αστός. Το ίδιο κι ο Ρούφος. Αυτό από μόνο του δεν είναι τρομερό, στην προκειμένη περίπτωση όμως συνεπάγεται ένα στένεμα των οριζόντων τους και μια υπερβολική αυτοπεποίθηση στις αξίες της αστικής κοινωνίας. Ειδικά ο αλαζόνας και θρασύς νέος του 1929, που στο Ελεύθερο Πνεύμα κοιτάει αφ’ υψηλού τον Καβάφη και τον Παπαδιαμάντη, δηλαδή τον μεγαλύτερο ποιητή και τον μεγαλύτερο πεζογράφο της νεοελληνικής λογοτεχνίας, μπορεί να γίνει στ’ αλήθεια στενόμυαλος. Μιλάει για μια Αθήνα που σύντομα θα είναι γεμάτη αυτοκίνητα και θα έχει αεροπλάνα πάνω απ’ την Ακρόπολη και καταδικάζει την ηθογραφία ως απαρχαιωμένη δίχως να δείχνει να υποψιάζεται ότι οι χωρικοί της Σκιάθου και της Κρήτης της εποχής του, και για πολλά χρόνια μετά, ζουν ακόμα όπως περιέγραφαν ο Παπαδιαμάντης και ο Κονδυλάκης στα διηγήματά τους ούτε να τον απασχολούν οι γιγαντωμένες μετά την Μικρασιατική Καταστροφή φτωχογειτονιές της Αθήνας. Με ανάλογη υπεροψία στην κριτική του για τον Καπετάν Μιχάλη του Καζαντζάκη και την Ρούμελη του Πάτρικ Λη Φέρμορ ο Ρούφος βλέπει με συγκατάβαση των θαυμασμό των συγγραφέων για τους Έλληνες της υπαίθρου, θεωρώντας τους ο ίδιος γραφικούς υπανάπτυκτους, απομεινάρια ενός κόσμου του οποίου ο θάνατος δεν είναι μόνο αναπόφευκτος μα και ηθικά επιβεβλημένος. Ο Θεοτοκάς ωστόσο με τα χρόνια θα εξελιχθεί πνευματικά, τόσο στα λογοτεχνικά του γούστα, μετριάζει τον θαυμασμό του για τον Δραγούμη και τον Ψυχάρη, αναγνωρίζει την σημασία του Καβάφη και ανακαλύπτει απ’ τους πρώτους την αξία του Μακρυγιάννη, όσο και ευρύτερα. Ενώ στα 1939 ακόμα βλέπει τον φιλελευθερισμό του ύστερου δεκάτου ενάτου αιώνα, των μεγάλων πολιτικών και κοινωνικών ανισοτήτων, μια χρυσή εποχή, αργότερα γίνεται πιο ευαίσθητος στις οικονομικές και πολιτισμικές αντιφάσεις της δυτικής βιομηχανικής κοινωνίας, θα στραφεί μάλιστα μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο προς την ορθοδοξία, δίχως ποτέ να εγκαταλείψει τον φιλελευθερισμό του. Πάντα όμως, όπως κι ο Ρούφος, δυσκολεύεται να δει τα πράγματα από την οπτική γωνία άλλων τάξεων, και γι’ αυτό συν τοις άλλοις αδυνατεί να αναγνωρίσει οτιδήποτε θετικό στο ΕΑΜ. Πάντα βλέπει όσα φαίνονται απ’ τα αθηναϊκά σαλόνια και τις στήλες του αστικού τύπου. Όσα όμως του επιτρέπεται να διακρίνει τα διακρίνει με βλέμμα οξύ. Ένα τελευταίο παράδειγμα. Σ’ ένα δοκίμιο του 1957 με τίτλο Η Αθήνα και το μέλλον της κάνει την πρόβλεψη ότι αν η πρωτεύουσα συνεχίσει ν’ αναπτύσσεται με τέτοιους ρυθμούς θα καταντήσει Λος Άντζελες. Όταν στην αρχή της ελληνικής κρίσης ένας Αμερικανός δημοσιογράφος στάλθηκε από μεγάλο νεοϋορκέζικο περιοδικό να κάνει ρεπορτάζ για την χώρα αποκάλεσε την Αθήνα Λος Άντζελες με παρελθόν.

Επίλογος

Αν κάποιος ήθελε να πάρει μια ιδέα του δημόσιου λόγου στην σημερινή ελληνική κοινωνία, ιδίως εκείνου των θεωρούμενων ως σοβαρών διανοουμένων, θα έπεφτε στην Σκύλλα του ποιητισμού και στην Χάρυβδη της τεχνοκρατίας. Από την μια άνθρωποι που δημοσιεύουν την μια πλευρά διαλόγων που είχαν με το υποσυνείδητό τους, διανθισμένη με φράσεις που υπό φυσιολογικές συνθήκες θα είχαν θέση μόνο σε ποιητικές συλλογές, και μάλιστα πολύ κακές ποιητικές συλλογές. Κανείς δεν είναι σίγουρος τι θέλουν να πουν, πολύ πιθανόν ούτε οι ίδιοι. Από την άλλη κείμενα ψυχρά, άσχημα, γραμμένα θαρρείς όχι από ανθρώπους, μα από κάποιον ρομποτικό αλγόριθμο, στα οποία κάποιος καθηγητής υπαγορεύει απ’ το βάθρο του ποιο είναι το ορθό και τι δεν επιτρέπεται καν να λεχθεί παρατάσσοντας αντί για επιχειρήματα τεχνικούς όρους δυσνόητους, συχνά αμετάφραστους, όταν το λεξιλόγιό του δεν είναι τόσο πλούσιο στα ελληνικά όσο στ’ αγγλικά. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι πρώτοι αντιπροσωπεύουν το πνεύμα της εποχής του ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα και οι δεύτεροι της εποχής του ΠΑΣΟΚ του Σημίτη. Οι μεν εκφράζουν μια περίοδο κατά την οποία ο κόσμος, μετά την καταπίεση της δικτατορίας και των μετεμφυλιακών χρόνων, ένιωθε ελεύθερος να εκφραστεί όπως θέλει, να πει το μακρύ του και το κοντό του, αν φωνάξει, να βγάλει τα σώψυχά του, ενώ παράλληλα οι διανοούμενοι ζήλεψαν το κύρος που είχε τότε η ποίηση και το τραγούδι στην κοινωνία και διδάχτηκαν από τους ριζοσπάστες φιλοσόφους ότι όσο λιγότερο σε καταλαβαίνουν τόσο πιο μεγαλοφυής θεωρείσαι. Οι δε τα χρόνια του εκσυγχρονισμού, όταν το κυνήγι του χρήματος, η αποδοτικότητα και ο ψυχρός ορθολογισμός πήραν κεντρική θέση ανάμεσα στις αξίες της κοινωνίας, και οι ακαδημαϊκοί ως τεχνοκράτες αναδείχτηκαν σε ιδεολόγους και πρακτικούς των νέων αξιών, σίγουροι για την αυθεντία τους χάρη στην εμπιστοσύνη προς την κοινωνική τάξη και τις ιεραρχίες της που εξασφάλιζε η γενική ευημερία και χάρη στην προστασία της πολιτικής εξουσίας, όπως ένας γιατρός είναι σίγουρος ότι ο ασθενής θα ακολουθήσει την υποδεικνυόμενη θεραπεία είτε κατανοεί τους ιατρικούς όρους που του πετά κατά την διάγνωση είτε όχι.

Κανένας από τους δυο αυτούς ιδεότυπους του δημόσιου λόγου δεν είναι δημοκρατικός. Αρκεί να τους συγκρίνουμε με την ρητορική της κλασσικής αρχαιότητας. Οι ρήτορες της αρχαίας Αθήνας, αναγνωρίζοντας ότι βρίσκονταν μεταξύ ίσων, φρόντιζαν να γίνονται κατανοητοί στη γλώσσα και τα επιχειρήματά τους, βασιζόμενοι στον κοινό νου των συμπολιτών τους ακόμα και όταν μιλούσαν για κρίσιμα ζητήματα μεγάλης πολυπλοκότητας, ζητήματα ειρήνης και πολέμου. Σέβονταν την ευφυΐα του ακροατηρίου τους όπως σέβονταν τον χρόνο του, γι’ αυτό χωρίς να ξεπέφτουν στην κενόδοξη επίδειξη, όπως θα συμβεί με τους διαδόχους τους από την ύστερη αρχαιότητα και μετά, πάσχιζαν ο λόγος τους κοντά στην πειθώ να έχει και καλλιέπεια, ώστε να κρατήσει το ενδιαφέρον του κοινού. Όταν αντίθετα οι σημερινοί δημοσιολόγοι αντιμετωπίζουν το κοινό τους, δηλαδή τους συμπολίτες τους, είτε περίπου σαν το ντιβάνι του ψυχαναλυτή είτε σαν φοιτητές μιας αίθουσας διαλέξεων που θα εξεταστούν στο τέλος του εξαμήνου, επωφελούμενοι συνειδητά ή ασυνείδητα από σχέσεις εξουσίας που διασφαλίζουν ότι τα δικά τους λεγόμενα έχουν μεγαλύτερο κύρος από αυτά ενός απλού ανθρώπου και σίγουρα έχουν απείρως μεγαλύτερη πρόσβαση στα μέσα ενημέρωσης, αδιαφορώντας πόσο δυσνόητοι ή βαρετοί γίνονται, τότε η εγωπάθεια κι ο αυταρχισμός βαρύνουν και τους δυο ιδεότυπους εξίσου.

Μέσα απ’ αυτές τις Συμπληγάδες περνάει σαν την Αργώ το έργο των δυο δοκιμιογράφων μας, του Ρούφου και του Θεοτοκά, που όχι τυχαία εξαρχής συγκρίναμε με τους αρχαίους ρήτορες. Στα δοκίμια αυτών των παλιών καθωσπρέπει αστών στις ασπρόμαυρες φωτογραφίες, φιγούρες ξένες ίσως και απωθητικές σε πολλούς σύγχρονους αναγνώστες, ανακαλύπτουμε έναν καταχωνιασμένο θησαυρό, σαν κάποιος που μαθαίνει ξαφνικά ότι τα σκονισμένα και περιφρονημένα μπιμπελό στην κονσόλα της γιαγιάς του είναι στην πραγματικότητα έργα τέχνης μιας αρχαίας κινεζικής δυναστείας αξίας πολλών εκατομμυρίων. Σ’ αυτούς βρίσκουμε όχι μόνο τον ενθουσιασμό του πνεύματος και το γαλήνεμα της ψυχής, αυτό το θαύμα που μόνο η γνήσια τέχνη μπορεί να πετύχει, μα και έναν τρόπο του σκέπτεσθαι και του εκφράζεσθαι κατάλληλο σε μια αληθινή δημοκρατία.

1# Αυτή η παρατήρηση ισχύει λιγότερο για τους νεώτερους και εκείνους με αγγλοσαξωνική παιδεία, αλλά μόνο επειδή αυτοί μαθαίνουν από φοιτητές να εφαρμόζουν έναν θετικιστικό μπούσουλα στην δομή και την παρουσίαση των γραφτών τους που, όταν δεν πολυκαταλαβαίνουν το νόημα του, πράγμα όχι σπάνιο, τους οδηγεί να παρουσιάζουν τα πιο γελοία συμπεράσματα με όλη την σιγουριά μιας μαθηματικής απόδειξης.

 

http://www.respublica.gr/

https://anhsyxia.wordpress.com/

Δημοσιεύτηκε από τον χρήστη selana

Στρατάρχης Χαφτάρ; Εγώ τον Τούρκο μέσα στην πατρίδα μου δεν θα τον αφήσω!!

Ο στρατάρχης Χαφτάρ τους έτριψε το έγγραφο στα μούτρα: Εγώ τον Τούρκο μέσα στην πατρίδα μου δεν θα τον αφήσω!!

«Αυτό δεν είναι συμφωνία κατάπαυσης πυρός αλλά προδοσία προς την πατρίδα κι το αίμα των ηρώων μας. Μου ζητάτε να βάλω τους τούρκους από την πίσω πόρτα στη χώρα μου και να αναγνωρίσω μία παράνομη συμφωνία. Η απάντηση μου είναι όχι. Ζούμε με τιμή, πεθαίνουμε με τιμή!»

https://olympia.gr/

Κοτόπουλο λεμονάτο με πιλάφι!!!

Σήμερα φτιάχνουμε ένα κλασικό φαγητό που μας ξυπνάει αναμνήσεις... Δείτε πόσο εύκολο είναι και πως μπορούμε όλοι να το φτιάξουμε!!!

Υλικά -1 κοτόπουλο κομμένο σε μερίδες -1/2 ποτηράκι* ελαιόλαδο -1 κρεμμύδι ξερό -1 καρότο -1 ποτηράκι* λευκό κρασί -1 λεμόνι το χυμό του -1 κύβο κότας -αλάτι, πιπέρι, κάρυ *ποτηράκι= ποτήρι του κρασιού

Sotiria amor

https://www.youtube.com/channel/UCTODX4bM6iMC_gQR_1GwDsQ

5 Δυσνόητα Πράγματα Για Το Σύμπαν

5 Δυσνόητα Πράγματα Για Το Σύμπαν





Το Σύμπαν Μπορεί Να Είναι Ένα Πολύ Παράξενο Μέρος. Ενώ Οι Πρωτοποριακές Ιδέες Όπως Η Κβαντική Θεωρία, Η Σχετικότητα Και Ακόμη Και Η Γη Που Γυρίζει Γύρω Από Τον Ήλιο Μπορεί Να Είναι Κοινώς Αποδεκτές, Η Επιστήμη Εξακολουθεί Να Δείχνει Ότι Το Σύμπαν Περιέχει Πράγματα Που Μπορεί Να Δυσκολευτείτε Να Πιστέψετε..σήμερα Ίσως Σας Πιάσω Αδιάβαστους Γι Αυτό Δημιούργησα Αυτό Το Βίντεο Για Σας!πάμε Να Το Δούμε Αρνητική Ενέργεια Θεωρητικά, Η Χαμηλότερη Θερμοκρασία Που Μπορεί Να Επιτευχθεί Είναι Οι Πλην 273.15 °c, Όπου Η Κίνηση Όλων Των Σωματιδίων Σταματά Εντελώς. Ωστόσο, Δεν Μπορείτε Ποτέ Πραγματικά Να Κρυώσει Κάτι Σε Αυτή Τη Θερμοκρασία, Επειδή, Στην Κβαντική Μηχανική Λέει Ότι Κάθε Σωματίδιο Έχει Μια Ελάχιστη Ενέργεια, Που Ονομάζεται "ενέργεια Μηδενικού Σημείου", Η Οποία Δεν Μπορεί Να Πάει Πιο Κάτω. Ααυτή Η Ελάχιστη Ενέργεια Δεν Ισχύει Μόνο Για Τα Σωματίδια, Αλλά Για Κάθε Κενό, Του Οποίου Η Ενέργεια Ονομάζεται "ενέργεια Κενού". Μία Από Τις Ιδιότητες Ενός Κενού Αρνητικής Ενέργειας Είναι Ότι Το Φως Ταξιδεύει Πιο Γρήγορα Σε Αυτό Από Ό, Τι Σε Ένα Κανονικό Κενό, Κάτι Που Μπορεί Μια Μέρα Να Επιτρέψει Στους Ανθρώπους Να Ταξιδέψουν Γρηγορότερα Από Την Ταχύτητα Του Φωτός Σε Ένα Είδος Φυσαλίδων Αρνητικού Κενού Ενέργειας.

Lab of Mystery

https://www.youtube.com/channel/UCOZw1EA8YyfItoBJ7jyVU0A