Με την παρουσίαση του νέου σήματος του Κινήματος Αλλαγής, ένα Ρόδο με κόκκινο, μπλέ και πράσινο χρώμα δεν έλειψαν τα σχόλια στα social media.
Ποικίλα σχόλια στο διαδίκτυο προκάλεσε το νέο σήμα του Κινήματος Αλλαγής, με τους χρήστες στα social media να προσπαθούν να καταλάβουν τι σημαίνει...όπως θα δείτε παρακάτω.
Πάντως κάλλιστα θα μπορούσε να είναι ταυτότητα για απορρυπαντικό δείτε:
Πλυντηρέξ σε κάθε χρήση με το απορρυπαντικό Πλυντηρέξ η μόνη λύση για πλυντήριο γερό.#kinima_allagis - Ξεπλένει τα πάντα: -Τον Κούλη στους 30 βαθμούς -Τον Σημίτη με τα μάλλινα. -Τον Βενιζέλο με διπλή δόση στον κάδο.
Το Κίνημα Αλλαγής του συμβόλου του ΠΑΣΟΚ, από πράσινο ήλιο σε πολύχρωμη προπέλα, χθες ολοκλήρωσε την αποστολή του. Όλα τα υπόλοιπα στο ΠΑΣΟΚ, εκτός από το ΑΦΜ, έμειναν ίδια.#kinima_allagis
Δεν πίστευε στα μάτια του ο 10χρονος Μιχάλης όταν μαζί με έναν φίλο του εντόπισαν στην παραλία ένα γίγας θράψαλο.
Όλα συνέβησαν το μεσημέρι της Παρασκευής όταν σε μια καθιερωμένη βόλτα στην παραλία του Τερσανά στο Ακρωτήρι, είδαν ένα τεράστιο καλαμάρι να παλεύει να ξεφύγει από τα βράχια της ακροθαλασσιάς. Ο Μιχάλης σαν γνήσιος ψαράς μόλις το είδε, δεν το φοβήθηκε παρά το μέγεθος του και το τράβηξε στη στεριά.
Το θράψαλο έχει μήκος 1 μέτρο και 40 εκατοστά και είναι αρκετά βαρύ για έναν 10χρονο αλλά ο ίδιος ψαρεύει από πολύ μικρότερος και δε σκέφτηκε ούτε μια στιγμή να το αποφύγει αφού αρχικά σκέφτηκε ότι θα ήταν ένας πολύ καλός μεζές.
Ο πρώτος που κάλεσε στο τηλέφωνο μόλις κατάφερε την εντυπωσιακή ψαριά του ήταν ο πατέρας του ο οποίος του μαθαίνει την τέχνη του ψαρέματος.
Και στο παρελθόν θράψαλα τέτοιου μεγέθους έχουν εντοπιστεί σε παραλίες της Κρήτης αν και οι πληθυσμοί αυτοί εντοπίζονται κυρίως στον ανατολικό Ειρηνικό στις ακτές της Βόρειας και Νότιας Αμερικής. Ζει από τα 0 μέχρι και τα 1.200 μέτρα βάθος και το μήκος του μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 4 μέτρα. Η κλιματική αλλαγή έχει επηρεάσει αρκετά τον προσανατολισμό των θράψαλων γίγας.
Η κατανάλωση αρκετού νερού μπορεί να στηρίξει το δέρμα, τους μύες και την υγεία των αρθρώσεων. Το νερό βοηθά τα κύτταρα του οργανισμού να απορροφούν θρεπτικά συστατικά και να καταπολεμούν τις λοιμώξεις.
Αλλά αν πίνετε ζεστό νερό (ή και καυτό ακόμα) κάθε μέρα μπορεί να προσφέρει ακόμα περισσότερα οφέλη.
Παρόλο που υπάρχει λίγη επιστημονική έρευνα σχετικά με τα οφέλη της κατανάλωσης ζεστού νερού, πολλοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι το ζεστό νερό είναι ένας εύκολος τρόπος για να βελτιωθεί η υγεία. Σε αυτό το άρθρο, εξετάζουμε αυτά τα στοιχεία.
Οφέλη από το να πίνετε ζεστό νερό
Οι άνθρωποι καταναλώνουν ζεστά ροφήματα εδώ και χιλιάδες χρόνια. Η λαϊκή ιατρική βιβλιογραφία είναι γεμάτη με ιστορίες για το πώς το ζεστό νερό μπορεί να βελτιώσει την υγεία. Αλλά οι ερευνητές μόλις τώρα αρχίζουν να εξετάζουν τα οφέλη της κατανάλωσης ζεστού νερού.
Αυτό το άρθρο εξετάζει επτά από τα πιθανά οφέλη και τις θεωρίες πίσω από αυτά.
Ζεστό νερό για καλύτερη πέψη
Όταν ένα άτομο δεν πίνει αρκετό νερό, το λεπτό έντερο απορροφά το μεγαλύτερο μέρος του νερού από τις τροφές και τα ποτό. Αυτό προκαλεί αφυδάτωση και μπορεί να κάνει πιο δύσκολη την κίνηση του εντέρου.
Η χρόνια αφυδάτωση μπορεί να προκαλέσει αντίστοιχη χρόνια δυσκοιλιότητα. Αυτή η δυσκοιλιότητα μπορεί να κάνει τις κινήσεις του εντέρου επώδυνες. Επίσης, μπορεί να οδηγήσει σε άλλα προβλήματα, όπως αιμορροΐδες και φούσκωμα.
Το πόσιμο νερό μειώνει τον κίνδυνο δυσκοιλιότητας.
Ζεστό νερό για αποτοξίνωση
Πολλοί υποστηρίζουν ότι το ζεστό νερό μπορεί να βοηθήσει το σώμα να αποτοξινωθεί. Όταν το νερό είναι αρκετά ζεστό (έως και καυτό), ώστε να αυξήσει τη θερμοκρασία σώματος ενός ατόμου, μπορεί να προκαλέσει εφίδρωση. Ο ιδρώτας αποβάλλει τις τοξίνες και μπορεί να βοηθήσει στον καθαρισμό των πόρων.
Βελτιωμένη κυκλοφορία
Το ζεστό νερό είναι αγγειοδιασταλτικό. Αυτό που σημαίνει ότι διευρύνει τα αιμοφόρα αγγεία, βελτιώνοντας την κυκλοφορία. Αυτό μπορεί να βοηθήσει τους μύες να χαλαρώσουν και να μειωθεί ο πόνος.
Αν και οι μελέτες δεν έχουν συνδέσει άμεσα το ζεστό νερό με την μακροπρόθεσμη βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος, ακόμη και μια βραχυπρόθεσμη βελτίωση θα οδηγήσει σε καλύτερη αιμάτωση και οξυγόνωση μυών και οργάνων.
Ζεστό νερό για απώλεια βάρους
Έρευνες έχουν δείξει ότι κατανάλωση περισσότερου νερού μπορεί να βοηθήσει ένα άτομο να χάσει βάρος. Αυτό μπορεί εν μέρει να οφείλεται στο ότι το πόσιμο νερό αυξάνει το αίσθημα πληρότητας. Το νερό βοηθά επίσης το σώμα να απορροφήσει τα θρεπτικά συστατικά και απομακρύνει τα απόβλητα.
Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2003 έδειξε ότι η αλλαγή από το πόσιμο κρύο νερό στο ζεστό νερό θα μπορούσε να αυξήσει την απώλεια βάρους. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση μισού λίτρου νερού πριν από το γεύμα αυξάνει τον μεταβολισμό κατά 30%.
Η αύξηση της θερμοκρασίας του νερού σε 37 °C αντιστοιχεί σε 40% αύξηση του μεταβολισμού. Δηλαδή σαφώς μεγαλύτερη από ό,τι με κρύο νερό. Αυτή η αύξηση διήρκεσε 30-40 λεπτά, μετά την κατανάλωση του ζεστού νερού.
Μειωμένος πόνος
Το ζεστό νερό βελτιώνει το κυκλοφορικό σύστημα και την ροή του αίματος, ιδιαίτερα στους τραυματισμένους μύες. Καμία έρευνα δεν συνδέει άμεσα την κατανάλωση ζεστού νερού με ανακούφιση από τον πόνο.
Ωστόσο, οι άνθρωποι χρησιμοποιούν συχνά επιθέματα θερμότητας και μπουκάλια ζεστού νερού για την μείωση του πόνου. Η κατανάλωση ζεστού νερού μπορεί να προσφέρει κάποια εσωτερική ανακούφιση του πόνου, αλλά είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η θερμότητα μπορεί επίσης να επιδεινώσει το πρήξιμο.
Ζεστό νερό ενάντια σε κρυολόγημα και ρινικά προβλήματα
Η θερμότητα που εφαρμόζεται στους ρινικούς κόλπους μπορεί να μετριάσει την πίεση που προκαλείται από κρυολογήματα και ρινικές αλλεργίες. Ο ατμός επίσης βοηθά στην αποσυμφόρηση των ιγμορίων.
Το πόσιμο ζεστό νερό μπορεί να βοηθήσει τους βλεννογόνους να κινηθούν πιο γρήγορα. Αυτό σημαίνει ότι η κατανάλωση ζεστού νερού μπορεί να ενθαρρύνει το βήχα και να συμβάλλει στο να καθαρίσει η μύτη σας πιο γρήγορα, αφού θα κάνει την βλέννα πιο υδαρή. Με λίγα λόγια θα είναι πιο αποτελεσματικό να “φυσήξετε την μύτη σας”.
Μειωμένο άγχος
Ένα καταπραϋντικό φλιτζάνι ζεστό νερό μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να διαχειριστούν το άγχος και το στρες. Μια παλαιότερη μελέτη έδειξε, ότι η κατανάλωση θερμών υγρών, όπως το τσάι και ο καφές, θα μπορούσε να μειώσει το άγχος.
Η μελέτη υποστηρίζει ότι ορισμένες από τις επιπτώσεις οφείλονται στην καφεΐνη, αλλά και ότι η ίδια η θερμότητα του ροφήματος παίζει επίσης ρόλο στη βελτίωση της διάθεσης των συμμετεχόντων.
Ποια είναι δηλαδή η κατάλληλη θερμοκρασία για το νερό;
Τα ζεστά ροφήματα, όπως ο καφές ή το τσάι, σερβίρονται συχνά σε θερμοκρασίες κοντά στο σημείο βρασμού. Δεν είναι απαραίτητο για ένα άτομο να διακινδυνεύσει να καεί, για να κερδίσει τα οφέλη του ζεστού νερού. Οι άνθρωποι που δεν συμπαθούν το ζεστό νερό, ας δοκιμάσουν να πίνουν νερό σε θερμοκρασία λίγο πάνω από τη θερμοκρασία του σώματος.
Μια μελέτη του 2008 κατέληξε πως η βέλτιστη θερμοκρασία κατανάλωσης καφέ είναι στους 57,8 °C. Αυτή η θερμοκρασία δεν προκαλεί εγκαύματα και εξακολουθεί να κάνει το ρόφημα ευχάριστο στην αίσθηση.
Κάτι περίεργο συμβαίνει τις τελευταίες ώρες στο Αφρίν. Oι Τούρκοι, παρά τους πανηγυρισμούς και τα διθυραμβικά σχόλια, όπως φαίνεται μπήκαν αμαχητί στην Αφρίν.
Γιατί το λέμε αυτό; Το περίεργο στην όλη ιστορία είναι η παντελής απουσία των Κούρδων, γεγονός που γεννά ερωτήματα για το εάν έχει επιτευχθεί συμφωνία με την μεσολάβηση των μεγάλων δυνάμεων (ΗΠΑ ή Ρωσίας) να τραβηχτούν ανατολικά του Ευφράτη, το οποίο είναι και πάγιο τουρκικό αίτημα.
Το Al Masdar News μεταδίδει ότι οι Κούρδοι μαχητές εγκατέλειψαν την πόλη και μαζί τους έφυγε και ο κουρδικός άμαχος πληθυσμός. Σύμφωνα με το Al Masdar News, οι Τούρκοι και οι μισθοφόροι τους τζιχαντιστές επιτέθηκαν στην πόλη από νοτιοδυτικά και βορειοανατολικά και προέλασαν δίχως αντίσταση μέσα στην πόλη ώσπου συναντήθηκαν στο κέντρο της.
«Η πόλη εγκαταλείφτηκε δίχως αντίσταση», τονίζει το Al Masdar News και προσθέτει ότι «παρά τα όσα λέγονταν το προηγούμενο διάστημα από Κούρδους μαχητές και παραστρατιωτικές δυνάμεις που υπερασπίζονταν την πόλη και την περιοχή ότι θα πολεμούσαν μέχρι την τελευταία ρανίδα του αίματος, στην πραγματικότητα την εγκατέλειψαν δίχως αντίσταση».
Αυτή τη στιγμή, οι κάτοικοι της Αφρίν και οι Κούρδοι μαχητές των Μονάδων Προστασίας του Λαού (YPG) υποχωρούν προς τις κυβερνητικές γραμμές σε μακριές φάλαγγες οχημάτων.
Προφανώς και σε αυτή την εξέλιξη της μάχης της Αφρίν κάτι δεν «κολλάει». Οι Κούρδοι έχουν αποδείξει σε δεκάδες μάχες ότι μόνο δειλοί δεν είναι. Εχουν κονιορτοποίησει και έχουν τσακίσει το ηθικό των Τούρκων.
Προφανώς και θα έχουμε τις απαντήσεις μας σύντομα.
Ερντογάν: Πήραμε την πόλη στις 08.30 το πρωί της Κυριακής
Η Άγκυρα εξαπέλυσε στις 20 Ιανουαρίου την επιχείρηση «Κλάδος Ελαίας», με στόχο να διώξει από την περιοχή τους μαχητές της κουρδικής πολιτοφυλακής Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG), που η Τουρκία θεωρεί τρομοκρατική οργάνωση.
«Το κέντρο της πόλης Εφρίν είναι υπό τον απόλυτο έλεγχο του Ελεύθερου Συριακού Στρατού με την υποστήριξη των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, από τις 8.30 το πρωί», ανακοίνωσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε ομιλία του.
Παρά το γεγονός ότι οι Κούρδοι, και ειδικά το YPG, είναι στενοί σύμμαχοι της Δύσης και ειδικά των ΗΠΑ στη Συρία, και φέρουν σημαντικό μερίδιο στην κατατρόπωση του ISIS στο συριακό έδαφος, η διεθνής κοινότητα, και πιο συγκεκριμένα oι ΗΠΑ και η Γαλλία, περιορίζονται στο να ζητούν από την Τουρκία να επιδείξει αυτοσυγκράτηση, αρνούμενοι να παρέμβουν ανοικτά υπέρ των συμμάχων τους των Κούρδων.
Είναι γεγονός ότι η τουρκική εισβολή στη Συρία και η προσπάθεια εκκαθάρισης των Κούρδων, με τη δικαιολογία της εξάλειψης τρομοκρατών, προκάλεσε σοβαρή αιμορραγία, σε απώλειες στρατιωτών και υλικού.
Οι Κούρδοι αποδείχθηκαν και αποδεικνύονται δύσκολος αντίπαλος για την κυβέρνηση Ερντογάν και τον Τούρκο Πρόεδρο, ο οποίος ήλπιζε σε μια άνετη επέλαση και σύντομη ολοκλήρωση της επιχείρησης.
“Οι τουρκικές δυνάμεις και οι Σύροι σύμμαχοί τους έθεσαν υπό τον έλεγχό τους πολλές συνοικίες και οι μάχες συνεχίζονται”, στην Αφρίν, διευκρίνισε ο διευθυντής του Παρατηρητηρίου Ράμι Αμπντελραχμάν. Αυτό λέει η σημερινή ανακοίνωση.
Ο Ερντογάν είναι αποφασισμένος να τελειώνει με τους Κούρδους όσο το δυνατόν γρηγορότερα διότι βλέπει πλέον τις αντιδράσεις να πολλαπλασιάζονται. Οι Αμερικανοί επιτελείς πνέουν μένεα κατά των Τούρκων που κινούνται ανεξέλεγκτα ανάμεσα στα δικά τους σχέδια στην περιοχή τα οποία αφορούν τον Άσαντ και την εξουσία του.
Το πρόβλημα όμως για τους Τούρκους είναι οι νεκροί στρατιώτες, οι οποίοι αυξάνονται συνεχώς και αυτό δεν το αντέχει η δοκιμαζόμενη τουρκική κοινωνία ..η οποία δεν θέλει και πολύ για να εκραγεί, παρά την φίμωση των ΜΜΕ .
Κάποιοι μιλούν για σενάριο τύπου Ιράν από την δύση εντός Τουρκίας πολύ σύντομα , για αυτό και ο Ερντογάν…βιάζεται….
Προσωρινά ο Τούρκος πρόεδρος κερδίζει αυτό που θέλει …αλλά στην ουσία εισέρχεται στον..… «λάκκο με τα φίδια» , κάτι που σημάνει πολύ σύντομα και το δικό του τέλος .
Την περασμένη Κυριακή παρουσίασα ένα άρθρο μου που αρχικά είχε δημοσιευτεί στο πιο πρόσφατο τεύχος, το 43ο, του περιοδικού Μικροφιλολογικά της Λευκωσίας, με το οποίο έχω τη χαρά να συνεργαζομαι.
Είπα τότε ότι ενδέχεται να παρουσιάσω στο μέλλον και άλλα άρθρα του τεύχους αυτού. Αμ’ έπος αμ’ έργον λοιπόν, αναδημοσιεύω σήμερα ένα άρθρο του Φάνη Κακριδή. Ο Κακριδής συνεργάζεται τακτικά με το περιοδικό με άρθρα που αναλύουν το πώς παρουσιάζεται ένα μοτίβο στην αρχαία γραμματεία και στη νεότερη λογοτεχνία. Το άρθρο που θα παρουσιάσω σήμερα μου άρεσε πολύ και του ζήτησα την άδεια να το παρουσιάσω εδώ.
Όπλα και εργαλεία
Αν ήταν κι ένα μονάχα να ευχηθούν οι απλοί άνθρωποι στον σημερινό κόσμο, σίγουρα θα διάλεγαν ν’ απαγορευτεί η παραγωγή όπλων. Ίσως έτσι να σταματούσαν οι πόλεμοι, και τα εργοστάσια να κατασκεύαζαν μόνο τα χρειαζούμενα για μιαν ειρηνική ζωή. Το αίτημα δεν είναι καινούριο, και είναι ενδιαφέρον να παρακολουθήσουμε τις παραλλαγές του, πώς διατυπώθηκε σε διάφορες εποχές, λαούς και τόπους, ιδιαίτερα στη νεότερη Ελλάδα.
1. Στον δρόμο προς το κτίριο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών οι επισκέπτες διαβάζουν χαραγμένο σε πλάκα ένα εδάφιο από το βιβλίο Ησαΐας της Παλαιάς Διαθήκης, όπου νόμος καὶ λόγος Κυρίου… κρινεῖ ἀνὰ μέσον τῶν ἐθνῶν καὶ ἐλέγξει λαὸν πολύν, καὶ συγκόψουσιν τὰς μαχαίρας αὐτῶν εἰς ἄροτρα καὶ τὰς ζιβύνας (τα δόρατα) αὐτῶν εἰς δρέπανα, καὶ οὐ λήμψεται ἔτι ἔθνος ἐπ’ ἔθνος μάχαιραν, καὶ οὐ μὴ μάθωσιν ἔτι πολεμεῖν (2,4). Αν, όπως είναι πολύ πιθανό, το χωρίο ανήκει στον αρχικό πυρήνα του βιβλίου, που ο προφήτης τον έγραψε με το χέρι του 700 και παραπάνω χρόνια πριν από τον Χριστό, τότε ο Ησαΐας ήταν ο πρώτος που διατύπωσε παραστατικά τον αιώνιο πόθο των λαών να ειρηνέψουν.
2. Είναι τόσο χαρακτηριστικά της αγροτικής ζωής το άροτρο και το δρεπάνι, τόσο συμβολικά του πολέμου τα κοντάρια και τα μαχαίρια, ώστε δεν απορούμε όταν τρεις αιώνες αργότερα, και σίγουρα ανεξάρτητα από την προφητεία του Ησαΐα, ο Αριστοφάνης, στην κωμωδία Ειρήνη (424 π.Χ.), χρησιμοποίησε την ίδια εικόνα, ζωντανεμένη και επαυξημένη θεατρικά. Ένας αμπελουργός, ο Τρυγαίος, καταφέρνει ν’ ανεβεί στον ουρανό, όπου οι θεοί κρατούν φυλακισμένη τη θεά Ειρήνη. Τη λευτερώνει με τη βοήθεια του Χορού των Πανελλήνων, την κατεβάζει στη γη, ο πόλεμος σταματά, και τότε στη σκηνή εμφανίζονται πρώτα ο Δρεπανουργός, χαρούμενος για τα κέρδη του, ύστερα, απελπισμένοι για τις ζημιές τους, οι τεχνίτες παραγωγοί όπλων: ο Λοφοποιός, ο Θωρακοπώλης, ο Σαλπιγγοποιός, ο Κρανοποιός και ο Δορυξός. Οι τελευταίοι φέρνουν μαζί τους να πουλήσουν, άχρηστα πια, πολεμικά σύνεργα, κοψοχρονιά, αλλά ο Τρυγαίος τούς αποδιώχνει άπρακτους, προτείνοντας, παράδειγμα, να δώσει τρία σύκα για να πάρει ένα λοφίο με φτερά να καθαρίζει το τραπέζι, ή μια δραχμή για εκατό δόρατα, να τα βάλει στηρίγματα στ’ αμπέλι.1
3. Πολεμικός λαός οι Ρωμαίοι, και κοσμοκράτορες· όμως αυτό δεν εμπόδισε τον Γιουβενάλη (1ος/2ος μ.Χ. αι.), σατιρικό ποιητή, ν’ αντιδιαστείλει τους παλιούς ειρηνικούς καιρούς με την εποχή του:
Οι σιδεράδες κάποτε ήτανε μαθημένοιδικέλλια να σφυρηλατούν, τσουγκράνες, σκαλιστήρια.Δεν ήξεραν σπαθιά να τεχνουργούν, μόνο κοπιάζανυνιά να μαστορεύουνε. Μα τώρα είναι συνήθειοσίδερα να σφυροκοπούν σε ξορκισμένο αμόνι, θανατερά…2
4. Θα μεσολαβήσουν αιώνες, όπου συχνά ειρηνικοί πληθυσμοί χρειάστηκε να πολεμήσουν ένοπλους εχθρούς με τα γεωργικά τους εργαλεία. Έτσι, παράδειγμα, στο Ερμάνος και Δωροθέα (1797), περιγράφοντας ένα επεισόδιο του Γαλλογερμανικού πολέμου που είχε προηγηθεί, ο Goethe έγραψε πως…
…τα ειρηνικά των ξωμάχων τα σύνεργα εγένονταν τώραάρματα κ’ αίματα εστάζαν τα δρέπανα και τα δικράνια.3
5. Στη χρονολογική μας ακολουθία, άροτρο και σπαθί ξανασυναντιούνται στο Τραγούδι για τους Σουλιώτες του Byron, γραμμένο στην πολιορκία του Μεσολογγίου. Το ποίημα ξεκινά με την κλασική πολεμική κραυγή Εμπρός παιδιά του Σουλίου,4 κι η τελευταία του στροφή έχει αφετηρία τη διαπίστωση: Υνί μας είναι το σπαθί.5
6. Στην Ελλάδα του 20ού αιώνα το διπολικό ζευγάρι όπλα-εργαλεία εμφανίζεται το 1910 στη Φλογέρα του βασιλιά του Κωστή Παλαμά.6 Ο ποιητής διεκτραγωδεί την κατάντια μετά τον άτυχο πόλεμο του 1897, τότε που ήταν Σβυσμένες όλες οι φωτιές οι πλάστρες μες στη χώρα, και συνεχίζει:
Τα χέρια είναι παράλυτα, και τα σφυριά παρμέναΚαι δε σφυροκοπά κανείς τ’ άρματα και τ’ αλέτρια…
Οι στίχοι είναι από τον Πρόλογο, γραμμένο κιόλας το 1902, όπου τα όπλα και τ’ αλέτρια παρουσιάζονται ισότιμα, σε αντιθετική συζυγία· η ειρηνόφιλη διάθεση του Παλαμά θα εκδηλωθεί χρόνια αργότερα, στη συλλογή Περάσματα και χαιρετισμοί(1931), όπου στο «Ονειρεμένος ύμνος» διαβάζουμε:
Τα σπαθιά στην ποδιά Σου κλειδιά και άροτρα,Ειρήνη, Ειρήνη, Ειρήνη!
7. Δεν ξέρουμε πότε ήρθε, πότε παραφράστηκε και πότε πρωτοτραγουδήθηκε στην Ελλάδα το ακόλουθο, γνωστό ως αντάρτικο, της Αντίστασης, ή, πιο σωστά, ως προπολεμικό επαναστατικό τραγούδι:
Τίταθέλουμεταόπλα, Τί τα θέλουμε τα όπλα,τα κανόνια τα σπαθιά; τα κανόνια τα βαριά;Νατακάνουμεαλέτρια, Να τα κάνουμ’ εργαλείαναδουλεύειηαγροτιά. Να δουλεύει η εργατιά.
Το τραγούδι κυκλοφορεί χωρίς ονόματα συνθέτη και ποιητή· ωστόσο, ορισμένες του στροφές, που σπάνια καταγράφονται, αφορούν τον Βόλγα, και φανερώνουν την καταγωγή του από τη ρωσική λαϊκή μπαλάντα για τις τύχες του κοζάκου επαναστάτη Stepan Razin (1630-1671) και τις νεότερες παραλλαγές της.7Ελληνικές προσαρμογές υπάρχουν πολλές, ανάμεσά τους και μια δυσερμήνευτη: ΤίτονθέλουντονΑβέρωφ, / τί το θέλουν το Κιλκίς;/ Να τα κάνουμε τραχτέρια, / να οργώνουμε τη γης. Είναι δύσκολο να πιστέψουμε ότι το τραγούδι ήταν ήδη γνωστό την περίοδο 1908-1914, τότε που αγοράστηκαν κι εντάχτηκαν στο πολεμικό ναυτικό τα θωρηκτά «Αβέρωφ» και «Κιλκίς», αλλά που τα τρακτέρ ήταν ακόμα άγνωστα!
8. Μας είναι αντίθετα εύκολο να βεβαιώσουμε ότι, αν όχι και το συγκεκριμένο τραγούδι, τουλάχιστο το θέμα «όπλα-εργαλεία» ήταν γνωστό στον Νίκο Καζαντζάκη, στη νασιοναλιστική – σοσιαλιστική του περίοδο, τότε που ζούσε στη Γερμανία και σχεδίαζε για την Παιδική Βιβλιοθήκη των εκδόσεων Δημητράκου μυθιστορήματα που ν’ αφορούν τον ελληνικό πολιτισμό από τη Μινωική εποχή ώς το 1821.8 Τότε πιστεύουμε θα γράφτηκε το Στα παλάτια της Κνωσού, όπου μετά τη νίκη του Θησέα και την καταστροφή των ανακτόρων του Μίνωα, ο αθηναίος σιδεράς δηλώνει: Δε θα φκιάνω πια μαχαίρια και κοντάρια (…) θα φκιάνω σκαλίδες και τσάπες. Όπλα είναι κι αυτά, και πολεμούμε. Όλο το σίδερο που πήρα από την Κρήτη θα το κάμω εργαλεία για να δουλεύει ο άνθρωπος τη γη.9
9. Μια πρακτική εφαρμογή, όπου πραγματικά τα κανόνια μετατρέπονται σε εργαλεία, είναι μαρτυρημένη ως ιστορικό γεγονός στην Κρήτη: ο αγρότης Στέλιος Δασκαλάκης διηγείται για ένα κανόνι γερμανικόστην περιοχή Ηρακλείου, στη γωνιά τση Κατσακούδαινας…, και πήγανε μετά την Κατοχή με το οξυγόνο και το κόβανε οι τεχνίτες οι δικοί μας, οι τορναδόροι, το δουλέψανε και το κάμανε μέταλλο, δηλαδή εργαλεία.10
10. Δύο χρόνια αργότερα, ο Νίκος Γκάτσος, στο «Ο ποιητής και ο θάνατος», απευθύνεται στον αγέρωχο σιδερόφραχτο καβαλάρη που εικονίζεται στη χαλκογραφία Ιππότης, Θάνατος και Διάβολος (Ritter, Tod und Teufel, 1513) του Albrecht Dürer, για να του πει:
Ώσπου να γίνεις πάλι μια φωτιά μες στη μεγάλη Τύχη που σε γέννησεΏσπου και πάλι στις σπηλιές των ποταμιών ν’ αντηχήσουνΒαριά σφυριά της υπομονήςΌχι για δαχτυλίδια και σπαθιάΑλλά για κλαδευτήρια κι αλέτρια.
11. Τον Νοέμβρη του 1950, εκτοπισμένος στον Άι Στράτη, ο Ρίτσος απευθύνει ένα ποιητικό «Γράμμα στο Ζολιό Κιουρί», τον αριστερό ειρηνιστή επιστήμονα, που το 1938 είχε πάρει το βραβείο Nobel Χημείας. Βρισκόμαστε εδώ πέρα κάπου τρεις χιλιάδες / άνθρωποι απλοί, δουλευτάδες, γραμματιζούμενοι, του γράφει,
και πού θα πάει, Ζολιό; – θα λιώσουμε μια μέρα τις οβίδεςνα φτιάξουμε σφυριά κι αλέτρια και μπαλκόνια και φτεράκ’ ένα άγαλμα Άφτερης Χαράς
Και πάλι στο τέλος:
Μάθαμε τώρα κάτι πράματα απλά (…)πως δεν είναι δίκιο να φτιάχνουν κανόνιακαι να λείπουν τ’ αλέτρια – απλά πράγματα.
12. Τελευταίος στη δελτιοθήκη μας, ο Νικηφόρος Βρεττάκος δημοσίεψε το 1978 το θεατρικό Προμηθέας, όπου ο Τιτάνας δίνει οδηγίες για τη χρήση της φωτιάς στους ανθρώπους, και τους ορίζει:
Να φτιάξετε αξίνες, αλλάκαι μαχαίρια. Να φτιάξετε υνιά, αλλάκαι πελέκια…
Και ήταν πραγματικά η χρήση της φωτιάς που άνοιξε το δρόμο για τη μεταλλουργία, για τα πολεμικά όπλα όσο και για τα ειρηνικά γεωργικά εργαλεία· άλλο αν ο πρότυπος θεατρικός Προμηθέας του Αισχύλου το λέει με υπερηφάνια πως…
Έζεψα πρώτος στο ζυγό τα ζώα σκυμμένακάτω από ζεύγλες και σαμάρια, για να παίρνουντους πιο μεγάλους πάνω των κόπους του ανθρώπου…
αλλά το αποσιωπά πως η φωτιά βοηθά και να κατασκευαστούν μαχαίρια και πελέκια.
Από το προφητικό όραμα του Hσαΐα ώς το γράμμα του Ρίτσου, το ένα ισότιμα δίπλα στ’ άλλο, όπως στον Παλαμά και τον Βρεττάκο, το ένα στη θέση του άλλου, όπως στον Goethe και τον Byron, αλλά το περισσότερο σε αντιθετική διάζευξη, τα όπλα (μαχαίρια, ακόντια, σπαθιά, κανόνια…) και τα εργαλεία (άροτρα, τσάπες, δρεπάνια…) δεν έπαψαν να συμβολίζουν διαχρονικά την ειρήνη και τον πόλεμο, ευλογία και κατάρα στη μοίρα των λαών και των ανθρώπων.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Το 1977, στην παράσταση της Ειρήνης, ο Κάρολος Κούν παρουσίασε αναχρονιστικά τους οπλοποιούς τεχνίτες ως πολεμοκάπηλους εργοστασιάρχες, με ρεντιγκότα και ψηλό καπέλο.
Σάτιρ. 15,165-168. Με άλλη ευκαιρία ο Γιουβενάλης κατηγορεί τους συγκαιρινούς του ότι με τις τόσες χοντρές αλυσίδες που χρησιμοποιούν για τους κακοποιούς, φοβάται κανείς… μην και δε μείνει σίδερο γι’ αλέτρια και λισγάρια (3, 310κ.).
Κλειώ, έμμετρη μετάφραση Κωνσταντίνου Θεοτόκη, σε δακτυλικούς εξάμετρους, όπως το πρωτότυπο!
Up to the battle! Sons of Suli, απόηχος του Ὦ παῖδεςἙλλήνων, ἴτε…, που κατά τον Αισχύλο παιάνισαν οι Έλληνες στη ναυμαχία της Σαλαμίνας (Πέρσες, 402). Η διατύπωση επηρέασε τον θούριο της Γαλλικής Επανάστασης: Allons enfants de la patrie! – σίγουρα και το τραγούδι των Μ. Τραϊφόρου και Μ. Σουγιούλ «Παιδιά, της Ελλάδος παιδιά…», που τραγούδησε η Σοφία Βέμπο το 1940, στο Αλβανικό.
As our ploughshare is the sabre…
Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε και Το παραμύθι χωρίς όνομα της Πηνελόπης Δέλτα, και είναι ενδιαφέρον το πόσο η περιγραφή του Παλαμά συμπίπτει με την αντίστοιχη αλληγορική περιγραφή της καταστροφής από τη Δέλτα.
Βόλγα, ρώσικο ποτάμι, / μην απλώνειςτανερά / καιμαςπνίγειςπαλικάρια, / μπολσεβίκικαπαιδιά.
Βλ. Ν. Καζαντζάκη, Επιστολές προς τη Γαλάτεια, Αθήνα, Δίφρος, 1958, σ. 53.
Σελ. 445. Το χειρόγραφο έμεινε στο συρτάρι, και το μυθιστόρημα δεν δημοσιεύτηκε παρά μετά τον θάνατο του Καζαντζάκη, το 1981· βλ. Φ. Κακριδής, Η αρχαιότητα στα παιδικά μυθιστορήματα του Ν. Καζαντζάκη,στον τόμο Η πρόσληψη της αρχαιότητας στο βυζαντινό και νεοελληνικό μυθιστόρημα, Αθήνα, Στιγμή, 2005, 277-285, και Ε. Νικολουδάκη-Σουρή, Ν. Καζαντζάκη, Στα παλάτια της Κνωσού: ζητήματα ταυτότητας και ετερότητας, Διακείμενα 21 (2006) 1-15, όπου και βιβλιογραφία.
Στα σχόλιά σας μπορεί να συμπληρώσετε τη δωδεκάδα του Φ. Κακριδή με άλλα παραδείγματα από τη λογοτεχνία. Αλλά να θυμηθούμε το επαναστατικό τραγούδι που αναφέρεται στην 7η θέση της δωδεκάδας, από τον Πέτρο Πανδή σε ενορχήστρωση Νότη Μαυρουδή:
Ομολογώ ότι δεν ξέρω πολλά πράγματα για την ιστορία του τραγουδιού. Το έλεγε βέβαια πολύ ωραία ο πατέρας μου κι έτσι μου είναι εξαιρετικά οικείο και αγαπητό από τα μικρά μου χρόνια, αλλά για την ιστορία του το μόνο που έχω ακουστά είναι πως έχει βασιστεί σε παλιό ρωσικό τραγούδι.
Τον καιρό της Κατοχής και της Αντίστασης, πάνω στην ίδια μελωδία μπήκαν νεότεροι στίχοι (και πάλι δεν ξέρω αν παραδίδεται το όνομα του δημιουργού τους) και έγινε το Είμαι του ΕΛΑΣ αντάρτης που το ακούμε πάλι από τον Πανδή.
Αλλά ας γυρίσουμε στο προπολεμικό επαναστατικό τραγούδι.
Εύλογη βρισκω την επισήμανση του Φάνη Κακριδή, ότι υπάρχει μια χρονική απόσταση ανάμεσα στις αγορές του Αβέρωφ και του Κιλκίς, γύρω στα 1910, και στην εμφάνιση των τρακτέρ, αλλά νομίζω πως το χάσμα γεφυρώνεται αν τοποθετήσουμε την εισαγωγή του τραγουδιού στα καθ’ ημάς στη δεκαετία του 1920, που ειναι και το πιθανότερο.
Οι αγορές αυτών των πλοίων είχαν κάνει πολύ θόρυβο στην εποχή τους -θα μπορούσαμε να πούμε για την «αγορά του αιώνα» ετεροχρονίζοντας το κλισέ, οπότε έμεναν χαραγμένες στη μνήμη. Και αφού τα τρακτέρ εμφανίστηκαν μαζικά στην Ευρώπη μετά τον πόλεμο -στην Ελλάδα από το 1924, αν και στην αρχή δεν θα ήταν μαζική η χρήση τους- δεν είναι τόσο περίεργο να χρησιμοποιηθούν σε μια παραλλαγή αυτά τα θαυμαστά καινούργια εργαλεία σε αντιδιαστολή με τα επίσης εντυπωσιακά σύνεργα του πολέμου. Από την άλλη, επίσης δεν αποκλείεται στην αρχή ο στίχος με το Κιλκίς να ανέφερε «εργαλεία» και όχι «τραχτέρια» και στη συνεχεια να επικαιροποιήθηκε.
Είμαι ο αμνός σου θεά. Ο πρεζάκιας της απόλαυσης. Ο ξεχασμένος στη μήτρα σου. Ο περίλυπος εστίν η ψυχή μου έως θανάτου. Είμαι ο μισθωτός που σε λιμπίζεται. Ο φαντασμένος ως τα μπούνια της γύμνιας σου. Είμαι ο εσταυρωμένος της ακροστιχίδας σου. Ο λωποδύτης του γυμνού σου αφαλού. Ο χαρτογράφος κάθε ξεδιάντροπης σχισμής σου. Ο αρχιεπίσκοπος κάθε αναβλύζουσας τρέλας σου. Είμαι ο αγιογδύτης της υγρασίας σου. Είμαι ο Σπερχειός σου ποταμός. Το αθώο γάργαρο νεράκι του λυγμού σου.
